Lỗ hổng pháp lý

Thứ Bảy, 24/11/2018, 12:24:02
 Font Size:     |        Print

Sau khi báo chí đăng tải thông tin về tình trạng nông sản nhập khẩu “đội lốt” hàng Việt Nam được bày bán công khai gây thiệt hại cho nông sản trong nước, mới đây, Bộ Công thương vừa chính thức có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ.

Theo bộ này, hiện các cơ quan chức năng hầu như không thể phát hiện và xử lý trường hợp nông sản nước ngoài “đội lốt” nông sản Việt Nam khi hàng đã vào chợ dân sinh. Thậm chí, ngay cả khi có lý do để nghi ngờ thì cũng không có căn cứ pháp lý để khẳng định một sản phẩm nào đó “không phải là sản phẩm của Việt Nam”.

Vì sao lực lượng chức năng bó tay? Vì sao lệnh cấm bán hàng “đội lốt” mà Sở Công thương Lâm Đồng đưa ra hồi tháng 9 vừa rồi, lại sớm bị vô hiệu trong thực tế? Đó là bởi hàng loạt những lỗ hổng trong hệ thống pháp luật hiện nay. Lỗ hổng đầu tiên là bởi các quy định của pháp luật về nhãn hàng hóa không yêu cầu thương nhân phải ghi nhãn hàng hóa đối với nông sản và thủy sản bán trực tiếp cho người tiêu dùng.

Thêm nữa, các quy định của pháp luật về truy xuất nguồn gốc chưa được áp dụng một cách toàn diện và triệt để đối với nông sản, thủy sản. Nghị định số 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm có đưa ra các quy định về truy xuất nguồn gốc đối với thực phẩm (Chương XI) nhưng quy định này chỉ áp dụng đối với sản phẩm “không bảo đảm an toàn”, tức là chỉ khi sản phẩm không bảo đảm an toàn hoặc khi cơ quan nhà nước có yêu cầu thì thương nhân mới phải thực hiện quy trình truy xuất nguồn gốc với thực phẩm.

Pháp luật cũng chưa có quy định về việc như thế nào thì một sản phẩm được coi là sản phẩm của Việt Nam. Hiện mới chỉ có các quy định chi tiết về cách xác định một sản phẩm được coi là có xuất xứ Việt Nam và được áp dụng cho hàng xuất khẩu, không áp dụng đối với các loại hàng hóa lưu thông trên thị trường trong nước. Do vậy, trong rất nhiều trường hợp, các cơ quan chức năng không biết phải căn cứ vào đâu để xác định một sản phẩm có phải là sản phẩm “của Việt Nam” hay không!?

Để khắc phục tình trạng trên, Bộ Công thương kiến nghị Chính phủ giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành rà soát các quy định về ghi nhãn hàng hóa đối với nông sản, thủy sản tại Nghị định 43/2017/NĐ-CP.

Bộ Công thương nhận trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành xây dựng văn bản quy phạm pháp luật quy định như thế nào là sản phẩm của Việt Nam để áp dụng cho hàng hóa lưu thông trong nước nhằm chống gian lận xuất xứ Việt Nam và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Bên cạnh đó, Bộ Công thương đề xuất, giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành rà soát lại các quy định về truy xuất nguồn gốc thực phẩm tại Nghị định số 15/2018/NĐ-CP. Nếu các cơ quan chức năng không nhanh chóng lấp những lỗ hổng pháp lý nói trên, thì e rằng, hành vi gian lận về xuất xứ hàng hóa sẽ không chỉ dừng ở mức “chưa phải là phổ biến” như nhận định của Bộ Công thương. Không chỉ gây tác hại với nông sản Việt ngay chính trên “sân nhà” mà người tiêu dùng Việt cũng sẽ gặp khó khăn khi muốn dùng hàng Việt!

BẠCH DƯƠNG

Chia sẻ