EU bác đề xuất của Anh về Brexit

ĐỨC TÙNG

Thứ hai, 24/09/2018 - 05:26 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của PETER SCHRANK

Tiến trình đưa nước Anh rời Liên hiệp châu Âu (Brexit) càng gần đến đích càng khó khăn khi các nước EU vừa bác đề xuất của London về Brexit, trong khi Anh vẫn khăng khăng không chịu nhượng bộ.

Phát biểu ý kiến sau cuộc họp cấp cao hai ngày ở Salzburg (Áo), Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk cho biết, các nhà lãnh đạo EU nhận định kế hoạch Chequers về Brexit của Thủ tướng Anh Theresa May sẽ gây tổn hại thị trường chung đơn nhất của khối này. Sau cuộc trao đổi ý kiến với Thủ tướng Anh Theresa May ngày 20-9, ông Donald Tusk cũng cảnh báo đề xuất của Anh về mối quan hệ thương mại với EU hậu Brexit sẽ không thể trở thành hiện thực.

Ông Tusk nhấn mạnh, có một số vấn đề EU không sẵn sàng thỏa hiệp, như bốn nguyên tắc tự do cơ bản của thị trường chung châu Âu hay vấn đề biên giới Ireland. Phía EU cần những bảo đảm chính xác, rõ ràng và mạnh mẽ từ London và bày tỏ hy vọng hai bên có thể gặp nhau trong tư thế sẵn sàng hơn tại cuộc gặp cấp cao EU vào ngày 18-10 tới. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng nhận định các đề xuất của Thủ tướng May về quan hệ kinh tế Anh - EU hậu Brexit là “không chấp nhận được” do thiếu sự tôn trọng đối với thị trường chung EU. Ông cho biết lãnh đạo 27 nước EU kỳ vọng London sẽ đưa ra những đề xuất khác vào tháng 10 tới.

Trong khi đó, Thủ tướng Theresa May cho biết bà sẽ sớm công bố các ý tưởng mới giải quyết vấn đề thương mại tại khu vực biên giới Bắc Ireland, sau khi các lãnh đạo EU bác kế hoạch Chequers. Điểm mấu chốt để đạt thỏa thuận giữa Anh và EU là việc bảo đảm không có đường biên giới cứng giữa vùng lãnh thổ Bắc Ireland thuộc Anh và CH Ireland. Cả Anh và EU đều muốn tránh một đường biên giới cứng trên đảo Ireland vì nó có thể hủy hoại thỏa thuận hòa bình ký năm 1998 mang tên “Ngày thứ sáu tốt lành” giúp chấm dứt nhiều thập kỷ xung đột tại đây. Hiện hai bên chưa đạt được đồng thuận về việc giám sát hoạt động trao đổi hàng hóa giữa Anh và EU tại khu vực này nếu không có đường biên giới và nếu khu vực Bắc Ireland thuộc Anh rời khỏi cả liên minh thuế quan và thị trường chung châu Âu.

Thủ tướng Theresa May thông báo, London đang đẩy nhanh việc xây dựng một chiến lược Brexit đầy đủ để kịp đưa ra tại hội nghị ngày 18-10. Bộ trưởng Văn phòng Chính phủ Anh David Lidington cho biết, Anh đã hoàn thành 85 - 90% lộ trình để ấn định một thỏa thuận với EU và bày tỏ tin tưởng hai bên có thể đạt được thỏa thuận vào tháng 10 hoặc 11 tới, bất chấp những khó khăn còn tồn tại. Tuy nhiên, theo bà May, nếu không thể đạt được một thỏa thuận Brexit “chấp nhận được” đối với Anh, London sẵn sàng rời khỏi EU mà không có thỏa thuận nào.

Trong khi đó, Bộ Tài chính Anh cảnh báo nước này có thể tiến hành cuộc trưng cầu ý dân lần thứ hai về việc rời khỏi EU, nếu các nghị sĩ Quốc hội bác bỏ kế hoạch Brexit của Thủ tướng Theresa May. Cuộc trưng cầu ý dân lần đầu năm 2016 đã quyết định việc Anh rời khỏi EU, song dư luận ở “xứ sở sương mù” vẫn chia rẽ khi chỉ còn chưa đầy bảy tháng nữa là tới thời điểm Brexit chính thức diễn ra. Thủ tướng May đang nỗ lực để nhận được sự ủng hộ về kế hoạch “ly hôn” mới. Bà bác bỏ ý định tổ chức trưng cầu ý dân lần thứ hai, song chính phủ đã đồng ý để các nghị sĩ bỏ phiếu về việc có đồng ý với bất kỳ thỏa thuận nào mà bà May có thể đàm phán với Brussels hay không.

Anh và EU đều hy vọng đạt một thỏa thuận Brexit tại hội nghị cấp cao EU sắp tới để cho phép Quốc hội Anh và Nghị viện châu Âu kịp phê chuẩn thỏa thuận này trước thời điểm chính thức “ly hôn” vào cuối tháng 3-2019. Tuy nhiên, sau nhiều tháng đàm phán bế tắc, việc đạt thỏa thuận trước hội nghị dự kiến vào tháng 10 tới sẽ rất khó khăn. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk đã đề xuất tổ chức một hội nghị cấp cao bất thường vào giữa tháng 11 để các bên có đủ thời gian hoàn tất một thỏa thuận. Tuy nhiên, sự kiên định của bà May trong vấn đề thương mại tại khu vực biên giới Bắc Ireland là nguyên nhân khiến Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker cho rằng thỏa thuận Brexit vẫn “xa vời”.