Câu chuyện vẫn chưa có hồi kết

Thứ Bảy, 07/07/2018, 15:25:30
 Font Size:     |        Print
 

hạch Thảo là bộ phim được kỳ vọng với sự đầu tư kinh phí của Nhà nước.

Sau một thời gian im hơi bặt tiếng trên các sân chơi của nền điện ảnh, phim nhà nước đặt hàng cho đến nay vẫn… án binh bất động. Tại một cuộc họp mới đây, lãnh đạo Cục Điện ảnh thừa nhận, đặt hàng sản xuất phim sử dụng ngân sách Nhà nước vẫn đang là câu chuyện chưa hồi kết.

Vướng mắc từ kinh phí

Theo Phó Giám đốc Trung tâm Chiếu phim Quốc gia, ông Nguyễn Phúc Diên, thực trạng thiếu những bộ phim mang tính định hướng đã tác động không nhỏ đến sức hấp dẫn của các tuần phim kỷ niệm. Rất buồn khi tuần phim nào cũng chỉ quanh quẩn chiếu các bộ phim đã cũ như Sống cùng lịch sử, Mùi cỏ cháy, Nhà tiên tri, Đường xuyên rừng, Thầu Chín ở Xiêm... Không có phim mới, nhiều khán giả cũng không muốn đến rạp xem lại những phim đã chiếu tới 2-3 lần. Và để đáp ứng nhu cầu khán giả trong những dịp kỷ niệm, đã nhiều lần Trung tâm Chiếu phim Quốc gia phải chi tiền thuê phim để chiếu.

Cục trưởng Cục Điện ảnh Ngô Phương Lan cũng chia sẻ, do có nhiều vướng mắc khiến cho phim nhà nước đang là một khoảng trống trong diện mạo điện ảnh Việt Nam vài năm qua. Các đợt phim kỷ niệm vì thế đành “lấp chỗ trống” bằng phim cũ và lựa chọn thêm một số phim phù hợp của các hãng tư nhân để chiếu.

Trên thực tế, Cục Điện ảnh cũng đang gặp nhiều khó khăn trong triển khai đặt hàng sản xuất phim từ ngân sách Nhà nước các năm 2015, 2016, 2017 và cấp ngân sách đặt hàng sản xuất phim năm 2018.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng về bổ sung dự toán chi ngân sách của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) để đặt hàng sản xuất phim phục vụ nhiệm vụ chính trị các năm 2015, 2016, 2017, Cục Điện ảnh đã triển khai đặt hàng các đơn vị sản xuất phim theo kế hoạch được Bộ phê duyệt. Tuy nhiên, đến nay Cục không giải ngân được hết kinh phí đã được giao vì những vướng mắc về mặt hành chính. Trong khi đó, theo quy định của Luật Ngân sách, kinh phí đặt hàng sản xuất phim không thuộc loại kinh phí đương nhiên được chuyển nguồn. Do vậy, hết niên độ ngân sách 2017, kinh phí đặt hàng sản xuất phim 2015-2017 chưa được giải ngân hết sẽ bị hủy.

Trước thực trạng này, Cục Điện ảnh đã báo cáo Bộ VHTTDL trình cấp có thẩm quyền để xin được chuyển nguồn kinh phí đặt hàng sản xuất phim 2015-2017 chưa thực hiện hết trong năm 2017 để chuyển sang 2018, hoặc được cấp bổ sung kinh phí năm 2018 từ nguồn kinh phí đã bị hủy năm 2017. Mặc dù vậy, cũng chưa biết được cho đến khi nào những vướng mắc ở khâu quan trọng nhất là kinh phí đặt hàng sẽ được tháo gỡ.

