70 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7-1947 - 27-7-2017)

Không để tồn đọng hồ sơ người có công

Thứ Bảy, 08/07/2017, 15:14:12
 Font Size:     |        Print
 

Ông Đinh Văn Quang (bên trái), cán bộ xã Thái Dương động viên gia đình thương binh Hà Duy Nguyên.

Trong khi có hàng nghìn người đang khắc khoải chờ được hưởng chính sách đền ơn đáp nghĩa thì cũng có một lượng không ít người gian lận hưởng lợi bất chính. Vậy nên, muốn thực hiện kế hoạch giải quyết hơn 3.000 hồ sơ người có công đang tồn đọng tại các địa phương trong năm 2017, đòi hỏi quá trình xét công nhận phải khẩn trương, minh bạch. Quan trọng hơn, người làm chính sách phải công tâm.

Nghịch lý

Đến nhà ông Hà Duy Nguyên ở xóm 1, xã Thái Dương (Thái Thụy, Thái Bình) trong một ngày mưa nắng thất thường, đúng lúc người cựu chiến binh vừa dứt cơn sốt cao, tái nhợt vì những cơn quặn đau do di chứng của vết thương cũ. Vợ ông lo lắng, “hễ cứ sốt và đau, là đầu óc ông ấy không còn ổn định nữa”. Suốt hàng chục năm qua những cơn trở trời vẫn hành hạ ông như thế…

Trong hồ sơ thể hiện ông Nguyên bị thương khi đang chiến đấu tại rừng Tám Ngàn vào năm 1973, và được đưa vào điều trị ở trạm xá dã chiến rừng U Minh cùng mảnh đạn găm trong đầu. Năm 2007, ông Nguyên làm hồ sơ gửi UBND xã Thái Dương, nhưng phải tám năm sau, ông mới được cán bộ xã hướng dẫn ông hoàn thiện giấy tờ để làm thủ tục. Trước đó, câu trả lời với ông luôn là “chưa đến đợt”.

Thế nhưng, lên đến các cấp xét duyệt và thẩm định cao hơn, hồ sơ của ông vẫn chưa được duyệt, chỉ vì giấy chứng nhận bị thương đơn vị nơi ông công tác có con dấu bị mờ, buộc phải xin xác nhận lại. Quá trình chờ đợi mỏi mòn, có lúc thiếu bình tĩnh, ông Nguyên đã bỏ cuộc. Năm 2016, được cán bộ xã động viên, ông Nguyên cùng người đồng đội tìm vào Cần Thơ, Quân khu 9 xin xác nhận lại. Giờ thì hồ sơ của ông Nguyên đã hoàn tất, chỉ chờ cấp trên chốt và duyệt. Được biết, toàn xã Thái Dương còn bảy hồ sơ tồn đọng, trong đó bốn hồ sơ chưa đủ điều kiện chờ hoàn tất và ba hồ sơ chờ thẩm định xét duyệt trong đợt này là ông Đào Hồng Chương, Hà Duy Nguyên, Vũ Duy Chinh.

Hành trình tiếp cận chính sách của thương binh Hoàng Văn Thái ở thôn 12, xã Cẩm Mỹ (Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) cũng gian nan không kém. Từ năm 2000, theo hướng dẫn từ cấp xã, cấp huyện, ông làm hồ sơ để được hưởng chế độ thương binh. Dù hồ sơ hoàn chỉnh, danh sách niêm yết công khai ở xã được 100% ý kiến đồng ý, thêm nữa, có hai đồng đội làm chứng, nhưng éo le thay vẫn bị trả về với lý do tờ quyết định phục viên bị tẩy xóa. “Những giấy tờ gốc đó là do đơn vị cấp cho tôi, nó như thế nào thì tôi giữ như thế, làm sao động sửa gì được!”, ông Thái bức xúc.

Sự việc kéo dài, sau cùng ông Thái phải tìm đến Ban Chính sách - Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Hà Tĩnh nhờ can thiệp và được hướng dẫn làm lại hồ sơ. Hóa ra, vấn đề ở đây là ông khai sai hồ sơ nhưng cán bộ xã, huyện không hướng dẫn cụ thể để bổ sung kịp thời!? Giờ thì hồ sơ của ông Thái đã được Sở Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐ, TB và XH) Hà Tĩnh tiếp nhận.

