Mùa mưa bão 2017 sẽ diễn biến bất thường

Thứ Bảy, 22/07/2017, 13:49:57
 Font Size:     |        Print
 

Nhiều tàu thuyền đánh cá neo tại Hòn La (Quảng Bình) hư hỏng nặng sau cơn bão số 2. Ảnh: TRƯƠNG QUANG NAM

Mùa mưa bão năm 2017 vừa mới bắt đầu, nhưng đã xuất hiện những diễn biến bất thường. Theo dự báo, sẽ có khoảng 12-14 cơn bão trên Biển Ðông, nhiều hơn trung bình nhiều năm (TBNN), và khó dự đoán. Chúng tôi có cuộc trao đổi với ông Lê Thanh Hải, Phó Tổng giám đốc Trung tâm Khí tượng - Thủy văn quốc gia quanh vấn đề này.

- Thưa ông, nhiều người đang đặt câu hỏi, vì sao cơn bão số 2 được dự báo sẽ đi từ phía bắc vào tới miền trung, nhưng thực tế đã không diễn ra như vậy?

- Trong thực tế, khi nghe thông tin về một cơn bão, nhiều người cho rằng bão chỉ là một điểm và chỉ chú ý tới vị trí tâm bão và đường đi của tâm bão mà quên mất rằng gió mạnh và mưa lớn thường bao phủ một vùng rộng lớn chung quanh tâm bão. Ðây là một quan niệm rất sai lầm, bởi vì nhiều cơn bão khi tâm còn nằm ngoài biển nhưng vùng gió mạnh và mưa lớn do bão gây ra đã vào sâu trong đất liền. Gió bão mạnh (trên cấp 10) có thể trải rộng trong một vùng có bán kính khoảng 50 km quanh tâm bão đối với một cơn bão nhỏ, và có thể tới hơn 150 km đối với một cơn bão lớn. Khu vực có gió mạnh trên cấp 7 còn trải rộng hơn nữa, có thể cách tâm bão tới 500 km trong một cơn bão lớn.

Chính vì vậy, ngoài thông tin về vị trí tâm bão và cường độ bão, cần phải theo dõi thông tin về phạm vi bán kính gió mạnh trong các bản tin dự báo bão. Khi bão còn đang trong giai đoạn trưởng thành, ở trên biển thoáng và đứng yên hay ít di chuyển, tức là ảnh hưởng của môi trường chung quanh đối với cơn bão là cân bằng nên vùng gió mạnh quanh tâm bão có thể xem là tương đối tròn. Khi cơn bão di chuyển, đặc biệt khi có sự kết hợp với một hệ thống thời tiết khác (thí dụ như không khí lạnh,…) thì nói chung vùng gió mạnh quanh tâm bão sẽ không còn tròn nữa và trở nên phức tạp. Tiếp đến khi tâm bão đi qua, gió lại yếu dần đi một cách nhanh chóng. Nhiều người cho rằng, bão đã qua và chủ quan trong phòng chống. Nhưng thực tế sau đó gió lại mạnh trở lại và đổi hướng. Nhiều người cho rằng bão quay trở lại. Cần phải hiểu đúng vấn đề này để tránh chủ quan trong phòng chống bão.

- Song có ý kiến cho rằng, do tin vào dự báo nên một số địa phương có phần chủ quan trong việc phòng chống, gây ra những thiệt hại kinh tế không nhỏ. Ý kiến của ông về vấn đề này?

- Trong công tác phòng chống cơn bão số 2 (có tên quốc tế là Talas) đã được các cấp từ Trung ương cũng như các địa phương chỉ đạo quyết liệt và các thông tin về diễn biến của bão đã được thông tin liên tục với trung bình 15 bản tin/ngày trên các phương tiện truyền thông (trong hai ngày 16 và 17-7-2017). Các bản tin được cập nhật liên tục theo đúng quy định của Luật Phòng chống thiên tai. Rất mong muốn các cấp chính quyền và nhân dân cần chú ý theo dõi các bản tin gần nhất và sử dụng các bản tin mới nhất, cũng như tuân thủ tuyệt đối sự chỉ đạo của Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn các địa phương. Tránh tình trạng chủ quan, lơ là trong việc phòng chống bão.

Ðể chủ động phòng, tránh bão và áp thấp nhiệt đới (ATNÐ), mỗi người dân cần thường xuyên theo dõi và cập nhật các bản tin cảnh báo, dự báo bão và ATNÐ. Sử dụng bản tin mới nhất. Cần vẽ tâm bão, ATNÐ lên bản đồ để dễ theo dõi và chủ động phòng tránh. Nhanh chóng thực hiện các biện pháp phòng tránh bão theo sự hướng dẫn của Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn các địa phương. Không bao giờ được chủ quan, coi thường ảnh hưởng của bão và ATNÐ dựa trên kinh nghiệm dân gian.

- Tuy mới bắt đầu, nhưng diễn biến của mùa mưa bão năm nay đã cho thấy nhiều dấu hiệu bất thường. Xin ông cho biết những dự báo trong thời gian tới và những khuyến cáo để phòng chống tác hại của các hiện tượng thời tiết cực đoan?

- Tổng hợp kết quả dự báo của các mô hình và các cơ quan dự báo khí hậu trên thế giới, như Cơ quan Khí tượng Ô-xtrây-li-a (BoM), Trung tâm Dự báo Khí hậu Mỹ (CPC/NCEP), Trung tâm Dự báo Thời tiết hạn vừa châu Âu (ECMWF) và Trung tâm Khí hậu Tokyo, Nhật Bản (TCC) cho thấy, nhiệt độ mặt nước biển khu vực NINO3.4 sẽ ở trạng thái trung tính cho tới cuối năm 2017 và những tháng đầu năm 2018, khả năng xuất hiện El Nino giảm hơn hẳn so với các dự báo trước đây.

Do hiện tượng ENSO nhiều khả năng duy trì ở trạng thái trung tính từ nay đến cuối năm 2017 và sẽ tác động không rõ ràng đến sự hoạt động của bão và ATNÐ trên Biển Ðông, cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta. Dự báo trong cả mùa bão năm 2017, có khoảng 12-14 cơn bão và ATNÐ hoạt động trên Biển Ðông, nhiều hơn so với TBNN (khoảng 12 cơn). Trong số đó, dự báo sẽ có khoảng 3 - 4 cơn bão, ATNÐ ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta, ít hơn so với TBNN và tập trung ở khu vực Trung Bộ.

Mỗi cơn bão, mỗi trận lũ lại có đặc điểm riêng của nó. Trong bất cứ trường hợp nào, cần phải theo dõi chặt chẽ các bản tin dự báo thời tiết, đặc biệt khi có bão, lũ, và các chỉ đạo của chính quyền địa phương để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

- Xin trân trọng cảm ơn ông!

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo Trung ương Phòng chống thiên tai, tính tới ngày 19-7, số người thiệt mạng và mất tích do bão số 2 lên 12 người. Về thiệt hại, có 6.126 nhà bị tốc mái, 64 tàu cá bị chìm. Về thủy sản, đã có 801 ha diện tích nuôi trồng thủy sản bị thiệt hại. Nghệ An là tỉnh bị thiệt hại nặng nhất, với 4.522 ngôi nhà bị sập, hư hỏng, phải di dời, 26 điểm trường học bị ảnh hưởng.

Nghĩa Nam (Thực hiện)

Chia sẻ