Mùa rơm vàng trên sông

BÀI & ẢNH: ĐOÀN XÁ

Thứ bảy, 26/08/2017 - 11:14 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Một ghe rơm ở kênh Nguyễn Văn Tiếp (huyện Cai Lậy, Tiền Giang).

Bên cạnh hình ảnh cánh đồng vàng ruộm quen thuộc, nhiều người bất ngờ tới ngỡ ngàng vì hình ảnh một “mùa vàng” khác của dòng sông, kênh, rạch đồng bằng sông Cửu Long. Một mùa vàng của sông nước vừa lung linh, thi vị, nhưng cũng đầy nhọc nhằn với lấm lem bùn đất ruộng đồng.

Tấp nập “ghe vàng”

Những ngày này, khi hàng nghìn ha lúa của người dân miệt đồng bằng sông Cửu Long bước vào vụ thu hoạch thì những dòng sông nơi đó cũng tất bật ghe thuyền. Trên cánh đồng lúa vàng rộng hàng trăm ha ở xã Tân Mỹ (huyện Thanh Bình, Đồng Tháp), những người nông dân đang hối hả thu hoạch lúa hè thu cho kịp mùa nước về.

Bên cạnh những chiếc máy gặt liên hợp hiện đại có công dụng sấy, sơ chế, đóng bao lúa thì chiếc máy nhỏ hơn, dùng để sơ chế rơm vàng cũng hoạt động hết công suất. Sau khi qua chiếc máy này, những đám rơm vàng sẽ được bó thành từng cuộn vừa vòng tay người ôm, rất chặt. Như thế, rơm vừa dễ bảo quản, vận chuyển mà cũng dễ cất trữ nếu chẳng may gặp thời tiết mưa mà thương lái chưa mua kịp. Anh Bùi Văn Thảo, 38 tuổi, một nông dân đang làm việc tại đây cho biết, mấy năm trở lại đây, rơm không còn bỏ đi mà trở thành hàng hóa được nhiều người ưa chuộng. Thậm chí như mùa này, do nước tràn về nhanh, nhiều nơi chỉ kịp gặt lúa chứ không lấy được rơm khiến giá của chúng được đẩy lên rất cao. Như ở quanh đây, rơm sau sơ chế được bán với giá lên đến 25 nghìn đồng/bó ngay tại ruộng. “Nếu như lúa thường xuyên lên xuống thì hầu như giá rơm ít khi bị rớt. Mà có bao nhiêu, thương lái thu mua ngay tại ruộng hết bấy nhiêu. Bây giờ rơm được mang về thành phố chủ yếu làm nấm (rơm) và sử dụng để vận chuyển hàng nông sản như trái cây. Thú thật, nếu lúa thu được mười đồng thì bán rơm giờ cũng mang lại bốn đồng, đó là điều mà trước đây có nằm mơ, nông dân cũng không hề nghĩ tới”, anh Thảo hào hứng. Cũng theo anh Thảo, hầu hết nông dân ở đây đều bán rơm cho các chủ ghe buôn rơm. Họ thường liên hệ bằng điện thoại, hoặc thậm chí vô tình bắt gặp rơm ở cánh đồng nào thì ngã giá mua luôn, rồi đem xuống ghe đưa đi.

Chúng tôi đang ngồi xem anh Thảo làm việc trên cánh đồng mênh mông thì một chiếc ghe chừng hơn mười mã lực cập bến, ngay phía con kênh ngã ba kênh Tân Phong-Phú Thành. Chủ ghe, anh Trần Văn Bảy cũng là một nông dân nhưng thời gian trước đã chuyển qua nghề buôn bán rơm cười bảo: Tôi có hẹn lên Tân Mỹ, Bình Tấn này mua rơm từ hôm tuần trước mà phải chở hàng cho khách dưới Mỹ Tho, Gò Công nên giờ mới ghé đây được. Mùa này rơm đang nhiều nên phải cố đi gom lại, đợi khi nào khách gọi thì chở đi bán. Tất cả rơm ở đây đều được chở về bên nhà tôi ở dưới Mỹ An (huyện Tháp Mười, Đồng Tháp). Nhìn vậy chứ rơm còn phải sơ chế nếu muốn để thêm một vài tháng nữa vì nó chưa khô hẳn, để lâu dễ bị mục nát. Riêng những cuộn nào bán luôn thì không cần phơi lại nữa”, anh Bảy cười kể thêm.

Được biết, cũng như nhiều nghề buôn bán vùng sông nước khác, chiếc ghe nhỏ bé của anh Bảy mùa này lang bạt khắp những cánh đồng, dòng kênh nơi đây. “Bữa nay thì ở đây nhưng nếu chưa đủ hàng thì chiều còn ghé lên mạn Gáo Giồng-Tân Nghĩa hay Mỹ Quý, Mỹ Đông để gom cho đủ hàng. Mỗi chuyến như vậy cũng mất sáu trăm rưỡi tiền dầu, nên phải gom cho đủ khoảng ba mươi tấn rơm đem về”, anh kể.

