Cho con chữ nảy mầm

Thứ Bảy, 26/08/2017, 10:18:41
 Font Size:     |        Print
 

Nhiều ngôi trường vùng cao còn trong cảnh tạm bợ.

Khác với cảnh náo nhiệt, thậm chí chen chúc ở các trường học miền xuôi, chuyện trường lớp vắng vẻ sau kỳ nghỉ hè không phải là điều lạ ở nhiều điểm trường vùng núi. Ngoài việc lo chuẩn bị cơ sở vật chất, nhiều giáo viên vùng cao còn phải trèo đèo, lội suối đến từng nhà vận động phụ huynh, đồng thời “dỗ” các em học sinh đến trường. Với những vùng vừa xảy ra lũ quét, chịu nhiều thiệt hại thì công tác này còn vất vả hơn.

Dồn sức khôi phục các điểm trường bị thiên tai

Chưa bao giờ đời sống của bà con vùng ảnh hưởng bởi trận lũ quét lịch sử đầu tháng 8 tại Mường La (Sơn La) và Mù Cang Chải (Yên Bái) lại vất vả đến thế. Nhưng khó khăn cũng phần nào vợi bớt, khi ở thời điểm năm học mới sắp bắt đầu, các em học sinh bị ảnh hưởng bởi thiên tai đã được nhận sự quan tâm đặc biệt từ các cấp chính quyền, các nhà hảo tâm và người dân trong cả nước. Nỗ lực hết sức để các học sinh không phải nghỉ học, ảnh hưởng đến lễ khai giảng năm học 2017-2018, các ngành chức năng đã phối hợp, chỉ đạo khắc phục khó khăn, tạo điều kiện tốt nhất cho học sinh. Ngay sau trận lũ quét, công tác chuẩn bị cho năm học mới đã được tính đến.

Trận lũ quét lịch sử đã phá hủy hoàn toàn Trường tiểu học Nặm Păm, Trường THCS Nặm Păm cũng bị lũ đánh đổ một số công trình, Trường mầm non Nặm Păm bị cuốn đổ hết hàng rào, nhà bảo vệ, hai phòng học cấp bốn và nhiều tài sản khác; Trường mầm non Chiềng Muôn cũng bị hư hại nặng nề, cùng với đó là chuyện đường sá đã bị phá hủy. Chưa hết, trận mưa lớn ngày 15 và 16-8 vừa qua, suối Nặm Păm sôi ùng ục, đất đá sụt lún khiến công tác khắc phục hậu quả gặp khó khăn. Theo lãnh đạo huyện Mường La, giải pháp trước mắt là học sinh bản Hua Nặm sẽ chuyển về học tại Trường tiểu học thị trấn Ít Ong; 61 học sinh Trường mầm non Nặm Păm từng đặt điểm trường tại bản Piệng về học tạm tại Nhà văn hóa bản Piệng. Sân Trường THCS Nặm Păm đã được dựng 29 phòng học lắp ghép. Tại các điểm trường đặt ở bản cũng tiến hành dựng từ 4 đến 6 phòng học lắp ghép. Tận mắt thấy những cỗ máy ngày đêm san gạt, đắp nền, những người thợ hàn từng cây cột, cái kèo dựng phòng học mới thấy hết không khí khẩn trương của các đơn vị chức năng dành tâm sức cho các em học sinh.

Những ngày qua, khoảng 300 thầy, cô giáo cũng đã được phân công đến các hộ gia đình vận động các bậc cha mẹ cho con em tới trường. Cô giáo Nguyễn Thị Hà bày tỏ: “Nhiều hộ dân trắng tay, tâm lý chưa ổn định, rất cần sự động viên tận tâm từ phía các thầy, cô giáo”. Còn cô giáo Trần Thị Thúy, Hiệu trưởng Trường tiểu học Nặm Păm chia sẻ: “Chúng tôi cố gắng không để học sinh nào vì khó khăn mà phải nghỉ học. Hiện các trang thiết bị, sách giáo khoa đã được hỗ trợ đầy đủ, bảo đảm cho ngày khai giảng diễn ra đúng kế hoạch”.

Tại Mù Cang Chải (Yên Bái) học sinh khối THCS trên toàn huyện đã có mặt đông đủ trong ngày khai giảng 15-8. Với sự chung tay của các cấp, các ngành, cộng đồng chia sẻ những ngày qua đã cho thấy tinh thần tương thân tương ái và sự quan tâm đặc biệt đối với học sinh vùng chịu thiên tai. Cô giáo Phạm Thị Thủy, Hiệu trưởng Trường tiểu học và THCS thị trấn Mù Cang Chải cho biết: UBND thị trấn Mù Cang Chải và phòng GDÐT huy động trên 500 người hỗ trợ cho nhà trường để san gạt đất đá, làm sạch các phòng học cũng như khuôn viên nhà trường để chuẩn bị cho năm học mới đúng kế hoạch của tỉnh. Nhà trường đã chuyển toàn bộ 18 lớp học với gần 600 học sinh về cơ sở 1 ở tổ 3, thị trấn Mù Cang Chải.

Cơ quan chức năng của tỉnh Yên Bái đã tiến hành đánh giá lại chất lượng, độ an toàn của các công trình trường lớp tại huyện Mù Cang Chải trước khi đưa vào sử dụng lại, đồng thời bố trí các phòng học ghép cho học sinh. Ðối với các điểm trường bị lũ cuốn trôi hoàn toàn, bố trí các phòng học tạm, đẩy nhanh tiến độ xây dựng các phòng học mới để thầy, cô giáo và học sinh tiểu học khai giảng năm học mới đúng thời gian.