Còn nhớ, tại một tọa đàm trong khuôn khổ Giải Cánh Diều 2017, nhiều bậc gạo cội của điện ảnh Việt đã khẳng định, những bộ phim nhà nước trong 60 năm qua đã tạo nên một nền điện ảnh đáng tự hào. Tuy nhiên, càng ngày niềm tự hào ấy càng trở nên vơi cạn. Theo NSND Đào Bá Sơn, sự vắng bóng của phim nhà nước những năm gần đây là một câu hỏi nhức nhối, đặt ra suy nghĩ về vai trò của phim nhà nước đối với việc định hướng về văn hóa, chính trị, xã hội.

Cần thay đổi phương thức đặt hàng?

Gần đây, báo chí đưa tin về dự án phim điện ảnh Thạch Thảo được Nhà nước đặt hàng sản xuất, ít nhiều cũng đã mang đến những tín hiệu khởi sắc. Theo đó, Thạch Thảo là dự án điện ảnh được tài trợ từ nguồn ngân sách nhà nước với 70% kinh phí sản xuất, 30% còn lại là nguồn kinh phí xã hội hóa .

Song hành cùng những tín hiệu khởi sắc hiếm hoi, nhiều hãng phim nhà nước vẫn liên tục kêu khó. Ông Nguyễn Tiến Hưng (Chủ tịch HĐQT Công ty CP Phim Giải phóng) cho biết, từ năm 2015 đến nay, công ty chưa nhận được kinh phí Nhà nước tài trợ đặt hàng sản xuất phim truyện hằng năm. Việc sản xuất phim gia công cho đối tác cũng hạn chế do nguồn vốn tự chủ không có.

Bà Ngô Phương Lan lại đề cập đến một khía cạnh nan giải khác của việc đặt hàng sản xuất phim, đó là vấn đề chất lượng kịch bản. Theo đó, Cục Điện ảnh đã thẩm định khá kỹ những bộ phim được các hãng trình lên, tuy nhiên phim chất lượng cao hầu như không có. Thậm chí, có những phim phải chỉnh sửa tới 3-5 lần vẫn chưa ổn. Hiện Cục Điện ảnh đã trình Bộ VHTTDL phê duyệt giá chi tiết trên cơ sở giá tối đa đối với mỗi phim đã được Bộ Tài chính phê duyệt để tiến hành đặt hàng sản xuất ba phim truyện: Lính chiến (Công ty CP Phim truyện 1), Người yêu ơi (Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Phim truyện Việt Nam - VFS), Hợp đồng bán mình (Công ty Cổ phần Phim Giải phóng). Trong số này, bộ phim Người yêu ơi của VFS gặp khá nhiều khó khăn bởi đơn vị sản xuất còn đang trong quá trình chờ kết luận thanh tra.

Biết rằng không có kinh phí thì không thể tiến hành sản xuất, song đại diện các hãng phim nhà nước vẫn ai oán cho rằng, nếu không sớm tháo gỡ những khúc mắc thì việc phải chờ nguồn vốn sẽ làm mất đi cơ hội sản xuất nhiều bộ phim giá trị.

Thấu hiểu tâm tư của các đơn vị sản xuất phim, bà Ngô Phương Lan cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, khi nền công nghiệp điện ảnh ngày càng phát triển, thị trường sôi động với hàng chục bộ phim liên tục được các hãng tư nhân sản xuất và đưa ra rạp mỗi năm, các đơn vị nhà nước cũng cần thay đổi tư duy. Mặt khác, việc đặt hàng là để hướng tới các tác phẩm điện ảnh chất lượng chứ không nhằm giải quyết khó khăn thường nhật của các hãng phim.

Theo Thứ trưởng Bộ VHTTDL Vương Duy Biên, để phù hợp với tình hình mới, nên chăng cần tính đến sự thay đổi về giải pháp đặt hàng sản xuất để có được những tác phẩm điện ảnh thật sự chất lượng. Theo đó, Nhà nước sẽ tìm đến các nghệ sĩ điện ảnh tên tuổi, các tác giả được Giải thưởng Nhà nước, Giải thưởng Hồ Chí Minh, NSND, NSƯT để trực tiếp đặt hàng.

AN NHIÊN