Sinh hoạt tư tưởng

Ưu tú hay ưu đãi?

Thứ Năm, 09/08/2018, 09:22:43
 Font Size:     |        Print

Trong buổi thuyết trình về chủ đề Xây dựng bộ máy công quyền ưu tú, do Ban Tổ chức T.Ư chủ trì mới đây, giảng viên đến từ Ðại học Quốc gia Singapore nêu vấn đề, một trong những rào cản quá trình hướng tới xây dựng bộ máy công quyền hiệu lực, hiệu quả là tư tưởng nặng ưu đãi hơn ưu tú.

Ngẫm trên thực tế, điều này xảy ra ở nhiều lĩnh vực, địa phương. Ưu đãi là chính sách có tính nhân văn, khuyến khích và hỗ trợ, tuy nhiên nếu không có cơ chế kiểm soát và giải pháp phát triển bền vững thì ưu đãi đôi khi lại trở thành kẽ hở nảy sinh tiêu cực, và là lực cản quá trình vươn lên.

Thực tế có không ít chuyện "dở khóc, dở cười" quanh chính sách ưu đãi. Một số địa phương, nhất là vùng sâu, vùng xa, dù đã đủ điều kiện nhưng vẫn tìm cách "trụ" lại danh sách địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, để tiếp tục hưởng lợi từ chính sách ưu đãi. Một số hộ khá giả, thậm chí gia đình cán bộ cũng cố tình "lách" để được hưởng trợ cấp hộ nghèo.

Ở tầm cao hơn, nhiều địa phương thu hút đầu tư không bằng một nền hành chính công uy tín, nền quản trị tốt dựa trên năng lực hoạch định chính sách cởi mở, sự minh bạch và đội ngũ cán bộ, công chức chuyên nghiệp, vì lợi ích chung, mà chủ yếu đưa ra cơ chế ưu đãi tính bằng giá trị vật chất, do đó không bền vững. Có những doanh nghiệp, sau khi hưởng hết ưu đãi của địa phương này, chuyển hướng tìm ưu đãi ở địa phương khác, để lại "bài toán" khó giải cho cấp ủy, chính quyền và nhân dân nơi họ vừa rời đi: đất công nghiệp không thể tiếp tục sản xuất, công nhân mất việc làm nhưng không dễ chuyển đổi nghề mà cũng khó quay lại với nghề nông…

Trong công tác cán bộ, thay vì tạo môi trường làm việc tốt đủ sức hấp dẫn và giữ chân người ưu tú trong hệ thống chính trị, thì một số địa phương chỉ chăm lo ưu đãi đầu vào. Công cuộc "trải thảm đỏ" đón được người ưu tú, nhưng nội tại vẫn duy trì một cơ chế cũ, cách điều hành cũ, người ưu tú không phát huy được sở trường, không thể hiện được năng lực, thậm chí còn bị "dòm ngó", suy bì. Vậy nên không ít người hoặc là bị cùn mòn sáng tạo, hoặc sẵn sàng trả lại "ưu đãi" để tìm môi trường làm việc khác. Sự ưu đãi đôi khi trở thành căn nguyên của trì trệ, theo kiểu "làm cũng thế, không làm vẫn thế".

Ưu đãi là cần thiết nhưng chỉ nên mang tính thời điểm, còn phát triển nhanh và bền vững phải dựa trên sự ưu tú. Trong tầm nhìn và ý chí của đội ngũ lãnh đạo, ưu tú thể hiện bằng khả năng kiến tạo, phù hợp đòi hỏi của thực tế và khát vọng của nhân dân. Sự ưu tú cần được nuôi dưỡng, tạo điều kiện lan tỏa, đẩy lùi tư duy cũ, ngại đổi mới và vụ lợi cá nhân. Trong kỷ nguyên cách mạng công nghiệp 4.0, ưu tú là động lực nền tảng cho phát triển.

LÊ VY

Chia sẻ