Dỗ học trò đến lớp

Chẳng riêng gì địa bàn sau lũ quét, mà ở nhiều điểm trường vùng cao khác, cứ sau mỗi kỳ nghỉ hè, các thầy, cô giáo lại vận động phụ huynh học sinh, dân quân cùng dọn dẹp, sửa sang lại phòng học bị dột nóc, tốc mái tranh, đan lại hàng rào của nhà trường bị trâu bò phá. Có mặt ở Trường THCS và tiểu học Sín Thầu (Mường Nhé, Ðiện Biên), tận mắt thấy không khí dọn dẹp, sửa chữa lại phòng học ở đây mới thấm hết tinh thần gắn kết, tương trợ giữa chính quyền, các thầy, cô giáo, phụ huynh và các em học sinh nơi đây. Ông Pờ Dần Sinh, nguyên Chủ tịch UBND xã Sín Thầu chia sẻ, bây giờ được quan tâm, đầu tư xây dựng nhiều rồi, chứ trước kia đa số phòng học và nhà ở của các thầy cô chỉ là nhà tranh vách đất. Ðể chuẩn bị cho năm học mới thì phải rất kỳ công sửa sang phòng ốc, bàn ghế, thậm chí là phải dựng mới vì phòng học cũ bị gió đánh sập. Ông Pờ Dần Sinh là người có nhiều đóng góp cho giáo dục ở vùng cao Mường Nhé, chính ông, từ gần 20 năm trước, đã vận động các trường trong địa bàn làm phòng nội trú cho học sinh ở bản xa, giúp nhiều học sinh có điều kiện học tập, thực hiện ước mơ.

Ở một khía cạnh khác, khi mô hình bán trú được triển khai rộng rãi ở các trường vùng cao, thì cùng với việc chuẩn bị trang thiết bị dạy và học, nhiều nhà trường đã cùng học sinh chuẩn bị trồng rau, mua gà và lợn giống về nuôi, giúp cải thiện bữa ăn cho các em. Như Trường Phổ thông dân tộc bán trú Du Già đóng trên địa bàn xã Du Già (Yên Minh, Hà Giang), ngày 21-8, hơn 200 học sinh đã có mặt cùng các thầy cô dọn dẹp trường lớp chuẩn bị cho năm học mới, đồng thời trồng vườn rau xanh, nuôi sáu con lợn. Công việc thiết thực ấy không chỉ giúp các em có những bữa ăn chất lượng hơn, mà còn tạo nên một hoạt động ngoại khóa bổ ích và lý thú. Thầy giáo Trần Văn Tuyến, dạy môn Mỹ thuật, đã gắn bó với ngôi trường xa xôi này hơn chục năm từ khi còn là cậu trai trẻ đến bây giờ đã là cha của hai đứa bé kháu khỉnh. Thầy Tuyến cho biết: “Mô hình trồng rau trên diện tích hơn 500 m2, chăn nuôi lợn để cải thiện bữa ăn rất được các em học sinh hào hứng tham gia. Hoạt động bổ ích này vừa rèn kỹ năng sống, học sinh biết lao động tự phục vụ, tạo ý thức lao động tập thể, gắn kết giữa các lớp. Chuyện trường học làm “nông trại” trên non cao đã không còn hiếm nữa”.

Chuyện học ở vùng cao còn gặp vướng từ chính tâm lý của các bậc phụ huynh. Nhiều bà con vùng cao vẫn có tâm lý cho rằng đi học chẳng bắt được cái nương, con trâu đẻ ra tiền, trong khi nhà lại thiếu lao động nên giữ con ở nhà cùng lên nương rồi… quên luôn trường. Một số khác vì đường xa, nếu phải gửi con học bán trú, nội trú cũng sẽ gây vất vả, nên đành “cho nó ở nhà dắt trâu”. Không ít phụ huynh đã đồng ý cho con tiếp tục đi học, đến ngày khai giảng lại bảo: “Ây dà, cái chữ không no được cái bụng, cho nó ở nhà”. Ở Trường tiểu học Nậm Sài (huyện Sa Pa, Lào Cai), để duy trì sĩ số học sinh sau kỳ nghỉ hè, các thầy cô phải thường xuyên vận động phụ huynh bảo ban con em mình vì trong kỳ khai giảng vắng hoe hoắt, học sinh “ngót” dần. Tôi cảm nhận nỗi vất vả trên gương mặt các thầy cô, nhất là các thầy, cô giáo cắm bản tại những xã đặc biệt khó khăn cơ sở vật chất thiếu thốn, đường sá đi lại khó khăn. Thậm chí nhiều cô giáo trẻ tủi thân ngồi khóc khi phòng học ghép hai lớp, tổng cộng có chục học sinh thì chỉ còn hai em ngồi lại. Thầy Bùi Huy Sơn, quê gốc ở Hà Nam, gắn bó với Nậm Sài (huyện Sa Pa) 21 năm tâm sự: “Muốn nói chuyện để dân quý, dân tin thì phải biết “ngoại ngữ” tức là ngôn ngữ của người dân tộc bản địa”. Hiểu điều đó nên anh Sơn đã cố học đến ba “ngoại ngữ” là tiếng Mông, Xa Phó, Dao để giao tiếp thông thạo với người dân và các học trò.

Dẫu đã có nhiều sự quan tâm, hỗ trợ, song để ươm trồng, neo giữ được con chữ, cho con chữ nảy mầm ở vùng cao vẫn chồng chất nhọc nhằn. Và mỗi thầy, cô giáo đang ngày đêm bám trụ ở những điểm trường còn trăm bề thiếu thốn ấy, ngoài lòng tâm huyết với nghề, trong họ, còn có cả đức hy sinh cao cả, vì một ngày mai tươi sáng hơn cho thế hệ tương lai của những vùng đất khó.

Toan Khánh - Ðức Khải

Chia sẻ