Chế tài đủ mạnh giúp tuân thủ quy hoạch

Thứ Sáu, 30/11/2018, 17:38:03
 Font Size:     |        Print
 

Phát triển đô thị một cách bền vững là một xu thế tất yếu trong bối cảnh Việt Nam là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi biến đổi khí hậu (BÐKH). KTS Nguyễn Trường Lưu, Chủ tịch Hội KTS thành phố Hồ Chí Minh đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và cởi mở với báo Nhân Dân cuối tuần về giải pháp quy hoạch giúp giảm thiểu tác động của BÐKH đối với các đô thị trong vùng dễ bị tổn thương.

- Thưa ông, thời gian qua, một số đô thị lớn như Cần Thơ, Nha Trang, Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh... đều đã gánh chịu những hậu quả nặng nề do bão, triều cường. Liệu rằng, đây có phải hệ lụy của việc trong một thời gian dài quy hoạch đô thị chưa tính tới tác động của biến đổi khí hậu?

- Trong thời gian qua ở các vùng Nam Bộ, TP Hồ Chí Minh và các tỉnh Nam Trung Bộ đều đã hứng chịu những hậu quả như bão, triều cường, đều có thể nói do sự BÐKH trên toàn cầu, với các biểu hiện chính là mưa bão và nước biển dâng. Tại TP Hồ Chí Minh trong những vùng quy hoạch mới và hiện hữu, nhiều chương trình chống ngập lụt đã tính tới việc BÐKH với vấn đề về triều cường, nước biển dâng. Nhưng nếu chúng ta chỉ quy về việc một thời gian dài quy hoạch đô thị chưa tính tới vấn đề BÐKH thì tôi cho rằng chưa ổn, vì:

Năm 1997, cơn bão số 5 (bão Linda) đổ vào vùng Nam Bộ và TP Hồ Chí Minh gây thiệt hại nghiêm trọng với hơn 3.000 người thiệt mạng và mất tích, của cải mất hàng vài trăm triệu USD, từ đó đến nay chúng ta đã có sự chuẩn bị để đối phó với những tác động tiêu cực của sự biến đổi này. Tuy nhiên, bão tố, thiên tai, địch họa đều là những trường hợp bất khả kháng, không lường hết được, chúng ta chỉ chuẩn bị hết mức có thể để hạn chế tới mức thấp nhất thiệt hại có thể xảy ra. Trên thế giới, ở những nước phát triển ở châu Âu, Mỹ khi gặp bão lũ đều chịu ảnh hưởng và thiệt hại lớn, cho dù về quy hoạch, họ đã nghiên cứu tốt hơn chúng ta rất nhiều.

Mặt khác, các đô thị của chúng ta đều có tuổi đời hơn 100 năm với quy hoạch do người Pháp để lại mà phần kỹ thuật hạ tầng đã hư hỏng nhiều nên không thể đáp ứng được, nó làm tăng lên các hệ lụy do mưa bão gây ra.

- Ông đánh giá thế nào về việc bảo đảm tuân thủ quy hoạch tại các đô thị hiện nay? Có tồn tại những bất cập gì trong công tác xây dựng và thực thi quy hoạch?

- Hiện nay, về mặt quy hoạch tổng thể và quy hoạch chi tiết ở TP Hồ Chí Minh cũng như các đô thị khác đều đã được thực hiện. Các quy hoạch này cũng đều có tính toán với tầm nhìn dài hạn. Tuy nhiên, kế hoạch để thực hiện các quy hoạch còn chưa đồng bộ với nhau, trong đó nhiều khó khăn và hạn chế do chúng ta không đủ nguồn lực tài chính để thực hiện quy hoạch theo kế hoạch đề ra.

Mặt khác, có những khu quy hoạch đô thị đã được thực hiện xong, nhưng nhiều chỗ không tuân thủ quy chế quản lý quy hoạch làm ảnh hưởng sự phát triển bền vững của đô thị.

- Theo ông, giải pháp trước mắt và dài hạn cho vấn đề quy hoạch đô thị thích ứng với BÐKH sẽ phải tập trung vào những điểm gì và như thế nào? Có cần thiết phải xây dựng chế tài để bảo đảm phát triển đô thị tính đến diễn biến ngày một cực đoan của BÐKH?

- Về các giải pháp trước mắt và dài hạn cho vấn đề quy hoạch đô thị thích ứng với BÐKH, theo tôi trước mắt về mặt kiến trúc xây dựng chúng ta đã có các Quy chuẩn Việt Nam về tiết kiệm năng lượng trong thiết kế và xây dựng. Thí dụ, về vật liệu, chúng ta phải sử dụng vật liệu xanh (như sử dụng gạch không nung…), trong thiết kế chúng ta đã có các quy chuẩn, tiêu chuẩn để tính toán cho công trình kiến trúc sử dụng năng lượng ít nhất nhằm giảm thiểu lượng cacbon thải ra gây hiệu ứng nhà kính, làm tăng nhiệt độ Trái đất. Chúng ta cũng cần tính toán xây dựng các công trình phòng, chống hiệu quả ảnh hưởng của triều cường cũng như nghiên cứu các hồ điều tiết cho đô thị.

Còn về dài hạn thì chúng ta phải tính toán, không chỉ cho từng đô thị mà phải trên tổng thể của từng vùng, quốc gia những việc làm gây ảnh hưởng tới môi trường như tuyệt đối không phá rừng, xây dựng đô thị thông minh… để hạn chế sự BÐKH. Những việc làm gây ảnh hưởng tới sự BÐKH, môi trường chúng ta đều phải có chế tài mạnh bằng luật pháp và trong các công tác về quy hoạch, xây dựng… phải có đánh giá tác động về môi trường một cách chính xác, tỉ mỉ để từ đó tính ra lợi hại nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Diên Khánh (Thực hiện)

Chia sẻ