Chú trọng đến người nông dân

Thứ Sáu, 21/04/2017, 09:13:49
 Font Size:     |        Print
 

Bàn về phát triển nông nghiệp công nghệ cao không thể không chú trọng đến xây dựng cơ chế đặc thù cho người nông dân. GS, TS Nguyễn Văn Luật, nguyên Viện trưởng Viện lúa ĐBSCL, nhấn mạnh, cơ chế chính sách cần được đổi mới theo hướng làm rõ đối tượng hướng đến và bảo đảm mục tiêu phát triển đồng bộ thị trường nông nghiệp.

- Thưa ông, hiện có hai luồng ý kiến quanh Nghị định số 210/2013/NĐ-CP về Chính sách khuyến khích DN đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn. Ông chọn phương án sửa đổi hay làm mới?

- Tôi nghiêng về việc làm mới NĐ 210. Trong đó, cần thiết kế nội dung hỗ trợ DN đầu tư vào nông nghiệp với một lộ trình cụ thể. Một việc có thể tiến hành ngay góp phần thể hiện sự công bằng đối với người nông dân, đó là người nông dân có ruộng đất được chuyển từ sở hữu sang sử dụng mà bị thiệt thòi (vì được đền bù với giá đất thấp hơn so với giá thị trường cũng như giá trị khác) thì sẽ nhận được hỗ trợ như tổ chức dạy nghề và tạo công ăn việc làm cho con cháu họ, đất đó được coi như cổ phần đóng góp của nông hộ… Vấn đề xây dựng và ban hành Nghị định thay thế NĐ 210 với mục tiêu tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách ưu đãi, tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư kinh doanh nói chung và nông nghiệp, nông thôn nói riêng là rất cần thiết.

- Vấn đề tích tụ ruộng đất, đưa khoa học công nghệ cao (CNC) vào sản xuất cần được triển khai, nhân rộng như thế nào thưa ông?

- Tại NĐ 210 ưu đãi đất đai quy định chưa phù hợp với Luật Đất đai năm 2013, bởi Luật Đất đai 2013 chỉ quy định việc giao đất nông nghiệp cho đối tượng hộ gia đình, còn đối với tổ chức kinh tế thì mới chỉ có hình thức thuê. Đây chính là quy định dẫn đến vướng mắc trong tích tụ đất nông nghiệp, khiến đất nông nghiệp chưa thật sự là hàng hóa và có giá trị thấp. Theo tôi, vấn đề tích tụ ruộng đất nên thực thi nếu tăng được giá trị sản lượng nông nghiệp trong chuỗi giá trị gia tăng, có điều là đối với nông dân thì không nên để họ chịu thiệt thòi. Về CNC, có thể chúng ta áp dụng cho cả mùa vụ sản xuất, như sản xuất rau, hoa ở Đà Lạt trong nhà kính nhà lưới... Hay mô hình kết hợp sản xuất xuất khẩu lúa gạo thông qua cánh đồng lớn do tỉnh An Giang và anh Huỳnh Văn Thòn ở An Giang, nay là Tập đoàn Lộc Trời khởi xướng có nhiều kinh nghiệm tốt, nhưng chưa được mở rộng. Họ có tâm, nhưng còn thiếu lực nên rất cần được hỗ trợ và có được những DN làm đối tác.

- Còn vấn đề kích cầu cho ngành lúa gạo, một vấn đề đang nóng hiện nay, đâu là quan điểm của ông?

- Theo tôi, chúng ta không cần kích cầu lúa gạo, mà rất cần nâng cao giá trị hàng hóa lúa gạo tiêu dùng trong nước cũng như xuất khẩu. Việt Nam có khá nhiều giống lúa cho gạo phẩm chất cao, giá bán cao, như giống lúa OM, OMCS, nhiều giống lúa ST trắng, đỏ, tím... Để phát triển kinh doanh lúa gạo bền vững, cần quan tâm đúng mức đến bốn thành phần tham gia sản xuất, kinh doanh lúa, gạo: Nông dân, người thu gom, nhà máy xay chà đánh bóng, và xuất khẩu. Hiện nông dân còn phải chịu nhiều rủi ro nhất trong dây chuyền này.

Tôi đã có đề nghị trong các cuộc hội thảo liên quan là cần quan tâm đến nông dân hơn, và đến người thu gom lúa bán cho các nhà máy xay chà lúa, cho các công ty xuất khẩu gạo, vì họ hiện chiếm tới hơn 90% sản lượng lúa cho xuất khẩu.

Muốn đầu tư nâng cao năng lực sản xuất, doanh nghiệp và hộ nông dân đều gặp khó trong tiếp cận vốn. Ảnh: HOÀNG PHƯƠNG

- Một số chuyên gia lo ngại trước quan điểm để đầu tư cho nông nghiệp CNC chỉ cần tiền là đủ. Thị trường tiêu thụ và nguồn nhân lực... là thứ yếu. Ông có chung nỗi lo ngại đó?

- Trước đây tôi đã nghe câu: Chỉ cần phân đạm và nông dân cho sản xuất lúa, không cần khoa học và kỹ sư. Phải qua thời gian, giống và kỹ thuật mới được nhìn nhận đúng. Vậy nên, trở lại câu hỏi thú vị này, theo tôi, chúng ta cần đầu tư vào nguồn nhân lực và xác định rõ mục tiêu dự án áp dụng CNC vào cây nào, con nào, và áp dụng vào khâu nào trong quá trình sản xuất, và sản xuất, kinh doanh ở địa bàn nào? Có nông sản hàng hóa chất lượng cao, giá cả chấp nhận được thì lo gì không có thị trường.

Tuy nhiên, có hai điều cần lưu ý: Thứ nhất, quá trình sản xuất nông nghiệp nói chung cũng như từng nông sản như lúa gạo, bò, cá tôm… cần có kế thừa cái tốt và thích hợp, áp dụng cái mới, như CNC, chứ không thể đổi mới toàn diện và triệt để được. Thứ hai, cần kết hợp tốt bốn nhà: Nhà nông, nhà khoa học, DN và Nhà nước. Đây là điều kiện có tính quyết định để áp dụng CNC vào sản xuất nông nghiệp.

- Xin cảm ơn ông!

HƯƠNG TRÀ (Thực hiện)

Chia sẻ