Mở cánh cửa hòa bình

NINH SƠN

Thứ tư, 02/05/2018 - 07:26 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in (phải) và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un tại buổi họp báo chung tại Panmunjom. Ảnh: XINHUA

Khi nhà lãnh đạo CHDCND Triều Tiên Kim Jong-un bước qua đường phân giới quân sự hai miền để đặt chân vào lãnh thổ Hàn Quốc, cùng Tổng thống Moon Jae-in tiến hành cuộc hội đàm cấp cao lịch sử, dư luận tin rằng cánh cửa hòa bình đã hé mở trên bán đảo Triều Tiên. Tuy nhiên, để lộ trình bước vào trang lịch sử mới không chệch hướng, sự chân thành và thiện chí của các bên cần tiếp tục được duy trì.

Lòng chân thành và thiện chí đã đưa hai miền Triều Tiên vượt qua bất đồng và thù địch để hướng tới một mục tiêu chung là hòa bình. Tuyên bố chung Panmunjom được Tổng thống Moon Jae-in và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un ký hôm 27-4 đặt những viên gạch nền tảng cho tương lai hòa bình, thịnh vượng và thống nhất trên bán đảo Triều Tiên.

Tuyên bố chung đề cập cả ba nội dung chính được lãnh đạo hai miền thảo luận, gồm phi hạt nhân hóa, thiết lập nền hòa bình lâu dài trên bán đảo Triều Tiên và cải thiện quan hệ liên Triều. Tất cả 13 điểm chính trong văn bản lịch sử này đều thể hiện sự tin cậy và tinh thần đối thoại xây dựng, trong đó hai bên nhất trí ngừng tất cả các hành động thù địch và tiến tới ký Hiệp ước hòa bình, kết thúc chiến tranh trong năm 2018; khẳng định mục tiêu chung là phi hạt nhân hóa hoàn toàn bán đảo Triều Tiên; tiến hành thường xuyên các cuộc đàm phán, tổ chức đoàn tụ gia đình ly tán trong chiến tranh Triều Tiên, thực hiện một loạt dự án hợp tác kinh tế và giao lưu xã hội…

Việc hai miền Triều Tiên ký Tuyên bố chung trong cuộc hội đàm cấp cao liên Triều lần thứ ba và là cuộc gặp đầu tiên tổ chức trên lãnh thổ Hàn Quốc được đánh giá tích cực, phù hợp xu hướng hòa giải ngày càng rõ nét trên bán đảo Triều Tiên. Nhìn lại hai cuộc gặp cấp cao trước đây có thể thấy, những nội dung cam kết trong Tuyên bố Panmunjom là những mục tiêu chính luôn được đặt ra trong quá trình giải quyết cuộc khủng hoảng hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. Việc phi hạt nhân hóa hoàn toàn để tiến tới hòa bình bền vững trên bán đảo Triều Tiên cũng là đích đến của các vòng đàm phán sáu bên về hạt nhân, vốn đổ vỡ từ cuối năm 2008.

Những cam kết mạnh mẽ của hai miền được dư luận hoan nghênh. Tuy nhiên, mục tiêu phi hạt nhân hóa luôn gắn liền, thậm chí quyết định mục tiêu thiết lập hòa bình trên bán đảo Triều Tiên. Nếu không có tiến trình phi hạt nhân hóa, việc thảo luận phương án thiết lập hòa bình trên bán đảo Triều Tiên được coi là phi thực tế. Đó là điều khiến dư luận vẫn thận trọng trước những bước tiến vượt bậc của cả Triều Tiên và Hàn Quốc tại cuộc gặp lịch sử vừa qua.

Trên thực tế, việc thực hiện các mục tiêu không phải dễ dàng. Các cam kết cải thiện quan hệ liên Triều không phải quá khó thực thi, song việc biến mục tiêu phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên thành hiện thực sẽ là tiến trình hết sức gian nan. Một trong những lý do khiến việc phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên trở nên đặc biệt phức tạp là do vấn đề này không chỉ liên quan hai miền Triều Tiên, mà còn dính líu nhiều bên, trong đó có Mỹ. Hiệp định đình chiến năm 1953, kết thúc cuộc chiến tranh Triều Tiên cũng được nhiều bên ký kết, gồm cả đại diện Mỹ và Trung Quốc. Trong Tuyên bố Panmunjom, Triều Tiên và Hàn Quốc không nêu rõ kế hoạch hay cách thức cụ thể cho tiến trình phi hạt nhân hóa, song cam kết tìm kiếm sự hợp tác quốc tế cho vấn đề này.

Mỹ lâu nay theo đuổi mục tiêu phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, tuy nhiên bất đồng giữa Mỹ và Triều Tiên còn quá lớn, vốn xuất phát từ quan điểm “cam kết đổi lấy cam kết, hành động đổi lấy hành động”. Việc thực thi cam kết phi hạt nhân hóa theo Tuyên bố Panmunjom một phần phụ thuộc kết quả cuộc gặp cấp cao Mỹ - Triều đã được lên kế hoạch tổ chức cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6 tới. Kết quả tích cực của cuộc gặp cấp cao liên Triều vừa qua đang tạo thuận lợi cho cuộc gặp cấp cao Mỹ - Triều.