Viễn cảnh xán lạn cho nhiếp ảnh ý niệm

BÀI & ẢNH: KHIẾU MINH

Thứ hai, 09/04/2018 - 07:51 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Tác phẩm “Mặt nạ, Huyễn tưởng, Chủ thể” của Alexandra Polina tại triển lãm.

Triển lãm “Viễn cảnh xán lạn - Nhiếp ảnh Đức trẻ 2017-2018” đang trưng bày 53 tác phẩm nhiếp ảnh ý niệm của tám tác giả đã xuất sắc dành chiến thắng trong cuộc thi danh giá tại Đức dành cho các nhiếp ảnh gia trẻ.

Một vấn đề cốt lõi của nhiếp ảnh ý niệm: tác phẩm không quá chú trọng tiêu chí kỹ thuật như ánh sáng, bố cục mà coi trọng ý tưởng trong tác phẩm. Ở đây nhiếp ảnh chỉ là công cụ để tác giả thể hiện suy tưởng, chiêm nghiệm của họ về đời sống. Tám câu chuyện đằng sau các bức hình trong triển lãm là những hành trình kỳ thú với nhiều trải nghiệm sâu sắc “ở nơi rìa cầu vồng” cho tất cả những ai yêu nhiếp ảnh.

Rie Yamada - cô gái Nhật Bản sống tại Đức (tốt nghiệp Học viện Nghệ thuật WeiBensee Berlin) đã thu thập và tái tạo ra các bản thể mới từ bộ sưu tập các bức ảnh gia đình cũ. Thông qua quá trình lọc ảnh, phát triển lối kể dựa theo nguyên mẫu rồi tô điểm thêm một số giai thoại, cô đã đưa các mẩu chuyện của gia đình bước ra đời thực. Những chuyến dã ngoại, viếng thăm, cưới hỏi, tuổi thơ - mớ ký ức đang chực chờ rơi vào quên lãng ấy bỗng được nhiếp ảnh cứu cánh.

Hay chàng trai trẻ Stephan Bogel với tác phẩm “Hiện trường Utal” là sự kiếm tìm các khuôn hình diễn giải nỗi u uất chẳng cất nên lời từ sau vụ tự sát của chính cha mình. Những câu hỏi nhức nhối hầu hết đều không thể trả lời cho thỏa đáng về nguyên cớ sự việc, về lỗi lầm cá nhân, về trách nhiệm, thất hứa và liên đới cứ dần túa ra sau lớp vỏ im lặng. Ở “Hiện trường Utal”, Stephan Bogel đã nỗ lực dùng hình ảnh thay vì ngôn từ để phác họa những bí ẩn còn hiện hữu trong mảng tối cuộc đời anh.

Còn “Mặt nạ, Huyễn tưởng, Chủ thể” của Alexandra Polina là ánh sáng mạnh với sắc mầu tươi tắn toát ra từ những bố cục sắp đặt của các bức chụp chân dung những người Đức gốc nhập cư mang ngoại hình trông chẳng “Đức” mấy. Phông được trang trí bằng những mẫu họa tiết đậm chất dân gian, tác giả để mầu da của các nhân vật trong ảnh chuyển đổi từ trắng tới nâu sáng. Từ tấm thảm Trung Đông đến những mảnh sứ vỡ Trung Hoa, hay các mảng họa tiết rực rỡ từ châu Phi tưởng như hòa hợp với nhân vật nhưng cuối cùng lại chẳng hề ăn khớp với nhau. Đấy chỉ toàn là những lớp “Mặt nạ, Huyễn tưởng hay Chủ thể” để Alexandra Polina nói về sự rập khuôn trong tâm trí mọi người chung quanh.

Còn nữa là chàng thanh niên gốc Hà Lan với đam mê sưu tập và thưởng lãm ảnh luôn coi nhiếp ảnh là thành viên thật sự trong nhà. Hay người con trai sinh tại Đức của một cặp vợ chồng Bồ Đào Nha tái hiện hình ảnh quê hương thứ hai bằng những ký ức tuổi thơ nhìn từ “băng ghế sau”. Một nhiếp ảnh gia Đức xuất thân tỉnh lẻ lần theo dấu vết của tương lai.

Nhưng tựu trung, các tác phẩm tại triển lãm là những thể nghiệm về ý niệm đầy thú vị của các nhiếp ảnh gia, với hình thức thể hiện vô cùng phong phú. Nó đã khai mở những không gian thị giác mới mẻ của người xem bằng chính trí tưởng tượng của họ. Đưa họ vượt thoát khỏi thực tại, đến với những miền chưa biết và chưa quen - nơi cảm giác rộng mở đón đợi.

Triển lãm kéo dài đến 24-4 tại Viện Goethe Hà Nội.

“Viễn cảnh xán lạn - Nhiếp ảnh Đức trẻ” là một dự án do Josefine Raab và Stefan Becht khởi xướng năm 2004 nhằm hỗ trợ những nhiếp ảnh gia trẻ tài năng. Dự án thu thập những luận văn tốt nghiệp xuất sắc của sinh viên ngành Nhiếp ảnh thuộc các trường đại học tổng hợp, đại học khoa học ứng dụng và các học viện nghệ thuật tại Đức. Các tác phẩm dành chiến thắng chung cuộc do một hội đồng gồm những giám khảo danh tiếng tuyển lựa sẽ có cơ hội đến với công chúng thông qua hàng loạt triển lãm và hoạt động quảng bá truyền thông. Phạm vi ảnh hưởng của dự án này đã liên tục được mở rộng suốt 12 năm vừa qua. Theo đánh giá của tạp chí “Der Spiegel”, đây là “cuộc thi danh giá nhất dành cho các nhiếp ảnh gia trẻ tại Đức”.