Nóng bỏng “cuộc chiến thuế quan”

ĐỨC TÙNG

Thứ hai, 07/05/2018 - 10:23 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của PATRICK CHAPPATTE

Trong cuộc tham vấn thương mại Mỹ - Trung Quốc kéo dài hai ngày tại Bắc Kinh, hai bên đã cam kết giải quyết các tranh chấp thương mại thông qua đối thoại. Tuy vậy, việc tồn tại những bất đồng tương đối lớn trong vấn đề nêu trên có thể dẫn tới nguy cơ bùng phát cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới.

Sau cuộc họp giữa phái đoàn thương mại Mỹ do Bộ trưởng Tài chính S.Mnuchin dẫn đầu và phái đoàn Trung Quốc do Phó Thủ tướng Lưu Hạc dẫn đầu, Trung Quốc đã đề xuất nhập khẩu thêm các hàng hóa từ Mỹ và giảm thuế đối với một số mặt hàng, trong đó có ô-tô. Theo hãng tin Reuters, Trung Quốc đã đề nghị Mỹ đối xử công bằng với các khoản đầu tư từ Trung Quốc khi xét tới an ninh quốc gia, đồng thời chấm dứt đưa thêm các biện pháp hạn chế đầu tư. Bắc Kinh cũng yêu cầu Washington ngừng cuộc điều tra về quyền sở hữu trí tuệ và không thực thi việc áp thuế 25% như một phần của cuộc điều tra. Mặt khác, Bắc Kinh cũng cam kết sẽ chủ động xem xét thông tin do các doanh nghiệp Mỹ cung cấp về cuộc điều tra chống bán phá giá của Trung Quốc đối với mặt hàng cao lương nhập từ Mỹ.

Báo The Wall Street Journal trích dẫn một tài liệu của Mỹ gửi cho phía Trung Quốc cho thấy, phái đoàn thương mại của Washington mong muốn Bắc Kinh giảm 200 tỷ USD thặng dư thương mại với Mỹ trước năm 2020, đồng thời cắt giảm thuế nhập khẩu đối với tất cả các mặt hàng xuống các mức không cao hơn biểu thuế của Mỹ. Trước đó, một quan chức Trung Quốc cho biết Bắc Kinh hoan nghênh kết quả của cuộc tham vấn thương mại với Mỹ, song cũng đã chuẩn bị sẵn sàng cho mọi kết quả. Bắc Kinh tuyên bố không đàm phán về những lợi ích cốt lõi, không nhượng bộ trước bất kỳ đe dọa thương mại nào từ Washington và trong trường hợp xảy ra cuộc chiến thương mại, khẳng định Trung Quốc “có khả năng chịu đựng tốt hơn” so Mỹ.

Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Quốc đã leo thang trong thời gian qua, làm dấy lên quan ngại về một cuộc chiến thương mại giữa hai bên. Washington đã công bố danh sách các mặt hàng nhập từ Trung Quốc với tổng trị giá khoảng 50 tỷ USD sẽ chịu mức thuế nhập khẩu cao hơn. Bắc Kinh cũng đáp trả với một danh mục các mặt hàng xuất khẩu chủ đạo của Mỹ như đậu nành, xe ô-tô và máy bay hạng nhẹ, tổng trị giá khoảng 50 tỷ USD, sẽ chịu mức thuế nhập khẩu cao hơn khi vào thị trường Trung Quốc. Ngay sau đó, Tổng thống D.Trump cảnh báo sẽ nâng gấp đôi (lên 100 tỷ USD) tổng giá trị các sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc phải chịu các mức thuế bổ sung. Đáp trả, Bắc Kinh quyết định áp đặt các biện pháp chống bán phá giá tạm thời đối với cao lương nhập khẩu từ Mỹ, sau khi xác định mặt hàng nông sản nhập khẩu này gây tổn hại hoạt động sản xuất và buôn bán trong nước.

Các chuyên gia Mỹ cảnh báo, ngành nông nghiệp Mỹ chịu thiệt hại nặng nề nhất do tranh chấp thương mại Mỹ - Trung. Theo đó, Mỹ sẽ để mất gần 455.000 việc làm và khiến GDP hằng năm giảm 49,2 tỷ USD trong hai năm tới. Riêng trong ngành nông nghiệp, người nông dân Mỹ sẽ mất 15% tổng thu nhập từ nông trại và khoảng 181.000 người mất việc làm. Theo các chuyên gia phân tích, ngay cả khi Trung Quốc không có hành động đáp trả, riêng việc Mỹ tăng thuế đối với hàng hóa nhập khẩu của Trung Quốc trị giá 50 tỷ USD sẽ khiến Washington để mất 76.000 việc làm và khiến GDP tổn thất 1,6 tỷ USD.

Trong khi đó, hơn 1.000 nhà kinh tế Mỹ, trong đó có 15 nhà kinh tế được giải Nobel, đã gửi thư cảnh báo Tổng thống D.Trump tránh lặp lại những sai lầm của chủ nghĩa bảo hộ, trong đó có chủ trương rút Mỹ khỏi các hiệp định thương mại và kế hoạch áp thuế cao đối với hàng hóa nhập khẩu nhằm đối phó tình trạng thâm hụt thương mại. Các chuyên gia kinh tế nhấn mạnh, những chính sách bảo hộ mà Mỹ đang theo đuổi sẽ chỉ gieo rắc “sự cay đắng” lên kinh tế Mỹ và “cuộc chiến thuế quan” không phải là nền tảng tốt cho sự tăng trưởng của thế giới hòa bình. Bởi vậy, chỉ có gia tăng đối thoại, thu hẹp bất đồng, Trung – Mỹ mới có thể tránh được một cuộc chiến thương mại mà nếu xảy ra, thì các bên đều là bên thua cuộc.