Bất ngờ đi xuống

BÀI & ẢNH: LÊ HÒA LONG

Thứ năm, 04/04/2019 - 04:05 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Hội Sách TP Cần Thơ lần thứ 3 (từ 25 đến 31-3 tại Công viên Lưu Hữu Phước, quận Ninh Kiều) vừa khép lại. Lần này, thay vì những dấu hiệu khả quan, thực tế diễn ra cho thấy hiệu quả mong muốn đã có dấu hiệu chuyển hướng đi xuống.

Không như mong đợi

Còn nhớ Hội Sách TP Cần Thơ lần thứ nhất năm 2015, trước, trong và sau Hội Sách đã có sự lan tỏa và hiệu ứng đầy tích cực. Hội Sách thu hút sự quan tâm, không chỉ của người dân nơi đây mà còn của cả nước, nhiều báo/đài đưa tin.

Đến lần thứ hai năm 2017, Hội Sách thu hút 96 đơn vị tham gia, với 273 gian hàng, tăng 58 gian so Hội Sách lần đầu. Đã có 2,3 triệu bản sách được bán ra, giúp các đơn vị thu về hơn 16,7 tỷ đồng, tăng 30% so Hội Sách năm 2015. Số lượng khách tham quan mua sắm cũng tăng hơn 30% so Hội Sách lần đầu khi đạt đến con số 390.000 lượt người. Như vậy Hội Sách ở Cần Thơ đã đi vào quỹ đạo, cho thấy tín hiệu khả quan.

Nhưng đến lần thứ ba này, Ban tổ chức không có cuộc họp báo ở TP Hồ Chí Minh như hai lần trước. Các phóng viên muốn tìm hiểu về Hội Sách phải thông qua kênh truyền thông của các đơn vị tham gia. Trong cái nắng gắt gao của Nam Bộ những ngày qua, Hội Sách bắt đầu lộ những điều không được như kỳ vọng.

Năm nay, con số đơn vị tham gia Hội Sách giảm xuống trông thấy, chỉ còn 74 đơn vị với 169 gian hàng. Vắng mặt khá nhiều các đơn vị xuất bản, phát hành sách. Một số đơn vị có gian hàng lớn trước đây cũng chủ động thu hẹp lại, như Fahasa, NXB Kim Đồng, NXB Trẻ. Phương Nam Book có nhà sách lớn tại Cần Thơ, thuận tiện trong việc tham gia nhưng lần này đã không có mặt. Ngược lại, số lượng các gian hàng ẩm thực, quà lưu niệm, ba - lô túi xách, in ảnh lên áo nhiều hẳn lên để “điền vào chỗ trống”. Bất ngờ hơn nữa là sự xuất hiện của cơ sở kẹo dừa, công ty đầu tư và phát triển nông nghiệp, công ty sản xuất bàn/ghế/tủ gỗ…

Chỉ cần xem qua Chương trình hoạt động Hội Sách, chắc chắn những ai quan tâm đến sự kiện này cũng “có một sự buồn không hề nhẹ”, bởi chương trình hoạt động năm nay quá nghèo nàn. Đa số là chương trình kiểu “cây nhà lá vườn”. Hai lần Hội Sách trước có đến hàng chục sự kiện giao lưu, ra mắt sách, tại sân khấu chính hoặc tại các gian hàng. Hầu như đơn vị nào cũng có từ 1 - 2 sự kiện. Lần này, nhìn vào chỉ thấy kín mít chương trình Tô màu sáng tạo tại gian hàng của một công ty tư nhân. Có bốn sự kiện đáng kể, là giao lưu “Tác giả Nhâm Hùng với các ấn phẩm biên khảo về Cần Thơ (đã từng giao lưu năm 2017) và nói chuyện chuyên đề “Đọc sách - Con đường phát triển bản thân” của nhà báo Dương Thành Truyền do Thư viện Cần Thơ tổ chức, chuyên đề “Người trẻ 4.0 đọc gì, viết gì” do NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh và NXB Văn hóa - Văn nghệ TP Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức, cùng sự kiện nhà văn Nguyễn Nhật Ánh tặng chữ ký độc giả tại gian hàng NXB Trẻ. Tuy nhiên, đến phút cuối chương trình “Người trẻ 4.0 đọc gì, viết gì” đã hủy.

Mọi lần, phía mặt đường Lý Tự Trọng và Phan Văn Trị của Công viên Lưu Hữu Phước được đan kín bằng những pano/biển hiệu quảng cáo của các đơn vị, tạo sự nổi bật và thu hút khách. Năm nay, hầu như chỉ có một số pano của ban tổ chức. Có thể nói, các đơn vị tham gia chỉ còn đúng một hoạt động, là bày bán sách. Ngay từ ngày khai mạc đã có những quầy sách đồng giá, quầy giảm giá sâu 50 – 60%, chứ không chờ đến những ngày cuối của Hội Sách mới “xả hàng” như thông lệ.

Làm sao để không èo uột?

Dẫu đường dài mới biết ngựa hay, nhưng qua động thái dè dặt từ phía các đơn vị xuất bản, phát hành sách tham gia Hội Sách Cần Thơ lần ba này, rõ ràng thực tế không dễ dàng gì. Hầu hết các đơn vị đều chưa đứng chân trên địa bàn thành phố nên mỗi lần về Hội Sách đều kéo theo sự đầu tư/chi phí cao hơn rất nhiều so ở TP Hồ Chí Minh hay Hà Nội. Vẫn biết các đơn vị về tham gia Hội Sách không đặt nặng về kinh doanh, nhưng đấy chỉ có thể là lần một, hai, ba. Các lần tới, nếu tình hình vẫn thế, liệu ai dám chắc các đơn vị này còn hào hứng?

Số đơn vị tham gia đã giảm. Chương trình hoạt động đã bắt đầu èo uột. Đây là điều ban tổ chức phải suy nghĩ. Cũng là thách thức cho đơn vị chủ trì trong việc duy trì Hội Sách thật sự trở thành điểm đến cho các đơn vị xuất bản và phát hành sách. Có lẽ khi người dân chưa có thói quen sẵn sàng rút ví đầu tư cho sách thì địa phương nên có thêm những giải pháp phù hợp để mời gọi các đơn vị tham gia để xây dựng thói quen đọc. Ngược lại, nếu để “rơi tự do”, không chừng Hội Sách dễ nguy cơ trở thành hội chợ tổng hợp.