Ngày làm việc thứ 17, Kỳ họp thứ tư, Quốc hội khóa XIV

Cần những cơ chế, chính sách đặc thù đủ mạnh để TP Hồ Chí Minh phát triển mạnh mẽ

Thứ Tư, 15/11/2017, 01:36:45
 Font Size:     |        Print
 

Ðại biểu Quốc hội TP Hải Phòng, các tỉnh Vĩnh Phúc, Bình Phước và Thừa Thiên - Huế thảo luận tại tổ. Ảnh: TRẦN HẢI

Sáng 14-11, các đại biểu nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách phát triển TP Hồ Chí Minh; thảo luận tổ về dự thảo nghị quyết này và dự án Luật Quốc phòng (sửa đổi).

Khai thác các tiềm năng, lợi thế của TP Hồ Chí Minh

Tờ trình về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Hồ Chí Minh nêu rõ: Thời gian qua, thành phố đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH), đóng góp lớn cho sự phát triển KT-XH và thu ngân sách nhà nước (NSNN). Tờ trình của Chính phủ nêu rõ, theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định: QH được phép ban hành Nghị quyết quy định thực hiện thí điểm một số chính sách mới thuộc thẩm quyền quyết định của QH nhưng chưa có luật điều chỉnh hoặc khác với quy định của các luật hiện hành. Việc xây dựng Nghị quyết bảo đảm tuân thủ Hiến pháp và khung khổ pháp luật, phù hợp chủ trương định hướng của Ðảng, QH về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP Hồ Chí Minh và việc cơ cấu lại NSNN, quản lý nợ công bảo đảm nền tài chính quốc gia an toàn, bền vững. Bên cạnh đó đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng tính tự chủ, gắn với tăng cường trách nhiệm của chính quyền thành phố; thực hiện đầy đủ việc công khai, minh bạch để bảo đảm công tác kiểm tra, giám sát của QH, Chính phủ, HÐND các cấp ở thành phố, giám sát của người dân, của các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể...

Thảo luận tại tổ, nhiều đại biểu QH đồng tình với Tờ trình của Chính phủ, báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính, Ngân sách của QH, theo đó nhấn mạnh việc thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù đối với TP Hồ Chí Minh phải bảo đảm phù hợp quy định của Hiến pháp năm 2013; phù hợp với các cam kết, điều ước quốc tế mà Việt Nam đã tham gia ký kết; không gây ảnh hưởng lớn việc cân đối, vai trò chủ đạo của ngân sách T.Ư theo quy định của Hiến pháp năm 2013; bảo đảm kiểm soát mức tăng bội chi NSNN và trần nợ công đã được QH quyết định. Việc thí điểm ban hành các chính sách mới phải được đồng thuận của người dân và doanh nghiệp; bảo đảm sự ổn định tương đối và tạo động lực cho sự phát triển KT-XH của thành phố; góp phần tăng mức đóng góp của thành phố với sự phát triển của cả nước. Tham gia ý kiến thảo luận, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị các đại biểu QH cần nhận thức rõ sự cần thiết ban hành cơ chế đặc thù cho TP Hồ Chí Minh. Chủ tịch QH nhấn mạnh: Ðã là "đầu tàu" của cả nước, là vùng động lực mà đi chậm, thì các toa phía sau sẽ chậm theo.

Về các nội dung cụ thể của cơ chế đặc thù cho TP Hồ Chí Minh, Chủ tịch QH và nhiều ý kiến khác đồng tình việc giao quyền quản lý đất trồng lúa (từ 10 ha trở lên) từ thẩm quyền của Thủ tướng sang cho HÐND thành phố. Về quy định thí điểm xây dựng, thực hiện chính sách thuế tài sản và thí điểm tăng mức thuế hoặc thuế suất so với quy định hiện hành, qua thảo luận, một số đại biểu đề nghị việc tăng thuế nên theo hướng phù hợp thực tế, tạo động lực, đột phá cho thành phố phát triển. Chủ tịch QH và một số đại biểu đồng tình hướng tăng thuế đối với một số sản phẩm hàng hóa, dịch vụ xa xỉ, một số lĩnh vực ảnh hưởng đến môi trường. Tuy nhiên, đề nghị không nên tăng tất cả các loại thuế, như vậy sẽ làm mất đi tính cạnh tranh của thành phố...

