Khi đất công bị xà xẻo

Không rút kinh nghiệm rồi… để đấy

Thứ Bảy, 13/10/2018, 12:47:13
 Font Size:     |        Print
 

Nhiều hộ lấn chiếm đất công tại xã Tả Thanh Oai (Thanh Trì) vẫn chưa bị xử lý.

Trong hai số báo Nhân Dân cuối tuần 37 (ra ngày 16-9) và 38 (ra ngày 23-9-2018) đã đăng hai kỳ về tình trạng lấn chiếm đất công và việc sử dụng sai mục đích đất nông nghiệp tại nhiều phường, xã trên địa bàn Hà Nội. Trong quá trình điều tra, bám sát cơ sở, phóng viên nắm bắt thêm nhiều thông tin cho thấy việc quản lý đất công còn bị buông lỏng, cán bộ cơ sở chưa thực hiện nghiêm túc chỉ thị của lãnh đạo thành phố Hà Nội.

Vòng vèo trách nhiệm

Thường Tín là một trong những địa bàn “nóng” về tình trạng vi phạm đất công, đồng thời để xảy ra tình trạng kéo dài, chậm xử lý và chưa nhiều cán bộ cơ sở liên quan bị kỷ luật. Theo phản ánh của người dân tại xã Lê Lợi, vấn đề vi phạm diễn ra từ năm 2012, khi đó ông Hà Văn Dô (trưởng thôn An Cảnh) đã bán đất công hàng chục hộ dân, mỗi lô hàng trăm triệu đồng. Chỉ đến khi các hộ dân này chuyển nhượng cho các hộ khác và tiến hành xây dựng mới vỡ lẽ là mua phải đất không được phép xây dựng. Làm việc với lãnh đạo UBND xã Lê Lợi thì được “đẩy” lên huyện bởi đã báo cáo nhiều lần với UBND huyện Thường Tín. Trong khi lãnh đạo huyện… không hề biết chuyện. Tại các xã Thống Nhất, Lê Lợi, Vạn Điểm, Văn Tự, Ninh Sở… việc lấn chiếm đất công, sử dụng vào mục đích tập kết vật liệu xây dựng, làm nhà xưởng cũng diễn ra nhiều năm. Trong khi đó đa số cán bộ cấp xã nói tránh, rằng việc quản lý đất công ở cơ sở vô cùng khó khăn và đều đã báo cáo lãnh đạo huyện.

Ở cấp cao hơn, chúng tôi đã nhiều lần liên hệ với ông Hoàng Văn Tập - Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) huyện Thường Tín. Nhưng ông Tập giao cho phó trưởng phòng và chỉ cung cấp được những bản kế hoạch do ông Kiều Xuân Huy, Chủ tịch UBND huyện Thường Tín ký. Trong khi đó, Phòng TN-MT có trách nhiệm tham mưu, giúp UBND huyện quản lý nhà nước về đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, môi trường. Khi chúng tôi đưa ra danh sách ghi chi tiết 21 điểm vi phạm đất công với hàng chục nghìn mét vuông đất công bị “xà xẻo” (lãnh đạo các xã đã thừa nhận), cán bộ huyện mới giật mình hỏi ai cung cấp (?!)

Thay vì hợp tác, tìm cách tháo gỡ, quả bóng trách nhiệm tiếp tục được đẩy cho ông Kiều Xuân Huy, Chủ tịch UBND huyện Thường Tín, với tư cách là người phát ngôn. Ông Huy thừa nhận tình trạng nhức nhối tại cơ sở và đã tiến hành nhập cuộc xử lý. Trao đổi thêm với phóng viên chiều ngày 2-10, ông Kiều Xuân Huy cho biết, quản lý đất đai là vấn đề khó khăn và cũng chưa dám khẳng định có xử lý dứt điểm được hay không nhưng ông đã hứa sẽ làm quyết liệt.

Trong khi đó, Bí thư Huyện ủy Thường Tín Nguyễn Tiến Minh, sau khi đọc hai số báo Nhân Dân cuối tuần 37 (ra ngày 16-9) và 38 (ra ngày 23-9-2018), tỏ ra sốt ruột: “Yêu cầu chính quyền huyện và cơ sở triển khai thực hiện nghiêm chỉ thị của Huyện ủy và Thành ủy Hà Nội về quản lý đất đai, trật tự xây dựng”.

