Ngăn chặn nguy cơ nhiễm môi trường

THÀNH NAM, HÀ NGUYỄN

Thứ tư, 20/03/2019 - 02:38 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Nhiều con kênh tại TP Hồ Chí Minh đã được cải tạo, môi trường ở đây thay đổi rõ rệt. Ảnh: NG.ANH

Năm 2019, TP Hồ Chí Minh sẽ thực hiện một loạt giải pháp nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường đối với không khí, nguồn nước, rác thải... vì một thành phố xanh - sạch - đẹp. Thế nhưng, để giải bài toán này không hề đơn giản…

Báo động ô nhiễm

Gắn bó với con kênh Tân Hóa - Lò Gốm hàng chục năm nay, bà Lê Thị Liễu (ngụ phường 11, quận 6) cho biết, trước khi được cải tạo, xây dựng bờ kè, kênh Tân Hóa - Lò Gốm có rất nhiều rác thải do người dân xả trực tiếp khiến môi trường ô nhiễm, bốc mùi hôi thối. Từ khi kênh được cải tạo, môi trường ở đây thay đổi rõ rệt, rác không còn ứ đọng và bốc mùi như trước. Tuy nhiên, cũng có nhiều lúc do sự thiếu ý thức của một số người dân nên rác thải sinh hoạt vẫn bị xả thẳng xuống kênh, khiến công nhân môi trường vất vả, làm ảnh hưởng đến môi trường và nguồn nước.

Tình trạng xả rác bừa bãi làm nghẹt cống rãnh dẫn đến ngập nước khi có mưa lớn, gây ô nhiễm nguồn nước và khó khăn cho việc đi lại cũng như sinh hoạt của người dân đang trở nên đáng báo động. Tại tuyến kênh chảy qua đường Phạm Văn Bạch (phường 15, quận Tân Bình); kênh chảy qua đường Bạch Đằng (phường 15, quận Bình Thạnh) và kênh chảy qua đường Điện Biên Phủ (phường 22, quận Bình Thạnh)… đang trong tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng. Không chỉ hứng chịu nguồn nước thải vô tội vạ của các cơ sở sản xuất mà đây còn là nơi tập trung lượng lớn chất thải của những người dân sống dọc theo hệ thống kênh.

Một số điểm nóng về ô nhiễm môi trường trên địa bàn thành phố phải kể đến như quanh các khu vực cụm công nghiệp Tân Thới Nhất (quận 12), các con kênh khu vực này như kênh Tham Lương, kênh 19 tháng 5, sông Vàm Thuận… đang bị bức tử nghiêm trọng. Nước đen quánh, bốc mùi hôi thối do các nhà máy tại đây thải ra. Các khu vực vùng ven thành phố như Vĩnh Lộc B, huyện Củ Chi nhiều, doanh nghiệp vẫn ngang nhiên gây ô nhiễm môi trường, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân.

Tình trạng đáng phê phán nữa là việc xả rác bừa bãi tại các khu du lịch và thiếu hụt các thùng rác tại nơi công cộng. Trong đó, nổi cộm thời gian qua ở vùng biển Cần Giờ, rác thải nhựa, rác thải hỗn hợp bị người dân và du khách xả vô tội vạ, khiến một số khu vực tại đây đầy rác thải và bốc mùi hôi khó chịu, gây nguy cơ ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, công tác phân loại rác trong các khu dân cư chưa thật sự có chuyển biến. Trên các tuyến đường có bố trí thùng rác để người dân qua lại bỏ rác cũng chỉ có một loại thùng, chưa bố trí các thùng rác hai ngăn cùng dòng chữ hướng dẫn để phân loại. Tại các điểm tập kết rác, chưa ghi nhận được các xe rác chuyên dụng có dòng chữ phân loại rác, dù đây là một yêu cầu được lãnh đạo thành phố, cũng như người dân thường xuyên đề cập.

TP Hồ Chí Minh sẽ thực hiện giải pháp đồng bộ trong việc bảo vệ môi trường đô thị. Ảnh: NAM HÀ

Cần chủ động

Theo Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố, hiện lượng nước thải trên địa bàn TP Hồ Chí Minh khoảng 1,75 triệu m3/ngày (tính 80% tổng lượng nước cấp). Thành phố có hai nhà máy xử lý nước thải đô thị với tổng công suất 171.000 m3/ngày đêm, cộng thêm nước thải sinh hoạt được xử lý cục bộ tại các cơ sở khoảng 371.000 m3/ngày đêm. Như vậy, hiện tỷ lệ thu gom, xử lý nước thải đô thị của thành phố đạt hơn 21%. Thành phố đang triển khai ba nhà máy (mở rộng và xây mới, dự kiến hoàn thành năm 2020) với tổng công suất xấp xỉ gần một triệu m3/ngày đêm. Qua đó, đến năm 2020, cơ bản xử lý toàn bộ nước thải đô thị.

