“Tiền mất, tật mang” vì thực phẩm chức năng

Thứ Bảy, 23/12/2017, 01:09:32
 Font Size:     |        Print
 

Việc kiểm soát nội dung sản phẩm TPCN cần phải được tiến hành nghiêm túc, chặt chẽ để bảo vệ người tiêu dùng. Ảnh: Doãn Tấn

Thị trường thực phẩm chức năng (TPCN) “nở rộ” khó kiểm soát thời gian gần đây, có nguyên nhân lớn từ việc quảng cáo thổi phồng công dụng của sản phẩm đã khiến không ít người tiêu dùng bị “mê hoặc” tìm mua. Thực tế này đang đòi hỏi công tác quản lý quảng cáo các sản phẩm TPCN cần phải nghiêm ngặt hơn, nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Khó kiểm soát nội dung

Có thể thấy, điểm nổi bật trong các quảng cáo sản phẩm TPCN là việc thổi phồng công dụng của các sản phẩm này. Về bản chất, nhiều loại TPCN chỉ có một vài công dụng nhất định, song khi quảng cáo không ít doanh nghiệp (DN) đã cố gắng ghi thật nhiều công dụng khác nhau để hấp dẫn người tiêu dùng.

Chẳng hạn, thời gian qua nhiều cơ sở sản xuất sản phẩm TPCN có thành phần hoạt chất chiết xuất từ cây trinh nữ hoàng cung và được quảng cáo có hiệu quả với bệnh u xơ tử cung, u nang buồng trứng, u tiền liệt tuyến. Tuy nhiên, khi cơ quan chức năng lấy mẫu xét nghiệm một số sản phẩm lại không có thành phần này, hoặc hàm lượng rất thấp. Thậm chí, một số nhà sản xuất còn nhầm lẫn trinh nữ hoàng cung với loại cây tương tự có thành phần gây vô sinh. Bên cạnh đó, tình trạng nhiều loại TPCN đăng ký công dụng với cơ quan quản lý nhà nước là nâng cao sức khỏe, phòng ngừa bệnh tật, nhưng trên nhãn sản phẩm lại cố tình ghi thêm nội dung hỗ trợ điều trị viêm loét dạ dày, hành tá tràng...

Không chỉ thổi phồng công dụng, nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh TPCN đã lợi dụng uy tín của nhân viên y tế để quảng cáo sản phẩm. Vụ việc gần đây nhất, một DN lợi dụng danh nghĩa của bác sĩ đang công tác tại Bệnh viện Bạch Mai để quảng cáo cho sản phẩm giảm mỡ máu (mặc dù hành vi lợi dụng danh nghĩa nhân viên y tế để quảng cáo sản phẩm đã bị cấm - PV), càng gióng lên hồi chuông báo động về những chiêu thức không trong sáng nhằm mục đích trục lợi của nhiều DN trong lĩnh vực này.

Hoạt động quảng cáo TPCN đang diễn ra rầm rộ dưới mọi hình thức từ các phương tiện truyền thông, đến tổ chức hội thảo, hội nghị... Cụ thể, trên một số báo điện tử thường xuyên đăng tải thông tin sản phẩm dưới dạng bài viết như “đứt mạch máu não đã đóng quan tài, đột nhiên sống dậy” nhờ thìa thuốc thời Lê, hay người kế thừa bài thuốc thần kỳ trị tai biến của Thái y triều Lê... Trong bài kể lại câu chuyện bệnh nhân sử dụng và hình ảnh lương y T quảng bá sản phẩm chữa tai biến thần kỳ khiến nhiều người tin theo (mà thực chất là TPCN không có công dụng chữa bệnh).

Theo ông Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, những tháng gần đây cơ quan này phát hiện rất nhiều website quảng cáo TPCN có sai phạm, song khi kiểm tra thì các cơ sở cung cấp các sản phẩm TPCN đó đều cho rằng không biết ai đã thực hiện quảng cáo này. “Với những cơ sở vi phạm quảng cáo về TPCN đã được xác minh rõ ràng, việc xử phạt và yêu cầu cơ sở khắc phục hành vi sai phạm sẽ dễ dàng. Song với những quảng cáo sai phạm mà không xác định được chủ thể đã quảng cáo thì việc xử lý, xử phạt khó khăn hơn rất nhiều, thậm chí là không xử phạt được”, ông Phong nói.

Cần xử lý nghiêm các sai phạm

Theo các chuyên gia y tế, do đây là loại hàng hóa, dịch vụ đặc biệt liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng người sử dụng, nên quảng cáo trong lĩnh vực y tế cần phải được quản lý chặt chẽ theo luật định.

Bác sĩ Nguyễn Trung Cấp, phụ trách Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, thời gian vừa qua bệnh viện tiếp nhận nhiều bệnh nhân nhập viện và tử vong do mắc viêm gan song không tuân thủ phác đồ điều trị bệnh, lại tự tiện sử dụng các bài thuốc nam, hoặc sản phẩm chức năng. Đến khi bệnh trở nặng, tiến triển thành ung thư gan mới tới cơ sở y tế điều trị, khi đó khả năng chữa bệnh là rất thấp…

Chấn chỉnh thực trạng trên, theo Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, cơ quan này đã yêu cầu các đơn vị liên quan thuộc Bộ Y tế và Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành tổ chức triển khai nghiêm túc, quyết liệt, tăng cường tổ chức thanh kiểm tra phát hiện các hành vi vi phạm về lĩnh vực quảng cáo, nhất là trên các phương tiện truyền thông, mạng xã hội, quảng cáo tích hợp trên các sản phẩm, dịch vụ bưu chính viễn thông, công nghệ thông tin. Đặc biệt, yêu cầu Thanh tra Bộ Y tế thiết lập tổ phản ứng nhanh về kiểm tra, giám sát hoạt động quảng cáo các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt thuộc trách nhiệm quản lý của ngành. Mặt khác, yêu cầu các cơ quan chuyên môn về y tế thực hiện nghiêm các quy định về cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo; đồng thời phải phối hợp tích cực với bộ, ngành, hiệp hội liên quan rà soát và dẹp “loạn” quảng cáo kiểu thổi phồng sản phẩm.

Ông Nguyễn Thanh Phong cho rằng, DN được quyền quảng cáo sản phẩm trên các phương tiện truyền thông, song phải có sự kiểm duyệt về nội dung của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền. Cũng do đây là kênh quảng cáo có lượng người theo dõi lớn, tầm ảnh hưởng rộng, được người dân tin tưởng nên những quảng cáo đưa ra cần thực hiện đúng theo quy định. Chỉ chuyển tải thông tin về công dụng của sản phẩm đã được cấp phép, tránh việc nói theo ý muốn chủ quan của DN, ảnh hưởng quyền lợi người tiêu dùng.

Về phía người tiêu dùng, các chuyên gia khuyến cáo, cần hiểu đúng, mua đúng, dùng đúng, không nghe tin đồn mà thần thánh hóa một số TPCN. Cũng như không nên tin nội dung quảng cáo TPCN bằng tờ rơi không có tên địa chỉ nhà in, số giấy phép in… hay sản phẩm nói quá về chức năng chữa bệnh. Hãy là người tiêu dùng thông thái, tránh tình trạng bị “tiền mất tật mang”.

An Hà

Chia sẻ