Chuyện pháp luật

Cần biện pháp đủ mạnh xử lý tài sản, thu nhập kê khai không trung thực

Thứ Năm, 08/03/2018, 19:00:01
 Font Size:     |        Print
 

Người dân làm thủ tục nộp thuế ở Cục Thuế TP Hồ Chí Minh. Ảnh: ĐÀO NGỌC THẠCH

Đầu tuần qua, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội (QH) họp phiên toàn thể cho ý kiến thẩm tra về dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi). Nhiều ý kiến tập trung bàn thêm về thẩm quyền kiểm soát tài sản, thu nhập và việc xử lý tài sản (XLTS), thu nhập kê khai không trung thực (KKKTT), tài sản thu nhập tăng thêm không được giải trình hợp lý.

Chung quanh việc bổ sung quy định này, nhiều ý kiến đại biểu QH, chuyên gia pháp luật cho rằng Ban soạn thảo cần giải trình hợp lý, có tính khả thi cao, phù hợp công ước quốc tế mà nước ta là thành viên, và thống nhất trong hệ thống pháp luật. Quy định trong dự thảo luật nêu: Qua xác minh nếu kết luận tài sản, thu nhập thực tế lớn hơn tài sản, thu nhập đã kê khai, hoặc việc giải trình về tài sản, thu nhập không hợp lý sẽ là cơ sở để cơ quan thuế xem xét truy thu thuế thu nhập cá nhân - với thuế suất 45%. Việc truy thu thuế không loại trừ trách nhiệm hình sự nếu các cơ quan có thẩm quyền chứng minh tài sản đó có được do vi phạm pháp luật, phạm tội mà có.

Nhiều đại biểu QH đề nghị Chính phủ cần làm rõ hơn phương án giao thẩm quyền kiểm soát tài sản, thu nhập cho cơ quan thanh tra. Làm sao tránh việc kiểm soát tài sản, thu nhập làm ảnh hưởng hoạt động bình thường của các cơ quan nhà nước, ảnh hưởng việc bầu, phê chuẩn, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, cử giữ chức vụ đối với các chức danh của cơ quan nhà nước.

Cho ý kiến về nội dung này, theo Viện trưởng Nghiên cứu lập pháp Nguyễn Ðình Quyền, điều quan trọng nhất của kiểm soát tài sản, thu nhập là kê khai và xác minh tài sản. Thời gian qua, việc tổ chức, thực hiện chưa thật sự hiệu quả. Công tác quản lý bản kê khai, xác minh tài sản là nhiệm vụ của cơ quan tổ chức cán bộ, trong khi cơ quan này lại bị hạn chế về nghiệp vụ thuế. Ở nhiều nước, thực hiện nhiệm vụ này là cơ quan kiểm toán hoặc cơ quan điều tra thuế. Vì vậy phải có cơ quan chuyên trách, có thể là cơ quan thanh tra hoặc Kiểm toán Nhà nước thực hiện nhiệm vụ này với trình tự thủ tục chặt chẽ.

Tuy nhiên, nhiều đại biểu băn khoăn với những quy định XLTS, thu nhập KKKTT, tài sản thu nhập tăng thêm không được giải trình hợp lý. Lãnh đạo Viện Nghiên cứu lập pháp cho rằng, quyền về tài sản là thiêng liêng và bất khả xâm phạm, là một trong những quyền cơ bản của công dân, cho nên việc xử lý phải thông qua các thủ tục, quy trình tư pháp, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp. Với quy định nêu trong dự thảo luật, việc xử lý bằng cách truy thu thuế chưa phù hợp các quy định về thuế, theo đó tài sản dạng này không thuộc đối tượng chịu thuế. Thậm chí xử lý theo cách này dễ dàng đồng nghĩa là hợp pháp hóa tài sản, thu nhập kê khai không trung thực, tài sản thu nhập tăng thêm không được giải trình hợp lý...

Tham gia ý kiến tại phiên họp, đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP Hồ Chí Minh) bày tỏ không tán thành việc hình sự hóa khi xử lý tài sản, thu nhập tăng thêm không được giải trình một cách hợp lý. Nên chăng đưa quy định xem xét xử lý bằng các biện pháp đặc thù, áp dụng chế tài hành chính, các biện pháp quản lý cán bộ, công chức sẽ phù hợp hơn...

Trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi), Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái cho biết, dự thảo luật giao Thanh tra Chính phủ kiểm soát tài sản, thu nhập đối với người có nghĩa vụ kê khai hưởng phụ cấp chức vụ từ 0,9 trở lên ở cả T.Ư và địa phương; thanh tra bộ, ngành, thanh tra cấp tỉnh hoặc đơn vị phụ trách công tác tổ chức cán bộ tại cơ quan, tổ chức, đơn vị ở T.Ư nơi không có cơ quan thanh tra kiểm soát tài sản, thu nhập các đối tượng còn lại.

Trong khi đó, đại biểu Trương Trọng Nghĩa lại cho rằng, cơ quan quản lý kiểm soát tài sản, thu nhập không nên tập trung một đầu mối để tránh quá tải cho hoạt động của cơ quan thanh tra. Theo đó, tùy đối tượng cán bộ, công chức mà giao cơ quan quản lý kê khai tài sản, thu nhập phù hợp thay vì tập trung ở cơ quan thanh tra. Nên xem xét giao Kiểm toán Nhà nước - cơ quan do QH thành lập đủ chức năng nhiệm vụ và trình độ, kỹ năng trong quản lý, xác minh thu nhập, XLTS, thu nhập KKKTT, tài sản thu nhập tăng thêm không được giải trình hợp lý.

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của QH Lê Thị Nga cho rằng, tới đây Chính phủ tiếp tục đánh giá kỹ lưỡng, trên cơ sở lấy ý kiến đầy đủ của các bộ, ngành cơ quan hữu quan để cơ quan của QH tổng hợp toàn diện. Vừa qua tại kỳ họp thứ tư, QH khóa XIV là kỳ họp thứ hai dự thảo Luật PCTN (sửa đổi) trình ra QH cho ý kiến, và là lần thứ ba được sửa đổi trong vòng 12 năm kể từ khi ra đời (năm 2005). Dự thảo luật sẽ được thông qua sau ba kỳ họp, thay vì hai kỳ như dự kiến trước đây.

VĂN CHÚC

Chia sẻ

TIN BÀI CÙNG CHUYÊN MỤC