Đa Sỹ giữ tinh hoa dao kéo

BÀI & ẢNH: KHIẾU MINH

Chủ nhật, 21/04/2019 - 03:44 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Ông Đoán giới thiệu sản phẩm dao được đăng ký thương hiệu mang tên ông.

Làng rèn Đa Sỹ (thuộc phường Kiến Hưng, quận Hà Đông, TP Hà Nội) qua bao biến cố vẫn giữ được bí quyết, kinh nghiệm quý. Đó chính là một thứ nguyên liệu tinh thần làm cho dao, kéo Đa Sỹ nổi tiếng. Đồng thời cũng đang là vấn đề trăn trở của lớp nghệ nhân làng nghề hôm nay.

Khẳng định bằng chất lượng

Thăm xưởng rèn của ông Đinh Công Đoán, 69 tuổi, Phó Chủ tịch Hiệp hội làng nghề Đa Sỹ dịp làng sắp tổ chức ngày giỗ tổ (27-3 âm lịch). Vốn xuất thân từ quân đội, nhưng vì yêu quý nghề quê hương ông đi sâu nghiên cứu kỹ thuật nên chỉ một thời gian ông Đoán đã thành công, trở thành một trong những nghệ nhân uy tín của làng nghề.

Ông tâm sự: Hiện trong làng có khoảng 10 nghệ nhân và có tới 80% số hộ đi sâu vào nghề rèn. Thế hệ trẻ đã áp dụng nhiều loại máy móc hỗ trợ việc sản xuất như máy ép, mài… hay búa máy nhằm giảm thiểu sức người, giúp tăng năng suất lao động. Bên cạnh đó là các loại hình kinh doanh phụ trợ như: cung ứng vật tư, bao tiêu sản phẩm... bám theo nghề truyền thống lên tới 80 -90%.

Như thế sự phát triển của làng nghề đang đi đúng hướng, bảo đảm được cuộc sống người dân. Hàng tháng làng xuất xưởng hàng trăm tấn sản phẩm. Hiện tại các xưởng của làng có hơn 5.000 lao động đang làm việc với thu nhập bình quân 6-7 triệu đồng một tháng. Vì giải quyết được nhiều lao động nhàn rỗi nên đời sống tại địa phương cũng rất tốt. Nghề rèn vừa mang giá trị kinh tế, vừa được hun đúc từ truyền thống văn hóa cổ truyền đã mang lại nhiều lợi ích cho địa phương từ kinh tế cho đến xã hội.

Nghề truyền thống mang lại thu nhập ổn định cho nhân dân địa phương.

Canh cánh nỗi lo thương hiệu - bản sắc

Bên cạnh những tín hiệu tích cực từ nghề truyền thống mang lại, những thợ rèn chân chính của làng cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Hiện một số hộ trong làng vẫn làm theo tính chất mùa vụ, sản xuất đại trà nên chất lượng kém, lúc thuận lợi sẽ bán được nhiều nhưng có lúc lại rơi vào tình trạng ế ẩm.

Bên cạnh đó, đã có nhiều sản phẩm nhái thương hiệu Đa Sỹ, thậm chí đã xảy ra trường hợp các xưởng rèn ngay trong làng nhái thương hiệu của nhau. Khách hàng đến thắc mắc về chất lượng, nhìn dao cũng biết là của Đa Sỹ rèn, nhưng chất lượng thì hoàn toàn khác.

Thêm nữa, do chủ quan một số hộ thuê lao động từ địa phương khác rồi giao toàn quyền cho thợ chịu trách nhiệm sản phẩm. Sau đó, nhiều người về địa phương của họ rồi cũng mở lò rèn nhưng lại đóng dấu làng rèn Đa Sỹ, hạ giá thành sản phẩm bán đại trà khiến uy tín sản phẩm của làng nói chung bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tuy những khách hàng tinh ý và khó tính vẫn phân biệt được nhưng như vậy vẫn rất thiệt thòi cho người làm ăn nghiêm túc mà chưa có cách khắc phục.

Được biết, ban chấp hành làng nghề đang có dự kiến bảo hộ danh hiệu, nhưng để làm cho từng hộ gia đình thì dễ, chứ đăng ký cho cả làng nghề thì cũng rất khó vì sản phẩm không đồng nhất về chất lượng. Khó nữa ở chỗ nhận thức của người dân không ai giống ai trăm người dân thì vạn cái ý, có người rất muốn làm tốt nhưng có người chỉ muốn làm mùa vụ. Muốn đăng ký thương hiệu chung cho cả làng thì chất lượng phải như nhau. Hiện tính trong làng mới có khoảng 30% số hộ làm hàng đạt chất lượng, trong đó 10% làm chất lượng cao.

Đa Sỹ cũng đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm môi trường. Hơn 1.000 hộ làm nghề, lượng khói, bụi, tiếng ồn, khí than, dầu độc hại... đang tác động lớn đến cuộc sống người dân. Tuy đã được cấp 14 ha đất xây dựng điểm công nghiệp làng nghề từ năm 2003, nơi tập trung các hộ sản xuất trong làng để tránh ô nhiễm nhưng đến nay đã 16 năm dự án vẫn chưa xong, 16 năm dân chờ đợi, 16 năm đất bỏ không. Năm 2006, làng có khoảng 900 hộ làm nghề, nhưng đến nay sau khi rà soát lại con số lên tới hơn 1.200 hộ. Mãi đến năm 2015, quận Hà Đông mới cưỡng chế và giải phóng được mặt bằng cho khu công nghiệp. Thông tin từ chính quyền và chủ đầu tư lại không rõ, dân không biết hết. Nhiều người lo lắng không biết bao giờ dự án này mới triển khai được.