Ứng phó với lũ quét và sạt lở đất

Thứ Bảy, 15/07/2017, 03:20:37
 Font Size:     |        Print
 

Các tỉnh miền núi phía bắc nguy cơ cao xảy ra tình trạng sạt lở đất đá.

Mưa lũ lớn liên tiếp trong những ngày qua tại các tỉnh miền núi phía bắc đã gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản. Thời điểm này đang bước vào thời kỳ mưa lũ chính vụ ở Bắc Bộ, theo dự báo mưa lũ có thể sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp, đòi hỏi các cấp, ngành chức năng và người dân chủ động hơn trong ứng phó.

Diễn biến còn phức tạp

Sơn La là một trong những địa phương chịu thiệt hại nặng nề nhất trong đợt mưa lũ vừa qua. Theo thông tin từ huyện Sốp Cộp (Sơn La), ngày 10-7, trên địa bàn Sốp Cộp đã xảy ra mưa lớn, kèm theo nước lũ từ thượng nguồn đổ về, kéo theo nhiều rơm, rạ, cây, cỏ, làm nước suối dâng cao, cộng với dòng chảy mạnh gây xói mòn khiến cầu Nậm Ban bị sập. Trước đó, mưa lũ cũng gây sạt lở nghiêm trọng trên tuyến quốc lộ 279D, thuộc huyện Mường La (Sơn La) gây ách tắc giao thông.

Mưa lũ những ngày qua còn gây hậu quả nặng nề cho người dân các địa phương khác. Cùng Sơn La, báo cáo của các tỉnh Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, Cao Bằng, Bắc Cạn, Thái Nguyên và Hòa Bình, từ ngày 6-7 đến 11-7 mưa lũ và sạt lở đất đã làm 13 người chết, một người mất tích. Ngoài ra, mưa lũ cũng làm 175 ngôi nhà bị thiệt hại, 52 nhà phải di dời, 519 héc-ta lúa và 43 héc-ta hoa màu bị thiệt hại, hơn 102.315 m3 đất, đá sạt lở, ba cầu và sáu cống bị hư hỏng. Tổng thiệt hại ước tính hơn 28,9 tỷ đồng.

Trong khi đó, theo Trung tâm Dự báo Khí tượng - Thủy văn trung ương, mưa lũ có thể sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp, do hiện nay vẫn là thời điểm chuẩn bị bước vào thời kỳ mưa lũ chính vụ ở Bắc Bộ. Theo đó, nguy cơ xảy ra lũ quét và sạt lở đất đặc biệt cao tại tỉnh Lào Cai và Sơn La. Các tỉnh khác như Lai Châu, Điện Biên, Hà Giang, Yên Bái, Tuyên Quang, Thái Nguyên… nguy cơ lũ quét và sạt lở đất có khả năng xảy ra với cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai cấp 1. Ngoài ra, từ ngày 13 đến 15-7, các tỉnh vùng núi phía bắc vẫn tiếp tục có mưa, có nơi mưa vừa, mưa to và dông, thời gian mưa tập trung vào đêm và sáng sớm.

Chủ động phòng tránh thiên tai

Mặc dù thời gian qua nhiều địa phương đã triển khai những biện pháp như: Di dời dân ra khỏi vùng nguy cơ sạt lở, dự báo, cảnh báo sạt lở, nhưng nỗi lo lũ quét, sạt lở đất vẫn hiện diện, đe dọa trực tiếp tới cuộc sống của người dân.

Nhằm chủ động ứng phó với lũ quét và sạt lở đất, theo ông Văn Phú Chính, Chánh Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo T.Ư về Phòng, chống thiên tai, thì các tỉnh trong cảnh báo cần sớm thông báo đến các cấp chính quyền và người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, chủ các phương tiện giao thông thủy, chủ đầu tư các công trình đang thi công, đặc biệt là những công trình trên sông, suối và chủ các hồ chứa nước, hầm, lò khai thác khoáng sản biết diễn biến mưa lũ để có các biện pháp phòng, tránh. Cùng đó thường xuyên kiểm tra, rà soát những khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét và sạt lở đất, các hộ dân sống ven sông, suối nhằm chủ động di dời bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của người dân.

Mặt khác, rút kinh nghiệm trường hợp hồ Tuyên Quang xả lũ vừa qua đã làm đứt neo một cầu phao và trôi một số lồng bè nuôi trồng thủy sản ở hạ du, Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn các tỉnh, thành phố cần sớm thông tin, việc xả lũ các hồ chứa, công tác vận hành các hồ chứa, đặc biệt là với các hồ thủy điện Tuyên Quang, Lai Châu, Huội Quảng, Bản Chát, bố trí lực lượng canh gác, hướng dẫn các phương tiện tại các ngầm tràn, điểm giao thông bị sạt lở cũng như tổ chức di dời dân khỏi khu vực nguy hiểm. “Các địa phương cần tăng cường thời lượng tuyên truyền quy trình vận hành hồ chứa trên lưu vực sông Hồng, hướng dẫn kỹ năng cho người dân để chủ động phòng tránh và ứng phó khi hồ chứa xả lũ như neo đậu tàu thuyền, di chuyển máy móc, vật tư, hàng hóa, xây dựng kế hoạch sản xuất phù hợp... để chủ động khi nước sông lên cao do xả lũ”, ông Văn Phú Chính cho biết.

Theo nhiều ý kiến chuyên gia cảnh báo, mưa lũ tại các tỉnh miền núi phía bắc thường diễn ra trong thời gian dài và diễn biến bất thường. Bởi vậy, đòi hỏi các cấp chính quyền cần rà soát và xử lý tốt các điểm sạt lở, đồng thời có phương án gia cố tạm thời tránh xảy ra những thiệt hại không đáng có với người dân. Theo TS Nguyễn Trung Thắng, Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường), cần coi trọng công tác dự tính, dự báo, tăng cường tuyên truyền, trang bị kiến thức, cung cấp thông tin về phòng chống thiên tai cho người dân. Đối với các địa phương phải khẩn trương di dân khỏi khu vực có nguy cơ cao; rà soát quy hoạch dân cư, cơ sở hạ tầng bảo đảm giảm thiểu tác động do thiên tai gây ra. Nâng cao nhận thức cộng đồng, làm tốt công tác trồng và bảo vệ rừng nhằm chống xói lở. Thành lập các đội xung kích, lực lượng tìm kiếm cứu nạn kịp thời ứng phó giảm thấp nhất những thiệt hại về người và tài sản do thiên tai gây ra.

Một vấn đề khác, chính người dân ở những vùng nguy hiểm, người tham gia giao thông cần nêu cao cảnh giác, đề phòng những điểm sạt lở, đường núi nguy hiểm, không tới gần hoặc di dời khi có những dấu hiệu bất thường.

NAM THÀNH - KIM LÝ