Làm việc tại huyện Thanh Trì, trước những dấu hỏi liên quan đến sự buông lỏng quản lý đất công, chúng tôi đã làm việc với lãnh đạo huyện Thanh Trì để lấy thông tin về công tác thanh tra. Ngày 30-6-2018, UBND huyện ban hành ba kết luận thanh tra công tác quản lý đất đai tại xã Thanh Liệt, Hữu Hòa, Tam Hiệp, phát hiện nhiều sai phạm về quản lý. Tuy nhiên, Thanh tra huyện Thanh Trì đã trì hoãn, không cung cấp ba văn bản này, dù phóng viên đã nhiều lần yêu cầu. Phó Chủ tịch UBND huyện Thanh Trì Đặng Đức Quỳnh cho biết, đã giao cho Thanh tra huyện cung cấp thông tin, sau hơn hai tháng, đến nay vẫn chưa thấy thông tin.

Để tài nguyên nhà nước không trở thành của cá nhân

Trên địa bàn Hà Nội, chỉ riêng Hồ Tây, theo cơ quan chức năng đã bị “ngót” mất gần 80 ha, hàng trăm nghìn mét vuông đất công và ao hồ khác bị… rơi vào tay tư nhân, cho thấy tình trạng lấn chiếm đất công, ao hồ nghiêm trọng và là bài học đau xót trong quản lý.

Cử tri Phan Văn Xìu (quận Hoàng Mai), nêu ý kiến: “Chúng tôi mong Nhân Dân cuối tuần tiếp tục điều tra, phát hiện, đưa những khuất tất về quản lý đất công ra ánh sáng. Ở thời buổi tấc đất tấc vàng, nếu các cơ quan chức năng không xốc lại công tác quản lý, tránh bao che hoặc tiếp tay cho vi phạm, thì sẽ có nhiều diện tích đất công trở thành sở hữu của một số người”.

Qua lời ông Xìu, ngược thời gian về năm 2012, như điều tra, tại phường Vĩnh Hưng (quận Hoàng Mai), hiện tượng buông lỏng quản lý đất công vẫn đang diễn ra, không ít khu đất công bị “phù phép” thành của riêng; đất công được cấp GCNQSDĐ và mua đi bán lại. Sau rất nhiều lá đơn của cử tri, quận ủy Hoàng Mai đã có Chỉ thị về tăng cường sự lãnh đạo của các cấp Đảng trong công tác quản lý đất đai và cấp GCNQSDĐ trên địa bàn. Theo đó, UBND quận Hoàng Mai chỉ đạo các phường rà soát các vị trí đất công và các loại đất khác. Từ ngày 16-3-2012, UBND phường Vĩnh Hưng có báo cáo gửi UBND quận, các cử tri nhưng vẫn… giấu bớt. Phát hiện nhiều thiếu sót, sai phạm nên cử tri của phường yêu cầu rà soát lại. Không thể giấu nhẹm những bất cập trong quản lý âm ỉ nhiều năm, ngày 15-9-2012, Chủ tịch UBND phường Vĩnh Hưng (quận Hoàng Mai), ông Nguyễn Quốc Đạt đã thừa nhận 22 điểm đất công bị lấn chiếm trái phép, xây nhà kiên cố, nhà tạm. Ông Đạt xin rút kinh nghiệm và hứa sẽ xử lý. Thế nhưng, có điều lạ là từ đó đến nay những vi phạm vẫn chưa được giải quyết ổn thỏa dù lời hứa nói ra đã sáu năm. Những “điểm nóng” là: khu ao Trại Cò được xây dựng nhà cấp 4; khu ao Giao thông 2, có diện tích 1.548 m2 bị lấn chiếm gần hết; Khu đầm cá Đồng Mơ, diện tích 3,5815 ha, có năm hộ xây dựng nhà cấp 4. Ngoài ra, nhiều đoạn kênh mương trên địa bàn cũng bị lấn chiếm, làm công trình phụ, đường đi…Trong văn bản chỉ ra 16 hộ đã được quận cấp GCNQSDĐ, nhưng cán bộ phường chỉ công khai 10 hộ, 6 hộ còn lại được giấu kín. Phải chăng có hiện tượng bao che, lợi ích nhóm?