Đặc biệt, có 20/20 (đạt 100%) khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, cụm công nghiệp đều lắp đặt hệ thống xử lý nước thải tập trung. Thành phố đã tiến hành kết nối, thu, nhận, quản lý, giám sát dữ liệu đối với hệ thống quan trắc tự động, liên tục các nguồn thải lớn (chủ nguồn thải có lưu lượng trên 1.000 m3/ngày đêm trở lên). Thành phố cũng đã kiểm soát tốt nước thải y tế, nước thải công nghiệp từ các cơ sở sản xuất nằm ngoài khu chế xuất, khu công nghiệp. Đến nay, 100% bệnh viện đã có hệ thống xử lý nước thải và tỷ lệ xử lý đạt quy chuẩn là gần 93%.

Về vấn đề ô nhiễm trên các tuyến kênh, rạch, ông Phan Công Bằng, Giám đốc Khu quản lý đường thủy nội địa TP Hồ Chí Minh cho biết, thành phố đã xây dựng kế hoạch vớt rác trên kênh, rạch năm 2019, trong đó, Trung tâm điều hành chương trình chống ngập nước sẽ phối hợp Khu Quản lý đường thủy nội địa xây dựng phương án vớt rác trên kênh, rạch trên địa bàn. Cụ thể, Khu Quản lý đường thủy nội địa sẽ tổ chức vớt rác trên toàn tuyến rạch Nhiêu Lộc - Thị Nghè, kênh Đôi - kênh Tẻ, kênh Tàu Hủ - rạch Bến Nghé. Còn Trung tâm điều hành chương trình chống ngập nước sẽ tổ chức vớt rác trên toàn bộ tuyến kênh Tân Hóa - Lò Gốm. Đồng thời, UBND các quận 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, Bình Thạnh, Phú Nhuận, Tân Bình có trách nhiệm tăng cường vận động các tổ chức, cá nhân trên địa bàn giữ gìn vệ sinh, tránh tình trạng xả rác xuống kênh, rạch, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, trật tự đô thị; tăng cường kiểm tra, xử phạt nghiêm các hành vi vi phạm.

Trước tình trạng ô nhiễm vùng biển Cần Giờ và các khu du lịch, ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường TP Hồ Chí Minh cho biết, Sở đang phối hợp các sở, ngành, đơn vị thực hiện kế hoạch lắp đặt 400 nhà vệ sinh công cộng sử dụng năng lượng mặt trời phục vụ nhu cầu của người dân và khách du lịch; đồng thời, lắp đặt thêm 100 thùng rác công cộng ở khu vực biển Cần Giờ để giảm tình trạng xả rác bừa bãi ở bãi biển. Cũng theo ông Thắng, những vấn đề mà người dân quan tâm như việc thực hiện phân loại rác tại nguồn, hạn chế sử dụng túi nylon, đồ dùng nhựa cũng đang được thành phố đẩy mạnh thực hiện. Trong đó, chương trình phân loại rác tại nguồn đã được thực hiện trên toàn thành phố, không chỉ ở hộ gia đình mà còn ở các cơ quan, đơn vị, trường học.

Để đạt hiệu quả cao nhất, UBND thành phố chỉ đạo đến từng quận, huyện phải xây dựng và hoàn thành việc sắp xếp các lực lượng thu gom rác dân lập chuyên trách theo mô hình hợp tác xã vệ sinh môi trường hoặc doanh nghiệp có tư cách pháp nhân. Triển khai phương án thu gom rác thải theo ngày, trong đó, các ngày thứ 2, 4, 6 và chủ nhật sẽ thu gom chất thải hữu cơ, các chất thải khác sẽ được thu gom vào các ngày còn lại. Thành phố còn khuyến khích người dân, hộ gia đình, chủ nguồn rác thải tự tổ chức thu gom hằng ngày và được trả thêm phí theo giá thỏa thuận theo quy định.

Một chương trình khác được quyết tâm làm trong năm 2019 là việc kiểm soát khí thải đối với phương tiện tham gia giao thông. Sở Giao thông vận tải và Sở Tài nguyên và Môi trường đã phối hợp đề xuất UBND thành phố xây dựng đề án kiểm soát khí thải đối với mô-tô, xe gắn máy, đồng thời tiến hành thu phí ô nhiễm môi trường đối với phương tiện. Nếu được chấp thuận, đề án có thể thực hiện vào năm 2019, góp phần hạn chế tình trạng ô nhiễm không khí và tiếng ồn do hoạt động giao thông cũng như việc gia tăng các loại phương tiện giao thông cơ giới chất lượng khí thải kém ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người dân.