Những dự án “tai tiếng” ở Đồng Nai

BÀI & ẢNH: NHÓM PHÓNG VIÊN THỜI NAY

Thứ ba, 29/08/2017 - 10:50 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Con đường đi vào DA Nhà máy Dệt Thống Nhất luôn trong cảnh lầy lội mỗi khi trời mưa xuống.

Tại kỳ họp thứ 15, ngày 3-7, Ủy ban Kiểm tra (UBKT) T.Ư đã xem xét kỷ luật bà Phan Thị Mỹ Thanh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai, vì hàng loạt sai phạm nghiêm trọng qua nhiều thời kỳ đảm nhiệm những vị trí quan trọng tại địa phương. Bên cạnh nội dung kết luận của UBKT T.Ư, trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, bà Thanh còn tạo được nhiều “dấu ấn” tai tiếng.

Kỳ 1: Nhiều sai phạm nghiêm trọng

Hơn 20 năm “treo” quyền lợi của hàng chục hộ dân

Ngày 30-5-2017, UBND tỉnh Đồng Nai đã chính thức công bố kết luận thanh tra số 5117/KL-UBND do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Chánh ký về việc thực hiện Dự án (DA) Khu nhà ở tập thể Sở Công thương (Khu tập thể Nhà máy Dệt Thống Nhất). Kết quả thanh tra đã chỉ ra hàng loạt những sai phạm trong quá trình quản lý qua nhiều đời lãnh đạo tại Sở Công nghiệp (nay là Sở Công thương) tỉnh Đồng Nai dẫn đến việc “treo” quyền lợi của hàng chục hộ dân từ năm 1996 cho đến nay. Trong đó, nhiều sai phạm được liệt vào dạng khó giải quyết ở thời điểm từ năm 2003 cho đến đầu năm 2009, thời kỳ bà Thanh với vai trò là giám đốc Sở Công nghiệp (nay là Sở Công thương) chỉ đạo triển khai thực hiện DA dẫn đến tình trạng khiếu nại kéo dài, làm cho cơ quan chức năng tại Đồng Nai lúng túng trong phương án xử lý.

DA Khu nhà ở tập thể Nhà máy Dệt Thống Nhất được triển khai trên khu đất khoảng gần 1,6 ha, trước đây do Nhà máy Dệt Thống Nhất (là doanh nghiệp nhà nước) quản lý, sử dụng. Sau khi Nhà máy giải thể, UBND tỉnh giao cho Sở Công thương quản lý. Trong thời gian đầu những năm 1990, nhiều cán bộ, công nhân viên của Nhà máy Dệt Thống Nhất và Sở Công thương chưa có chỗ ổn định, do đó năm 1996, Sở Công thương đã đề nghị UBND tỉnh chấp thuận cho phép lập DA đầu tư hạ tầng, huy động tiền của cán bộ, công nhân viên để có vốn thực hiện dự án và sau đó phân lô, cấp đất cho cán bộ, công nhân viên tự xây dựng nhà ở.

Năm 1997, Sở Công thương được UBND tỉnh giới thiệu địa điểm để lập DA đầu tư quy hoạch và xây dựng hạ tầng khu dân cư cho cán bộ công nhân viên tại phường Tân Biên, TP Biên Hòa. Đến năm 1998, UBND tỉnh Đồng Nai phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Khu nhà ở tập thể Sở Công thương, trong đó giao Sở Công thương làm chủ đầu tư DA với quy mô 15.862,8 m², được phân 121 lô đất nền (mỗi lô đất có diện tích từ 80 đến 92 m²), đối tượng được giao đất là công nhân viên Nhà máy Dệt Thống Nhất và cán bộ công nhân viên Sở Công thương. Về hệ thống hạ tầng kỹ thuật DA gồm có sáu hạng mục; cây xanh; đường giao thông nội bộ; hệ thống cấp nước sử dụng giếng khoan cấp nước cho khu nhà ở; hệ thống thoát nước sử dụng mương xây có nắp đan; hệ thống thoát nước bẩn xử lý qua bể tự hoại thoát vào giếng tự thấm tại chỗ; hệ thống điện lưới dùng điện dưới 15 KV hạ áp 380/220V chọn dung lượng biến áp 250 KVA. Tuy vậy, đến năm 2005 và 2006, Sở Công thương mới triển khai thi công đường nội bộ khu nhà ở (đường cấp phối sỏi đỏ); năm 2007 mới hoàn thiện phân lô, giao đất cho 115 gia đình theo quyết định giao đất của UBND tỉnh cho các hộ gia đình, cá nhân của Nhà máy Dệt Thống Nhất và Sở Công thương.

Được giao làm chủ đầu tư để thực hiện DA và thời điểm năm 1996 - 1997 Sở Công nghiệp đã tiến hành thu tiền các hộ dân để tiến hành lập hồ sơ quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, hồ sơ thiết kế kỹ thuật - tổng dự toán các hạng mục công trình và kể cả khi đã có được Quyết định phê duyệt số 2094/1998/QĐ-CT-UBT ngày 13-6-1998 gồm sáu hạng mục nhưng đến tháng 2-2003 mới chỉ thi công được một hạng mục đường giao thông nội bộ khu dân cư, còn lại năm hạng mục như cây xanh đường phố; hệ thống cấp nước; hệ thống thoát nước; hệ thống nước bẩn; hệ thống điện không triển khai thực hiện.