Nhìn người chủ ghe rơm có nước da ngăm đen đang thoăn thoắt bốc từng cuộn rơm bỏ xuống ghe, rồi cẩn thận buộc chúng lại tôi mới thấy, cũng như nhiều chủ ghe buôn bán miệt đồng bằng châu thổ này, họ cũng chỉ là người làm công. Họ làm công cho chính bản thân mình, bán chút sức lao động nhỏ bé để kiếm cho mình một sinh kế trên dải đất quê hương.

Bức tranh vùng sông nước

Trái ngược với nhiều loại nông sản khác bây giờ được chuyên chở bằng đường bộ, rơm hầu như chỉ có một phương tiện duy nhất là ghe thuyền. Nói về điều này, anh Bảy bảo: “Mặc dù nhẹ nhưng rơm lại rất cồng kềnh. Ngay cả sử dụng máy cuộn tròn lại thì rơm cũng chiếm diện tích gấp hàng chục lần so với lúa nếu cùng trọng lượng. Vì vậy, với kích cỡ nhỏ, các loại xe tải khó mà chở rơm thuận tiện như ghe thuyền được”.

Ở khắp vùng châu thổ này, hầu hết rơm đều được chở bằng ghe. Như thời gian này, nước nổi tràn về khiến cho công việc vận chuyển lại càng thuận lợi, dễ dàng hơn. Đồng thời các chủ vựa rơm như anh Bảy cũng cố gắng gom hàng chuẩn bị cho vụ cuối năm. Chừng hai tháng nữa thôi, rơm sẽ không có vì sau vụ hè thu, chỉ có số ít nông dân ở đây tiếp tục gieo trồng vụ lúa thu đông mà nhu cầu cuối năm lại nhiều. Từ các chủ vựa làm nấm cho tới các chủ vựa buôn bán trái cây, vận chuyển trái cây lên thành phố, đi Trung Quốc đều cần rơm để bảo quản, đệm hàng. Một số người còn tiết lộ, cuối năm thì có bao nhiêu rơm cũng bán hết, mà giá lại còn cao nữa.

Có thể nói, không chỉ có ở vùng Thanh Bình, Tam Nông, Tháp Mười (Đồng Tháp) mà những ngày này, trong không khí rộn ràng của mùa vụ thu hoạch lúa mới diễn ra ở hầu khắp các cánh đồng miệt châu thổ. Kéo theo đó, cũng nhộn nhịp không kém là hình ảnh những ghe chở rơm vàng xuôi ngược, êm đềm trong sông nước mênh mông.

Cố nhiên, tạo nên những bức tranh kỳ vĩ của mầu vàng sông nước, những người nông dân vẫn lặng lẽ trong cuộc mưu sinh có phần vất vả của mình. Chúng tôi đã ngồi cả buổi sáng ở gần ngã ba kênh Nguyễn Văn Tiếp để nhìn những ghe rơm ngược xuôi qua đây. Từ những ghe rơm ở bên Đốc Binh Kiều chạy qua cho tới những ghe rơm trên Tân Ninh, Nhơn Ninh chạy xuống và cả những ghe dưới Thiên Hộ Dương, Mỹ Thành chạy lên. Tất cả đều lặng lẽ, bền bỉ trong công việc của mình trên một hành trình khá xa nữa, có thể sẽ chạy tiếp về Mỹ Phước, Cai Lậy hay tận Tân An, Thủ Thừa mới kết thúc, trước khi lại tiếp tục rong ruổi.

Ngày nay, với hàng trăm tuyến đường, cây cầu đang ngày ngày được hình thành ở dải đất vùng châu thổ này khiến cho những dòng sông, con kênh như bị chia cắt. Vì thế, hình ảnh những ghe thuyền chở đầy rơm vàng xuôi ngược khắp dải đồng đất này cũng đang ít đi, hiếm hoi hơn, thường chỉ xuất hiện trong những cánh đồng sâu, trũng. Và tất nhiên, những mùa vàng rực rỡ trên sông nước cũng có thể dần ít đi…

Những ngày này, đi ngang dọc vùng châu thổ đồng bằng, rất dễ bắt gặp những ghe rơm khổng lồ, cồng kềnh ngược xuôi ở bất kỳ những con sông, con rạch nào. Từ dòng sông Tiền, sông Hậu rộng lớn cho tới những con kênh nhỏ bé gần như vô danh đều là những ghe rơm mầu vàng ruộm. Tất cả đều hối hả, tất bật trong cuộc mưu sinh.