Trưng cầu về nghệ sĩ phải đủ thông tin

QUANG HƯNG

Thứ hai, 14/05/2018 - 10:44 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Giải thưởng là điều kiện xét danh hiệu nghệ sĩ nhưng cũng cần quan tâm thêm đến các yếu tố cống hiến khác.

Lấy ý kiến rộng rãi về nghệ sĩ để phục vụ cho việc xét chọn danh hiệu, rất cần có đủ những lý do vì sao mà nghệ sĩ đó được đề nghị phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân (NSND), hay Nghệ sĩ ưu tú (NSƯT). Đó cũng là một cách thể hiện sự tôn vinh, tôn trọng nghệ sĩ, tôn trọng xã hội.

1/ Việc xét danh hiệu nghệ sĩ đang được tiếp tục thực hiện sau thời gian giới thiệu “Danh sách kết quả xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân”, “Nghệ sĩ ưu tú” Tại Hội đồng cấp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch” trên cổng thông tin điện tử của Bộ. Thời gian qua, tên của 36 “ứng cử viên” NSND và 95 “ứng cử viên” NSƯT thuộc các lĩnh vực âm nhạc, điện ảnh, múa, sân khấu đã được công bố, kèm chức danh, đơn vị công tác, góp phần phục vụ việc khai thác thông tin của báo chí và công chúng quan tâm.

Việc đăng tải nhằm lấy ý kiến phản hồi của dư luận là cần thiết, tuy nhiên, có thể thấy ngay một thiếu sót của việc này là không cung cấp thông tin về thành tích, quá trình phấn đấu, những đóng góp, dấu ấn nghề nghiệp… của các “ứng cử viên” - những điều kiện cơ bản để xét chọn danh hiệu. Đó cũng là cơ sở chính để giới nghề và công chúng quan tâm có thể đánh giá, bình luận, hoặc đồng thuận, hoặc phản biện về các “ứng cử viên”. Có cung cấp đầy đủ thông tin, mới bảo đảm đầy đủ ý nghĩa công khai, sáng rõ trong việc đăng tải danh sách trước xã hội, cũng như phù hợp với mục đích, tiêu chí tôn vinh nghệ sĩ. Vì vậy, thời gian tới, trước khi Hội đồng cấp nhà nước làm việc, rất cần rút kinh nghiệm khi đăng tải danh sách nghệ sĩ được đưa ra để xét tặng danh hiệu. Trong đó, cần liệt kê cụ thể huy chương, giải thưởng của từng nghệ sĩ “ứng cử viên” qua mỗi kỳ liên hoan, hội diễn chuyên nghiệp toàn quốc ở trong nước hoặc quốc tế.

2/ Đồng thời, cần nêu cả những thành quả, đóng góp có tính chất định tính khác bên cạnh sự định lượng, thí dụ như công lao giảng dạy, truyền nghề; đóng góp vào hoạt động biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp hoặc phong trào; sự mến mộ rộng rãi của công chúng... Trong hoàn cảnh hiện nay, ngoài các giải thưởng, huy chương là yếu tố có thể định lượng được, là điều kiện “cứng”, thì những yếu tố định tính đó càng trở nên có ý nghĩa và tầm quan trọng nhất định. Chúng cần được lưu tâm hơn trong việc bình xét, chọn lựa gương mặt nghệ sĩ xứng đáng với các danh hiệu NSƯT, NSND. Dư luận, báo chí và cả người trong nghề đang nhắc nhiều hơn đến những góc nhìn đa dạng, như nghệ sĩ của nhân dân, người của công chúng, người nổi tiếng, gương mặt quen thuộc với bạn xem truyền hình, sân khấu, điện ảnh… Điều này cho thấy, tài năng, hình ảnh, mức độ xuất hiện, dấu ấn của nghệ sĩ trong sự thưởng thức, trong trái tim, tâm trí khán giả đang được quan tâm hơn, ngoài những giải thưởng, danh hiệu mà nghệ sĩ ấy đã dành được.

3/ Và như thế, sự tỉnh táo, năng lực thẩm định, bình xét của các nhà xét chọn trong bối cảnh này, lại càng cần thiết, càng đòi hỏi phải đến mức… tinh tế! Để trong sự đa dạng của “rừng thông tin”, thành viên các hội đồng có thể “đọc” ra được các nghệ sĩ. Có thể là những tài năng xuất chúng, được giới nghề, học trò, khán giả mến mộ, nể trọng. Có những trường hợp tài năng “vừa phải” hơn, nhưng giàu tâm huyết với hoạt động biểu diễn, với phong trào. Có thể có những trường hợp còn có sự “màu mè, bóng bẩy” của hoạt động truyền thông. Hoặc những trường hợp phần nào còn trầm lắng trước công chúng nhưng lại có đóng góp cho lĩnh vực chuyên môn lại rất đáng kể…

Đặc biệt với mục đích tôn vinh những gương mặt nghệ thuật tiêu biểu thì yếu tố tài năng, phẩm chất nghệ thuật, dấu ấn đóng góp về nghề nghiệp lại càng phải được đề cao. Bởi thế, việc tìm, chọn người làm công tác xét chọn cho các nghệ sĩ cũng hết sức quan trọng. Bởi tài năng mới nhận ra và biết tôn vinh tài năng khác.