Nhà cao tầng “băm nát” đô thị

BÀI & ẢNH: NHÓM PHÓNG VIÊN THỜI NAY

Thứ năm, 14/06/2018 - 08:25 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Việc quy hoạch “tùy ý” đang khiến hạ tầng đô thị trở nên lộn xộn.

Do không được cập nhật liên tục nên các điều kiện quy định trong lĩnh vực nhà ở đang bộc lộ nhiều bất cập. Thậm chí, nhiều tiêu chuẩn ban hành rồi để đó, doanh nghiệp vô tư “vượt rào”.

“Xen cấy” các khu chung cư cao tầng

Mới đây, Hà Nội công bố đồ án thiết kế đô thị hai bên đường vành đai 3, đoạn Khuất Duy Tiến - Nguyễn Trãi, một trong những nơi đang trở thành “điểm nóng” về tốc độ xây dựng đô thị.

Đồ án này xác định sẽ xây các tòa nhà cao hàng chục tầng tại các nút giao, trong đó có những công trình sẽ cao tới 50 tầng. Nhưng trên thực tế, khi đồ án chưa được công bố, tuyến đường này đã có rất nhiều cao ốc lớn được đưa vào sử dụng trong những năm gần đây như: Thăng Long Number 1 (40 tầng), Ecogreen City (35 tầng), khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ gồm năm tòa chung cư (36-45 tầng), khu chung cư Vinaconex 1 (22-27 tầng). Bên cạnh đó, hàng loạt dự án (DA) cao tầng mới cũng đang được triển khai xây dựng dọc tuyến đường này. Bởi vậy, việc nhồi thêm nhà cao tầng với mật độ cao tại dọc đường vành đai 3 hiện tại cũng tạo ra một vấn đề nóng về tình hình giao thông.

Ở Thủ đô, từ lâu nhiều người đã quen với cụm từ “điều chỉnh quy hoạch” khi có một tòa nhà xin phép xây dựng 21 tầng, nhưng sau đó “lách luật” bằng cách điều chỉnh quy hoạch nâng lên thành 34 tầng. Điều đó trở thành chuyện bình thường ở các khu đô thị mới, khi mà các dãy nhà cao tầng cứ đua nhau mọc lên đã và đang mang lại siêu lợi nhuận cho giới chủ đầu tư. Thế nên, dù tình trạng ngập nước, thiếu trường, thiếu công viên, thiếu bãi đỗ xe… diễn ra trong nhiều năm nay, song thành phố vẫn chưa tìm được lời giải thỏa đáng, bởi không ít khu đô thị dù mới mọc lên vài năm nhưng đã xuống cấp trầm trọng. Thí dụ như khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính, Mễ Trì, Xa La - Hà Đông, Mỹ Đình… gây nên những vấn đề nhức nhối cho hàng trăm nghìn cư dân sinh sống tại các chung cư này.

Trao đổi ý kiến với phóng viên Thời Nay về vấn đề này, TS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng: Khi “xen cấy” các khu chung cư cao tầng có quy mô “khổng lồ” vào cơ thể vốn đã cũ của trung tâm đô thị ở Hà Nội, thực chất những DA này bám vào địa thế đắc lợi trung tâm hoặc bờ sông để bán nhà giá cao. Việc đưa thêm hàng chục nghìn người vào sinh sống nhưng chủ đầu tư không phải trả chi phí cho hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội (cần vốn đầu tư cao gấp nhiều lần xây nhà) đã gây ảnh hưởng không nhỏ đời sống người dân, còn Nhà nước thì đau đầu tìm cách tháo gỡ.

Lỗi cơ chế hay thiếu tầm nhìn quy hoạch?

Để giảm tải sức ép giao thông lên tuyến đường Nguyễn Trãi (quận Thanh Xuân), TP Hà Nội mở tuyến đường Lê Văn Lương kéo dài. Tháng 10-2010, con đường dài 2,7 km này (nay là đường Tố Hữu) khánh thành và được xem là tuyến đường kiểu mẫu, huyết mạch cho trục phía tây nam Hà Nội. Tuy nhiên, chỉ sau vài năm, người dân bắt đầu bị ám ảnh mỗi lần di chuyển qua đây. Nguyên nhân chính là bởi có đến 40 DA “cao ốc” từ 25 - 35 tầng mọc lên hai bên tuyến đường như: Tòa tháp The Light Tower, chung cư Bắc Hà, Tây Hà, chung cư C14...