Đến thời điểm thanh tra tháng 12-2016 thì trong số 115 trường hợp được UBND tỉnh Đồng Nai có quyết định giao đất từ năm 2002 hiện còn 14 hộ đang trực tiếp sử dụng, các trường hợp còn lại đã chuyển nhượng cho người khác sử dụng. Đối với sáu lô đất nền còn lại thì chỉ có hai lô được cấp cho người dân và bốn lô vướng vào đường dân sinh hoặc bị người dân lấn chiếm. Thực tế, do việc không thực hiện đầu tư DA đến nay đã diễn ra tình trạng lấn chiếm đất của người dân tại DA làm hàng rào, nhà tạm để sử dụng, xây cổng… Phần lớn số hộ lấn chiếm trước khi lập hồ sơ, triển khai DA.

Thu tiền dân đem gửi “ăn” lãi

“Dấu ấn” của bà Phan Thị Mỹ Thanh tại DA Khu nhà ở tập thể Nhà máy Dệt Thống Nhất được bắt đầu từ ngày 28-2-2003 và kết thúc ngày 6-1-2009, thời kỳ bà đảm nhiệm vai trò giám đốc Sở Công nghiệp. Ở thời điểm này, Sở Công nghiệp đã không thực hiện triển khai lập đầy đủ hồ sơ DA, gồm: lập, thẩm định phê duyệt hồ sơ thiết kế kỹ thuật - tổng dự toán sáu hạng mục công trình hạ tầng kỹ thuật (chỉ tiến hành lập hồ sơ một hạng mục đường giao thông nội bộ), trong khi đó năm 2003 Sở Công nghiệp tiếp tục thu tiền từ các hộ dân được giao đất DA.

Tuy chỉ thực hiện một hạng mục là đường giao thông nội bộ cử DA triển khai tháng 10-2004 nhưng kết quả thanh tra đã chỉ ra đến 12 thiếu sót và sai phạm. Trong đó, có các sai phạm như không tổ chức tuyển chọn tư vấn khảo sát, thiết kế, giám sát đánh giá DA đầu tư và chất lượng công trình; không có biên bản nghiệm thu khảo sát, thiết kế đường nội bộ; không tổ chức thẩm định, phê duyệt thiết kế, tổng dự toán công trình, lập hồ sơ thiết kế kỹ thuật thi công – tổng dự toán (đường cấp phối sỏi đỏ) không phù hợp hồ sơ quy hoạch chi tiết 1/500 đã được phê duyệt (cấp phối đá dăm có rải đá mi); DA chưa hoàn thành và chưa quyết toán vốn đầu tư xây dựng công trình, trong khi thực tế đã đưa vào khai thác sử dụng (không được tổ chức nghiệm thu); không tổ chức lập, phê duyệt kế hoạch đầu thầu, hồ sơ mời dự thầu và kết quả đấu thầu; không có biên bản nghiệm thu (vét hữu cơ, lu nền hạ đường, đắp sỏi đỏ) theo quy định; không có hồ sơ kiểm tra, thí nghiệm chất lượng vật liệu và kiểm tra mặt đường, cấp phối sỏi đỏ theo quy định; không ghi chép nhật ký công trình…

Liên quan đến việc quản lý, thu chi kinh phí của DA với tổng số hơn 1,4 tỷ đồng (gần 1,27 tỷ đồng từ đóng góp của người dân và hơn 142 triệu đồng từ nguồn thu khác). Trong đó, giai đoạn bà Thanh làm giám đốc Sở Công nghiệp từ tháng 5-2003 đến tháng 8-2007 đã thu gần 1,160 tỷ đồng. Trong quá trình thực hiện DA từ năm 1996 đến tháng 7-2007 chủ đầu tư đã chi hết hơn 742 triệu đồng vào các khoản như: tiền sử dụng đất và lệ phí, làm hạ tầng, trả lại tiền cho năm hộ dân đã đóng góp xây dựng hạ tầng nhưng chưa nhận đất… Số tiền tồn còn lại đã thu từ người dân là 670 triệu đồng một số lãnh đạo Sở Công nghiệp đã đem gửi Công ty CP tổng hợp gỗ Tân Mai để… lấy lãi.

Theo kết quả thanh tra trong giai đoạn từ năm 2003 đến năm 2006 tổng tiền lãi nhận được từ số tiền 670 triệu là hơn 204 triệu đồng. Theo giải trình của lãnh đạo Sở Công nghiệp đã dùng số tiền lãi này để chi phí giao dịch nhưng không có chứng từ để chứng minh và số tiền lãi còn lại là hơn 77 triệu đồng. Tuy nhiên, sau đó toàn bộ số tiền này đã được chuyển về tài khoản cá nhân của nhân viên kế toán Sở Công nghiệp gửi ngân hàng lấy lãi. Tuy nhiên, những khoản thu của người dân để thực hiện DA lại không được ghi chép, hạch toán trong hệ thống sổ sách kế toán, biểu mẫu và báo cáo tài chính từ năm 1996 đến năm 2016 của Sở Công nghiệp. Đặc biệt, từ thời giám đốc trước bàn giao lại cho bà Thanh có nội dung bàn giao quỹ, không có biên bản bàn giao hồ sơ DA nhưng tại các biên bản bàn giao giữa các thời kỳ lãnh đạo tiếp theo không thể hiện bàn giao hồ sơ và kinh phí DA.

Kết luận thanh tra xác định để xảy ra thiếu sót, sai phạm nêu trên trách nhiệm thuộc về giám đốc Sở Công nghiệp thời kỳ từ ngày 1-3-2003 đến ngày 6-1-2009 với trách nhiệm là chủ tài khoản DA.

(Còn nữa)