Một số đại biểu cho ý kiến về chủ trương tăng lương cho người lao động có trình độ cao tại thành phố, cho rằng đây là việc cần làm để khuyến khích, thu hút người tài giỏi. Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân và các đại biểu cũng đồng tình để TP Hồ Chí Minh được dự toán ngân sách trên cơ sở QH giao tổng thu, tổng chi. Dự thảo Nghị quyết cho phép TP Hồ Chí Minh hưởng số cổ phần hóa của Nhà nước, nhưng đồng thời, dự toán ngân sách cho đầu tư công trung hạn do QH đã phân giao cho TP Hồ Chí Minh là 18.800 tỷ đồng để chống ngập cần được giữ lại, QH xem xét không nhất thiết cắt giảm phần đã giao.

An ninh - quốc phòng đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Sáng qua, thảo luận về dự án Luật Quốc phòng (sửa đổi), các đại biểu QH tán thành sửa luật nhằm thể chế hóa các chủ trương của Ðảng, quy định của Hiến pháp năm 2013 về bảo vệ Tổ quốc.

Ðại biểu Nguyễn Phước Lộc (TP Hồ Chí Minh) bày tỏ băn khoăn về tính khả thi của dự án luật. Sẽ có chín dự án luật khác cần được sửa đổi, thông qua khi dự thảo luật có hiệu lực. Tuy nhiên, trong chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018 chưa có danh mục chín dự án luật cần sửa đổi, bảo đảm tính đồng bộ với Luật Quốc phòng (sửa đổi). Một số đại biểu đề nghị Ban soạn thảo cần bổ sung vào Tờ trình về tính khả thi của dự án luật, đồng thời rà soát các nội dung, căn cứ pháp luật bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật và các điều ước, công ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Ðề cập các nội dung cụ thể như quy định về công nghiệp quốc phòng, các đại biểu QH cơ bản tán thành nội dung nêu trong dự thảo luật. Theo đó, khẳng định, công nghiệp quốc phòng là bộ phận của công nghiệp quốc gia, một phần quan trọng của thực lực và tiềm lực quốc phòng - an ninh (QP-AN); là ngành đặc thù, có nhiệm vụ nghiên cứu phát triển, sản xuất, sửa chữa, cải tiến, hiện đại hóa vũ khí, trang bị, vật tư kỹ thuật và các sản phẩm khác phục vụ QP-AN. Nhà nước cần có cơ chế, chính sách ưu tiên nguồn lực cho công nghiệp quốc phòng, coi trọng phát triển nguồn nhân lực, nguồn lực khoa học và công nghệ, huy động tối đa thành tựu của nền công nghiệp quốc gia phục vụ công nghiệp quốc phòng...

Một số đại biểu lưu ý, công nghiệp quốc phòng chỉ nên tập trung vào những lĩnh vực phục vụ hoạt động quốc phòng. Theo một số đại biểu, việc liệt kê các hành vi bị nghiêm cấm trong dự thảo luật chưa đầy đủ; đề nghị bổ sung các hành vi lợi dụng phát triển kinh tế quốc phòng để tạo lợi ích nhóm, gây tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, sử dụng đất đai, phương tiện kỹ thuật, nguồn lực quốc phòng không đúng mục đích...

Huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực xây dựng đường bộ cao tốc

Mở đầu phiên họp buổi chiều, các đại biểu QH làm việc tại hội trường, nghe Ủy viên Ủy ban Thường vụ QH, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của QH Nguyễn Ðức Hải trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết về phân bổ ngân sách T.Ư năm 2018; Phó Tổng Thư ký QH Lê Bộ Lĩnh trình bày dự thảo Nghị quyết nêu trên. Sau đó, các đại biểu QH biểu quyết thông qua Nghị quyết về phân bổ ngân sách T.Ư năm 2018, với 434 đại biểu tán thành, bằng 88,39% tổng số đại biểu QH.