Còn rất nhiều trường hợp nan giải gần như bế tắc. Đau lòng như trường hợp có người nằm lại cùng trong nghĩa trang với đồng đội, nhưng vẫn không được công nhận liệt sĩ, chỉ vì “ba không”: không có hồ sơ, không căn cứ, không người làm chứng...

Thực tế của công tác xét duyệt hồ sơ người có công những năm qua vẫn tồn tại những bất cập, có nơi còn lỏng lẻo nên hàng nghìn trường hợp đã bị phát hiện là không phải người có công nhưng được hưởng chế độ bằng con đường chạy chọt, làm giả hồ sơ. Ông Nguyễn Tiến Lãng, một “người hùng” cùng với người bạn già ở Thuận Thành (Bắc Ninh) khui ra gần 3.000 hồ sơ hưởng sai chính sách, nhấn mạnh: “Không thể để tình trạng người có công thật sự phải đợi mỏi mòn, còn người giả mạo lại ung dung hưởng lợi!”.

Nhanh, nhưng thận trọng

Thực hiện chính sách đối với người có công là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, rất cần phải có sự chặt chẽ trong khâu rà soát, xét chọn để chính sách đến đúng địa chỉ. Nhưng mặt khác, thực tế cũng đang cho thấy đòi hỏi bức thiết cần phải đẩy nhanh quá trình này. Ngày 20-3-2017, Bộ trưởng LĐ, TB và XH đã ban hành Quyết định 408/QĐ-LĐTBXH về quy trình giải quyết hồ sơ tồn đọng đề nghị xác nhận người có công nhằm hướng dẫn các địa phương thực hiện và giải quyết cơ bản trong năm 2017 hơn 3.000 hồ sơ. Tuy nhiên, ông Huỳnh Văn Tí, nguyên Thứ trưởng Bộ LĐ, TB và XH nhấn mạnh, quá trình này “cần công khai, minh bạch, kỹ lưỡng”.

Hiện nay, nhiều tỉnh, thành cũng đã có cách làm sáng tạo hơn trong việc thực hiện chỉ đạo, như Long An, Vĩnh Long, Bình Dương đã mời các đồng chí lão thành cách mạng, cán bộ tiền khởi nghĩa và các đồng chí nguyên là cán bộ lãnh đạo chủ chốt của tỉnh đến để lắng nghe ý kiến về từng trường hợp. Hay như tỉnh Vĩnh Phúc đã thực hiện công khai hồ sơ, danh sách người hưởng chính sách tại trụ sở UBND cấp xã, do đó cơ bản không còn hồ sơ tồn đọng. Bà Ngô Thục Phương, Trưởng phòng Người có công - Sở LĐ, TB và XH Vĩnh Phúc bộc bạch: “Có những đối tượng “cò mồi” dụ dỗ người dân làm hồ sơ giả, thậm chí còn nhận là người nhà của tôi hòng dụ dỗ nhiều người sập bẫy. Tuy nhiên, nếu quá trình xét duyệt được thực hiện công khai, dân chủ thì đối tượng làm giả hồ sơ không còn đất sống”.

Đồng quan điểm ấy, ông Đỗ Đăng Khoa, Trưởng phòng Chính sách 1 (Cục Người có công) cho biết: Việc thiết lập hồ sơ người có công không hề đơn giản, bởi đến nay người làm chứng hoặc cao tuổi, hoặc đã mất; nhiều người hồ sơ thất lạc trong thời gian dài, nên đòi hỏi cán bộ làm chính sách phải công tâm. Nhanh nhưng vẫn phải thận trọng.

Mới đây, ngày 3-7-2017, Ban Chỉ đạo Đề án về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người có công với cách mạng đã thống nhất mục tiêu tới năm 2020, giải quyết căn bản hồ sơ đề nghị công nhận có công với cách mạng. Nhận thức đây là một nhiệm vụ rất nặng nề, Bộ trưởng LĐ, TB và XH Đào Ngọc Dung đã yêu cầu, việc xử lý phải được triển khai linh hoạt với từng trường hợp cụ thể và được công khai minh bạch.

Quyết tâm của người đứng đầu cần phải được lan tỏa đến các cán bộ chính sách của từng địa phương. Chỉ có như vậy, công tác đền ơn đáp nghĩa mới thật sự trọn vẹn ý nghĩa. Và những người lính về lại với đời thường sẽ không còn phải nhọc nhằn với hành trình tiếp cận chính sách mà mình xứng đáng được hưởng nữa!


Diên Khánh

Chia sẻ