“Dáng Thép” của Huy

NGỮ THIÊN

Thứ năm, 12/07/2018 - 04:33 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

KTS Dương Nguyễn Huy không/chưa muốn gọi những sản phẩm sáng tạo của mình là tác phẩm. Anh chỉ khiêm tốn gọi tóm tắt chung là “Dáng thép” cho gần 50 kết cấu lớn nhỏ từ thép được tạo dựng trên cả một quãng đường phiêu diêu cảm xúc. Ngày 2-7, “Dáng thép” của Dương Nguyễn Huy đã đồng hành với “Sắc mầu” những bức tranh của GS, KTS Hoàng Đạo Kính trong một triển lãm.

Những mảnh thép vụn gợi nhiều ý tưởng sáng tạo

Gọi chung là “dáng” cũng đúng vì tất cả những tác phẩm của Dương Nguyễn Huy, mỗi cái đều mang một kiểu dáng độc đáo, gợi tò mò và trí tưởng tượng. Tác giả của chúng trước đó cũng đã tò mò và tưởng tượng từ một lần bỗng tình cờ nhìn thấy những mảnh thép vụn trong đống phế liệu của một xưởng cơ khí. Dường như đi ngược “quy trình” sáng tác thông thường là tìm ý tưởng trước, tìm nguyên/chất liệu rồi tìm cách thể hiện ý tưởng trên chất liệu, Dương Nguyễn Huy để cho những mảnh thép vụn gợi cho mình những ý tưởng. Những mảnh thép (tưởng như là) phế liệu với muôn vàn hình hài ngẫu nhiên, lẫn lộn, lăn lóc trong mắt “người dưng” bỗng trở nên có hồn và gợi những bay bổng sáng tạo cho người nghệ sĩ. Thế rồi cả nhiều ngày sau đó, anh tiếp tục mày mò tìm cách dựng khung, hàn ghép, giũa mài để những mảnh thép vụn bắt đầu có “dáng”. Từ trước lúc hình thành những tác phẩm đầu tiên, Huy đã “phải” trở thành thợ hàn, thợ sắt và đến nay thì đã lành nghề.

Dù mất nhiều công gia cố, chắp ghép, chế tác nhưng Dương Nguyễn Huy vẫn kiên trì “cách” của mình là giảm thiểu tối đa những sự tác động bằng lực cơ khí đến nguyên liệu. Anh không “chủ trương” dụng công rèn, dập, uốn, ép để chất liệu có hình như mình muốn. Những mảnh thép vẫn tự nhiên như nó thế nhưng được (hàn) ghép lại bằng ý tưởng sáng tạo và bàn tay cần mẫn, khéo léo để rồi tạo nên hình hài tác phẩm. Trường phái, chủ đề không bị bó hẹp, quy mô kích cỡ tác phẩm cũng chẳng cần hạn chế, có thể lớn, có thể nhỏ “tùy duyên”, những tác phẩm của Dương Nguyễn Huy tuần tự ra đời như vốn nó phải thế. Anh cũng không đặt tên cho các tác phẩm của mình mà để cho người xem tự cảm nhận và hoàn toàn có thể tự đặt tên. Có những tác phẩm “dễ” hiểu - nhìn là biết - như con sên, ngựa, chó, chuối, tôm hùm, dế mèn, hiệp sĩ, Đôn Kihôtê, khiêu vũ, thiền… Cũng có những tác phẩm cần trầm lặng suy nghĩ mà thưởng thức và chúng có thể có nhiều tên khác nhau tùy cảm nhận của mỗi người. Đặt tên hay không cũng không còn quan trọng nữa trước những cảm nhận duy mỹ mà tác phẩm đã mang đến cho người thưởng thức.

Ứng dụng lớn hơn - tại sao không?

Phương Tây đã rất quen thuộc với những tác phẩm mỹ thuật - công nghiệp có tính biểu đạt nhiều chiều ở những không gian công cộng. Công chúng Việt Nam vẫn còn ít được tiếp xúc với những loại hình mỹ thuật mới đó. Những tìm tòi thử nghiệm của Dương Nguyễn Huy trên loại chất liệu “tưởng như bỏ đi” đã mang đến nhiều ấn tượng thú vị. Những miếng sắt xù xì, thô ráp được cộng thêm nhiều “giá trị gia tăng” của ý tưởng trở nên lung linh biểu cảm từ nhiều chiều cảm thụ, thậm chí “gây ám ảnh”, như lời của một nữ khách nhạy cảm khi thăm triển lãm.

Chưa dám nói rằng anh đã khai mở một hướng đi nhưng điểm cảm nhận chung của người xem với những tác phẩm của Huy là “mới và lạ”. Và khi có một không gian dung chứa phù hợp, những tác phẩm này được đánh giá đều có thể “phóng to” để hiện diện trước một xã hội công chúng rộng lớn. Điều được quan tâm hóa ra không phải là chi phí về vật liệu. Vật liệu được Dương Nguyễn Huy sử dụng rẻ và dễ tìm. Công cụ, thiết bị, công nghệ, kỹ thuật để chế tác hoàn thành tác phẩm cũng không phức tạp. Điều quan trọng hơn là ý tưởng phải có chân trời để bay bổng và khiếu thụ cảm của công chúng luôn cần được nâng thêm.

Tại triển lãm lần này, Dương Nguyễn Huy mới chỉ mang đến một phần nhỏ những “dáng thép” đã có của mình. Số sản phẩm sáng tạo từ thép (vụn) sau nhiều năm kiên trì của anh đã lên tới con số nhiều trăm. Cuộc triển lãm với anh cũng như một “chiếu nghỉ” tạm bước chậm lại và nhìn nhận những bậc thang đã qua, nhìn lên những bậc thang nối dài còn cần bước tiếp. Câu chuyện “dáng thép” của Dương Nguyễn Huy sẽ còn tiếp tục. Công chúng có thể hy vọng và chờ đợi được xem những tác phẩm mới từ thép của anh. Nhưng không biết sau “dáng thép” hôm nay, tiếp theo sẽ là “gì” của thép?

Triển lãm “Sắc mầu và dáng Thép” của hai tác giả GS, KTS Hoàng Đạo Kính và KTS Dương Nguyễn Huy được tổ chức tại Trung tâm giao lưu văn hóa phố cổ (50 Đào Duy Từ, Hoàn Kiếm, Hà Nội) từ ngày 2 đến 15-7.