Gánh nặng giao thông là thế nhưng vào tháng 7-2016, UBND TP Hà Nội ban hành Quyết định số 3740/QĐ-UBND phê duyệt quy hoạch chi tiết hai bên đường Tố Hữu, cho phép xây các công trình cao tầng (tối đa 45 tầng với quy mô dân số lên tới gần 30 nghìn người). Nếu thực hiện theo quyết định này, dọc tuyến đường trên sẽ có nhiều cơ quan nhà nước, trường học phải di dời để nhường chỗ cho chung cư và công trình hỗn hợp. Điển hình như: lô đất Trường đại học Phòng cháy Chữa cháy; khu đất Trung đoàn 47 cũ sẽ là tổ hợp văn phòng, thương mại và nhà ở cao tầng; khu đất kho Thanh Xuân và đội xe 1 - Bộ Công an cũng sẽ là một DA hỗn hợp 30 tầng…

Chưa kể, các DA đang thực hiện như: Usilk City gồm 13 tòa chung cư cao 25-50 tầng với 2.700 căn hộ, chung cư Tokyo Tower - 51 tầng, Tổ hợp chung cư Roman Plaza 800 căn hộ, Ecolife Capital 760 căn… Nếu đưa vào sử dụng sẽ có số dân bằng cả một phường. Lúc đó, dân số, mật độ giao thông, khối lượng điện, nước cung cấp ở khu vực này chắc chắn sẽ tăng theo. Như vậy, chủ trương giảm tải dân số từ các cơ sở cũ như: nhà máy, trường học ra ngoại thành vốn đã ì ạch, nay lại bị thay thế bằng hàng loạt nhà chung cư thì đây thật sự là một nghịch lý. Vì thế, nhiều chuyên gia về quy hoạch lo ngại trước thực trạng hạ tầng kỹ thuật khu trung tâm ngày càng xấu đi, đặc biệt là giao thông.

Theo một cán bộ thanh tra của Bộ Xây dựng, trước đây do chưa có quy hoạch chi tiết trên tuyến đường Lê Văn Lương kéo dài nên các chủ đầu tư mặc sức xây chung cư với tầng cao “tùy ý” vì nơi đây không nằm trong khu vực hạn chế của bốn quận nội thành. Thế nhưng, việc cấp quá nhiều giấy phép xây dựng cao ốc trong khu trung tâm khi chưa có một đồ án thiết kế đô thị khu trung tâm chi tiết, khoa học, rõ ràng đã, đang và sẽ trở thành gánh nặng thật sự cho hạ tầng của khu vực này.

Nhiều quy định bất cập

Tháng 6-2013, Bộ Xây dựng ban hành hướng dẫn về “Chỉ tiêu kiến trúc áp dụng cho công trình nhà cao tầng” bắt buộc các doanh nghiệp và địa phương tuân thủ. Tuy nhiên trên thực tế, nhiều chung cư cao tầng tại Hà Nội không áp dụng quy định này khiến nhiều nơi thiếu cơ sở hạ tầng trầm trọng như: khu chung cư Trung Hòa - Nhân Chính (quận Thanh Xuân), Linh Đàm (quận Hoàng Mai)…

Cũng trong năm 2013, Bộ Xây dựng ra Quyết định 212/hủy bỏ 169 tiêu chuẩn xây dựng không còn phù hợp, trong đó có tiêu chuẩn xây dựng về nhà cao tầng. Nhưng đến nay, tiêu chuẩn này vẫn chưa được bổ sung cho kịp yêu cầu thực tế khiến việc thiết kế, thẩm tra, cấp phép xây dựng các công trình cao tầng mỗi nơi một kiểu mà tiêu biểu như: trục đường Lê Văn Lương, Tố Hữu, Nguyễn Tuân…

Đến năm 2015, Bộ Xây dựng tiếp tục ban hành thông tư quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xây dựng công trình bảo đảm cho người khuyết tật có khả năng tiếp cận sử dụng. Theo thông tư quy định, tại các công trình xây dựng chung cư phải dành ít nhất 2% chỗ đỗ xe ba bánh, xe lăn để người khuyết tật vận động. Tuy nhiên, hầu hết các khu chung cư xây dựng từ thời điểm đó đến nay đều “bỏ quên” quy định này. Cùng với đó, các công trình xây dựng công cộng, công trình văn hóa - thể thao, công trình khách sạn, thương mại, dịch vụ, công trình giao thông công cộng... dành cho người khuyết tật cũng không hề được lưu tâm.

TS, KTS Hoàng Mạnh Nguyên, Viện Kiến trúc Nhiệt đới, cho biết: Trong giai đoạn hiện nay, xu thế nhà cao tầng đang nở rộ tại các thành phố lớn. Quy mô cũng như số tầng cao ngày càng tăng, song công tác quy hoạch và quản lý đô thị còn nhiều bất cập. Số lượng những khu đô thị mới đạt chuẩn còn rất hạn chế, trong khi đó lại xuất hiện nhiều DA nhà cao tầng có tính chất ăn xổi, xây chen chất tải lên hạ tầng kỹ thuật hiện có… Trong khi đó, chất lượng kết cấu hạ tầng tại các đô thị vẫn còn thấp, dẫn đến tình trạng ùn tắc giao thông diễn ra ngày càng nghiêm trọng. Từ đó, người dân khó có cơ hội tiếp cận cũng như sở hữu những dịch vụ hạ tầng đô thị cần thiết. Còn thành phố mất đi năng lực nâng cao tiện nghi đô thị và gia tăng sức cạnh tranh...

(Còn nữa)