Ngay như Sở TN-MT Hà Nội, là đơn vị phải thường xuyên nắm tình hình, theo dõi, thanh tra, xử lý thì hiệu quả công việc quản lý đất công có nghiêm túc hay không vẫn là một dấu hỏi. Bởi khi chúng tôi gửi Công văn số 862-CV/ND ngày 20-8-2018, lãnh đạo Sở TN-MT phân công Phòng Thanh tra cung cấp thông tin. Nhưng khi trao đổi, lãnh đạo phòng bảo không có thông tin thanh tra. Chúng tôi hỏi lại: “Đây là công việc thường xuyên, đúng ra Sở TN-MT Hà Nội phải nắm được tình hình vi phạm, những vướng mắc trong quản lý. Nay lại nói không có thông tin!?”. Phòng Thanh tra yêu cầu phóng viên làm lại công văn ghi chi tiết nội dung hơn để… xin ý kiến lãnh đạo.

Ngày 11-9 chúng tôi gửi Công văn số 969-CV/ND với đầy đủ nội dung, câu hỏi đề nghị làm việc, cung cấp thông tin đến Sở TN-MT Hà Nội. Qua Phòng văn thư thông tin, lãnh đạo sở phân công Phó Giám đốc Bùi Duy Cường và Phòng Thanh tra xử lý thông tin. Ông Vĩ (Phó Chánh thanh tra) tiếp tục giao cho ông Vinh (cán bộ) tiếp phóng viên. Chiều ngày 3-10-2018 ông Vinh nói chưa nhận được chỉ thị cung cấp thông tin về thanh tra (theo Quyết định thanh tra số 1158/QĐ-STNMT-TTR về việc quản lý, sử dụng đất nông nghiệp, nông nghiệp công ích, đất công ích). Được biết, quyết định này ban hành trong ngày 23-7-2018, thời gian thanh tra tại các địa phương là 45 ngày kể từ ngày công bố quyết định. Tính đến nay đã qua thời gian thanh tra hơn nửa tháng.

Để rộng nguồn tin, chúng tôi đã làm việc với Phòng TN-MT quận Nam Từ Liêm. Lãnh đạo Phòng TN-MT quận Nam Từ Liêm cho biết, đã làm việc với Thanh tra Sở TN-MT. Trong Báo cáo số 382/BC-UBND ngày 10-8-2018, Phòng TN-MT quận Nam Từ Liêm đã phối hợp thực hiện Quyết định thanh tra số 1158/QĐ của Sở TN-MT. Theo đó tổng số trường hợp vi phạm được phát hiện là 3.280, với hơn 46 ha đất. Cụ thể, số vi phạm theo các năm với số diện tích trên từng phường cũng được làm rõ. Vậy vì lý do gì để đến ngày 10-10 Thanh tra Sở TN-MT không cung cấp thông tin dù đã giãn thời gian gặp mấy lần?

Rõ ràng ở từng cấp, bậc, đơn vị chức năng có sự đùn đẩy trách nhiệm, bao che cho những hành vi vi phạm về lấn chiếm đất công, sử dụng đất nông nghiệp sai mục đích. Các chuyên gia môi trường cho rằng, cần có sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa, nhất là từ lãnh đạo thành phố Hà Nội. Theo đó, cần xử lý nghiêm những người vi phạm, cán bộ vi phạm, chứ không chỉ kiểm điểm, rút kinh nghiệm rồi… để đấy.

Đầu năm 2017, UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành và UBND các quận, huyện, thị xã trong quý IV-2017, tiếp tục đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án xây dựng hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai... Đối với những trường hợp sử dụng đất công, đất nông nghiệp công ích... các xã, phường, thị trấn cần rà soát và xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm, tái vi phạm. Thế nhưng công tác kiểm tra, xử lý vẫn chưa được thực hiện hiệu quả.

PHÚ TÂY

Chia sẻ