Thảo luận về chủ trương đầu tư xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía đông giai đoạn 2017 - 2020, các đại biểu: Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình), Ðỗ Trọng Hưng (Thanh Hóa), Nguyễn Quốc Hận (Cà Mau) cùng nhiều đại biểu cho rằng: Thời gian qua, Chính phủ đã quan tâm chỉ đạo, các địa phương tích cực triển khai xây dựng kết cấu cơ sở hạ tầng, nhưng chưa đáp ứng yêu cầu phát triển KT - XH, tạo điểm nghẽn trong sự phát triển chung của đất nước. Do vậy, dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía đông, được Chính phủ chuẩn bị khá kỹ, khi được triển khai xây dựng có vai trò rất quan trọng đối với phát triển kinh tế của đất nước, kết nối Thủ đô Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, đi qua 32 tỉnh, thành phố và các vùng KT - XH của cả nước, đặc biệt là kết nối bốn vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, Trung Bộ, Nam Bộ và vùng đồng bằng sông Cửu Long, góp phần từng bước cải thiện sự cạnh tranh của nền kinh tế đất nước...

Tuy nhiên, theo các đại biểu, nguồn lực cho triển khai xây dựng dự án này là rất lớn. Có 11 dự án thành phần được đầu tư trong giai đoạn 2017 - 2020, trong đó, có ba dự án thành phần sử dụng nguồn vốn nhà nước; tám dự án được đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (hợp đồng BOT), với tổng số vốn đầu tư cần khoảng 118.716 tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư của Nhà nước khoảng 55.000 tỷ đồng. Hiện nay, nguồn lực của đất nước còn khó khăn. Mặt khác, các dự án xây dựng cơ sở kết cấu hạ tầng được triển khai những năm trước đây theo hình thức hợp đồng BOT đang để lại nhiều bất cập, gây bức xúc trong xã hội...

Do vậy, quy mô của dự án phải có tính dài hạn, phù hợp quy hoạch phát triển mạng đường bộ cao tốc Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030. Ðồng thời, tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư có đủ trình độ, năng lực, khắc phục tình trạng chỉ định nhà đầu tư như trước đây; sớm có phương án huy động nguồn lực; sử dụng có hiệu quả nguồn vốn đầu tư thi công bảo đảm công khai, minh bạch. Khi triển khai thi công, Chính phủ cần chỉ đạo thành lập Ban Chỉ đạo, đi đôi chỉ đạo quyết liệt các bộ, ngành, địa phương liên quan trong giải phóng mặt bằng và thi công; các ngân hàng tham gia phải có phương án bảo đảm đủ nguồn vốn cho các nhà thầu; tăng cường kiểm tra, giám sát đẩy nhanh tiến độ, rút ngắn thời gian thi công, tránh gây tốn kém, lãng phí tiền của Nhà nước.

Cuối phiên làm việc chiều qua, Bộ trưởng Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể tham gia giải trình làm rõ ý kiến của các đại biểu nêu.

Ðề nghị sau hai hoặc ba năm thực hiện cơ chế thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù, TP Hồ Chí Minh cần báo cáo kết quả thực hiện trước Quốc hội và các cơ quan liên quan để xem xét, quyết định phù hợp.

Ðại biểu Nguyễn Thanh Phương

(Cần Thơ)

Khi triển khai dự án đầu tư xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía đông giai đoạn 2017-2020, đề nghị Chính phủ chỉ đạo thực hiện xây dựng đường cao tốc ở một số cửa ngõ thành phố lớn như: Hà Nội, Ðà Nẵng, TP Hồ Chí Minh quy mô từ sáu làn xe cần được nâng lên từ tám đến 10 làn xe để bảo đảm đáp ứng nhu cầu phương tiện giao thông ngày càng tăng, cũng như nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh…

Ðại biểu Phùng Ðức Tiến

(Hà Nam)

PV

Chia sẻ