Căng thẳng Nga - Mỹ leo thang

ĐỨC TÙNG

Thứ hai, 08/10/2018 - 05:17 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của PODVITSKY

Quan hệ Nga - Mỹ vốn “cơm không lành, canh không ngọt” lại càng thêm căng thẳng thời gian gần đây liên quan chuyến thăm Ấn Độ của Tổng thống Nga V.Putin. Không chỉ bất đồng về hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 của Nga, Washington và Moscow còn có ý kiến trái chiều gay gắt về vấn đề năng lượng, tiến công mạng, hệ thống tên lửa tầm trung và ngắn, việc triển khai quân đội của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) sát biên giới Nga…

Tối 4-10, Tổng thống Nga V.Putin đã đến New Delhi tham dự Hội nghị cấp cao Ấn Độ - Nga hằng năm lần thứ 19, trong đó hai bên chứng kiến việc ký kết các thỏa thuận quân sự trị giá tổng cộng gần 10 tỷ USD. Trong ngày 5-10, Ấn Độ và Nga ký kết ba thỏa thuận quân sự lớn gồm năm hệ thống phòng thủ tên lửa S-400, bốn khinh hạm tàng hình và một thỏa thuận về súng trường Ak-103 được sản xuất tại Ấn Độ.

Ngay trước thềm chuyến thăm Ấn Độ của Tổng thống Nga V.Putin, Mỹ cảnh báo các đồng minh về khả năng bị Washington áp đặt trừng phạt, nếu họ tiến hành các giao dịch với “xứ sở bạch dương”. Trước đó, một quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố việc mua một hệ thống quân sự trị giá 5,4 tỷ USD như S-400 sẽ được xem là một giao dịch lớn và có khả năng dẫn đến các biện pháp trừng phạt theo Đạo luật chống các đối thủ của Mỹ thông qua trừng phạt (CAATSA). CAATSA được Mỹ ban hành hồi tháng 8-2017 nhằm chống lại Moscow. Tuy nhiên, Ấn Độ đã phát đi những tín hiệu sẽ xúc tiến thương vụ mua hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 này của Nga bất chấp lời đe dọa từ Mỹ.

Không chỉ cản trở các giao dịch liên quan hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 của Nga, Mỹ còn cảnh báo sẽ phá hủy hệ thống tên lửa tầm trung và tầm ngắn của Moscow. Đại sứ Mỹ tại NATO, ông K.Hutchison kêu gọi Nga dừng việc phát triển những tên lửa mới có khả năng mang theo đầu đạn hạt nhân, đồng thời cảnh báo Mỹ có thể “loại bỏ” hệ thống này nếu nó đi vào hoạt động. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga, bà M.Zakharova tuyên bố, việc Mỹ cảnh báo sẵn sàng phá hủy các tên lửa của Nga mà Washington cho là vi phạm Hiệp ước thủ tiêu tên lửa tầm trung và tầm ngắn (INF), là hành vi gây hấn và nguy hiểm.

Theo bà Zakharova, Nga sẽ đáp trả thích đáng đối với những lời đe dọa như vậy nhằm bảo đảm an ninh quốc gia. Ngoài ra, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga còn chỉ trích việc NATO do Mỹ dẫn đầu tăng cường hiện diện tại khu vực phía bắc Na Uy là động thái leo thang căng thẳng. Trên thực tế, binh sĩ Mỹ hiện diện thường xuyên tại Na Uy và mở rộng phạm vi hoạt động ở phía bắc nước này, thậm chí cuối tháng 10 sẽ tiến sát biên giới với Nga khi NATO tiến hành cuộc tập trận Trident Juncture 2018, được xem là quy mô nhất từ trước đến nay ở Na Uy.

Căng thẳng Nga - Mỹ còn mở rộng trong lĩnh vực năng lượng khi Moscow chỉ trích Washington gây bất ổn trên thị trường dầu mỏ toàn cầu. Thượng nghị sĩ Nga A.Pushkov phản đối phát biểu của Bộ trưởng Nội vụ Mỹ R.Zinke cáo buộc Nga có ý định cung cấp tài nguyên năng lượng cho Trung Đông và đe dọa phong tỏa Moscow trên biển. Ông Pushkov nhấn mạnh, đây là động thái “hoàn toàn phi lý” và xét về mặt pháp lý quốc tế, nếu Mỹ phong tỏa biển của Nga, điều đó sẽ tương đương với “một lời tuyên chiến”.

Phản ứng trên của Thượng nghị sĩ Pushkov được đưa ra sau khi Bộ trưởng Zinke cho rằng Mỹ có khả năng sử dụng chiến lược phong tỏa hải quân như một phương án để ngăn chặn các nguồn cung khí đốt của Nga đến Trung Đông. Trong thời gian qua, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump luôn phản đối các dự án mới của Nga cung cấp dầu mỏ và khí đốt cho nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có tuyến đường ống dẫn khí đốt Dòng chảy phương Bắc 2.

Tuy nhiên, bất chấp những căng thẳng leo thang giữa hai nước trên nhiều mặt trận, Tổng thống V.Putin vẫn tin tưởng, dù sớm hay muộn Nga và Mỹ sẽ khôi phục hoàn toàn mối quan hệ song phương. Ngoài ra, nhà lãnh đạo Nga nhấn mạnh, Nga không liên quan các cuộc tiến công mạng nhằm vào Mỹ và không nên để vấn đề liên quan bầu cử Mỹ ảnh hưởng mối quan hệ giữa hai bên.