Tạo thị trường việc làm cho lao động cao tuổi

BẢO DUY

Chủ nhật, 21/04/2019 - 03:44 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Lao động cao tuổi có lợi thế kinh nghiệm và kỹ năng làm việc.

Theo dự báo, đến năm 2050, tỷ lệ người cao tuổi (NCT) ở nước ta là khoảng 27 triệu người, chiếm 1/4 tổng dân số cả nước. Với tuổi nghỉ hưu như hiện nay thì rất nhiều NCT vẫn còn sức khỏe và khả năng để làm những công việc phù hợp mang lại thu nhập cho bản thân, gia đình.

Đôi bên cùng có lợi

Ông Đặng Văn Tân (phường Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội) về hưu ở tuổi 55. Sau một thời gian ngắn ở nhà phụ vợ kinh doanh, ông xin làm bảo vệ cho một công ty. Có thêm thu nhập, công việc lại gần với chuyên môn nên ông thấy đi làm khỏe hơn và tiếp tục được sinh hoạt trong tập thể. Ông Tân cho biết: “Sau một thời gian ở nhà tôi thấy mình trì trệ, không nhanh nhẹn nên quyết định đi làm. Công việc hiện tại của tôi thực tế khá vất vả. Nhưng có đi làm tôi mới thấy cuộc sống có ích hơn. Trí tuệ, năng lực của mình vẫn còn được cống hiến”.

Bà Nguyễn Thị Nhân ở Tây Hồ, Hoàn Kiếm, Hà Nội nghỉ hưu đã 5 năm nay, nhưng hiện bà vẫn nhận làm kế toán cho một doanh nghiệp tư nhân. Công việc không đòi hỏi bà phải đi làm thường xuyên, khá chủ động trong sắp xếp thời gian, mức thu nhập đi làm thêm cộng với nguồn lương hưu đủ cho bà một cuộc sống khá dư dật.

Bà chia sẻ: “Mình có kinh nghiệm, lại còn sức khỏe, nếu ở nhà sẽ rất buồn và lãng phí, nên đi làm thêm vừa vui vẻ, vừa có thêm thu nhập, thêm những mối quan hệ mới. Với công ty, họ không chỉ tận dụng được khả năng, kinh nghiệm của mình, mà không phải lo tham gia đóng các khoản như BHXH, BHYT... Nói chung, đôi bên cùng có lợi”.

Theo thống kê, cứ 10 lao động lớn tuổi tại các đô thị thì có bảy lao động làm việc trong khu vực phi chính thức. Nhưng để tìm được công việc phù hợp lại không phải dễ dàng trong khi các quy định về lao động lớn tuổi ở nước ta vẫn khá hạn chế và thị trường lao động dành riêng cho đối tượng này chưa được hình thành. Theo nghiên cứu của Quỹ dân số LHQ, 80% dân số sau khi nghỉ hưu đều mong muốn tìm thêm việc làm. Nhiều chủ doanh nghiệp cũng mong muốn tìm kiếm những người nghỉ hưu để làm việc cho mình, bởi họ có nhiều kinh nghiệm.

Ông Lê Quang Trung, Phó Cục trưởng phụ trách Việc làm (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) cho biết, một xu hướng khá phổ biến gần đây trên thị trường lao động là ngày càng nhiều NCT “ở lại” với thị trường lao động. “Những NCT (lao động nam trên 60 tuổi và nữ trên 55 tuổi) có vị trí khá đặc biệt trên thị trường lao động, bởi đây là những người có kinh nghiệm, tích lũy được nhiều kinh nghiệm làm việc và có các kỹ năng làm việc tốt nhất. Họ cũng là những người có ý thức chấp hành và am hiểu pháp luật tốt hơn. Mặt khác, thỏa thuận giữa người lao động và sử dụng lao động dễ hơn. Qua khảo sát của chúng tôi, những người này ít bị tai nạn lao động hơn”, ông Trung cho biết.

Sẽ có sàn giao dịch việc làm cho người cao tuổi

Từ thực tế trên thị trường lao động, hiện có rất nhiều công việc NCT làm được mà không ảnh hưởng tới người trẻ. Cụ thể, họ có thể đảm nhiệm những công việc như bảo vệ, tạp vụ, kế toán, biên tập viên… Có tới 7 - 8 triệu NCT khi tham gia thị trường lao động tạo ra kích cầu tốt hơn. Nhất là khi Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số thì việc sử dụng người lao động là NCT rất cần thiết. Nhiều doanh nghiệp cho biết, trong tương lai nhu cầu sử dụng lao động cao tuổi còn có thể cao hơn.

Tuy nhiên, để NCT tìm được việc làm là điều không đơn giản. Phần lớn họ tìm được việc là do mối quan hệ quen biết, người thân giới thiệu chứ hiện chưa có kênh thông tin tuyển dụng cho nhóm lao động này. Trên các website tuyển dụng hiện nay, giới hạn tuổi mà nhà tuyển dụng yêu cầu thường từ 18 - 35 tuổi. Người lao động trong nhóm từ 45 tuổi trở lên có rất ít lựa chọn việc làm, còn nhóm từ 60 tuổi trở lên hầu như không có việc làm cần đến họ qua các kênh tuyển dụng chính thức. Với người lao động từ 50 tuổi trở lên, công việc họ tìm được chủ yếu tập trung vào các việc, như: bảo vệ, giúp việc gia đình, chăm sóc người già...

Thực tế cho thấy, kỹ năng và kinh nghiệm của lao động cao tuổi rất quý giá, nhưng vấn đề là họ sẽ tìm việc ở đâu? Việc nhận người lao động vào làm việc tại nhiều nước trên thế giới được coi là trách nhiệm xã hội và cấm mọi sự phân biệt, định kiến với người lớn tuổi về khả năng lao động của họ. Hiện nay phần lớn người lao động nghỉ hưu ở nước ta chủ yếu là nghỉ ngơi và sống dựa vào lương hưu trong khi sức khỏe và khả năng vẫn còn. Chỉ có một số ít người tự tìm đến công việc như một niềm vui trong cuộc sống, nhưng lại rất thiếu thông tin về thị trường lao động.

“Chúng tôi dự kiến sẽ tổ chức các sàn giao dịch việc làm dành cho NCT để tận dụng phát huy được và tạo điều kiện cho NCT đóng góp cho xã hội. Bên cạnh đó, các hoạt động cụ thể, các doanh nghiệp, cơ quan tổ chức cần sử dụng NCT có thể liên hệ với trung tâm dịch vụ việc làm để có nguồn cung ứng”, ông Trung cho biết.