Quanh chuyện cấm - quản!

Thứ Bảy, 13/10/2018, 13:06:54
 Font Size:     |        Print

Từ ngày 1-11-2018, nếu lô hàng nhập khẩu lúa mì nào có lẫn hạt kê đồng - hạt cỏ cirsium arvense sẽ phải bị tái xuất bởi đây là loại dịch hại phải kiểm dịch, có thể gây hại lớn cho cây trồng. Hiện nay, nhu cầu nhập khẩu lúa mì, bột mì để phục vụ sản xuất thực phẩm, thức ăn gia súc đã chạm mức trung bình khoảng 5 triệu tấn/năm. Tuy nhiên, theo Cục Bảo vệ thực vật, trong năm 2018, Việt Nam đã nhập khẩu gần 4 triệu tấn và 30% trong đó có lẫn hạt cỏ. Quy định này đang tạo nên sự phân hóa giữa hai luồng ý kiến: Quản là cần thiết hay Quản không được thì cấm?

Ở góc độ doanh nghiệp (DN), sự lo ngại đang bao trùm bởi họ đột ngột nhận được thông báo với hiệu lực thực thi quá gần. Là đối tượng chịu tác động trực tiếp, nhưng DN không hề được tham vấn trước và cũng không hề có lộ trình để kịp chuẩn bị! Vậy nên, đa số đều không kịp xoay trở bởi đã đặt hàng từ khoảng sáu tháng trước. Nếu lô hàng không về kịp trước thời điểm ngày 1-11, DN sẽ không biết phải tái xuất sản phẩm đi đâu? Còn nếu cố gắng làm việc với các hãng tàu để rút ngắn thời gian cập cảng thì DN phải bỏ thêm chi phí 5 USD/tấn... Áp lực tài chính này không hề nhỏ!

Trên thực tế, thời điểm cuối tháng 9, ngay khi nhận được thông báo trên, nhiều DN đã trao đổi với các đối tác bên nhập khẩu lúa mì để đề nghị nhà cung cấp bóc tách loại cỏ này trước khi nhập khẩu. Tuy nhiên, phần lớn nhà cung ứng đều từ chối vì gần như không nước nào nhập khẩu lúa mì có quy định này. Mặt khác, Việt Nam chỉ nhập khẩu số lượng nhỏ, không thể đầu tư máy móc xử lý riêng và dù có xử lý thì không đạt được kết quả 100%. Còn nếu đồng ý đầu tư xử lý sàng lọc cỏ dại như yêu cầu từ Việt Nam thì giá thành sản phẩm sẽ tăng và đối tượng cuối cùng chịu thiệt lại chính là người tiêu dùng. Ước tính khoảng 25% lúa mì nhập về làm nguyên liệu thức ăn chăn nuôi sẽ phải tìm nguồn cung thay thế, nhưng DN khó lòng có thể xoay trở được trong thời gian ngắn. Đại diện các doanh nghiệp, bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hội Lương thực thực phẩm TP Hồ Chí Minh, đề nghị, trước mắt xin lùi thời gian áp dụng để gỡ khó cho DN và có cách xử lý linh hoạt sao cho vẹn cả đôi bên.

Bàn về giải pháp cho tình thế này, các chuyên gia đặt ra vấn đề: có cần phải cấm hay không? Bà Phạm Khánh Phong Lan, Trưởng ban An toàn vệ sinh thực phẩm TP Hồ Chí Minh, cho rằng, lo ngại về vấn đề an toàn thực vật của Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) là đáng ghi nhận. Tuy nhiên, việc nhập khẩu sản phẩm này đã tồn tại từ rất lâu, nhưng đến nay chưa có thực tế nào chứng minh đang có sự gây hại môi trường trồng trọt từ loại cỏ này. Thêm nữa, liệu rằng, mức độ nguy hại có cấp thiết đến mức phải ban hành và áp dụng gấp gáp quy định này trong thời gian ngắn?

Cho đến thời điểm này, cơ quan quản lý vẫn chưa có thêm động thái nào. Tuy nhiên, từ quy định này, một lần nữa, quản lý nhà nước lại có thêm bài học về sự cẩn trọng cần thiết trước khi đưa ra một quyết định liên quan đến nhiều lĩnh vực như thế này!

VŨ MINH

Chia sẻ