Gánh nặng của hai “đầu tàu”

AN LINH

Thứ ba, 24/04/2018 - 01:48 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của PARESH NATH

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vừa kết thúc chuyến công du thứ hai tới Đức kể từ khi ông nhậm chức hồi giữa năm ngoái. Chuyến công du lần này của “ông chủ” Điện Élysée nhằm bàn thảo với Thủ tướng Đức Angela Merkel về những nỗ lực đẩy mạnh cải cách Liên hiệp châu Âu (EU) đối phó hàng loạt thách thức lớn.

Trong bối cảnh Thủ tướng Đức A.Merkel vừa vượt qua được thế bế tắc chính trị kéo dài suốt 5 tháng qua và chính thức đảm nhận nhiệm kỳ thứ tư, chuyến công du của Tổng thống Pháp E.Macron đến Berlin lần này được giới phân tích cho là “hợp thời điểm”, bởi Thủ tướng Đức cũng đang có kế hoạch “xốc” lại hoạt động của bộ máy chính phủ nhằm đảm đương tốt hơn những nhiệm vụ đối nội và đối ngoại. Thảo luận lại những nỗ lực chung dẫn dắt EU, đồng thời hối thúc Thủ tướng A.Merkel nhanh chóng bắt tay vào thực hiện các ý tưởng cải cách cùng với Pháp chính là những điểm cốt lõi trong chuyến thăm Đức của ông E.Macron.

Trong bài phát biểu tại Nghị viện châu Âu (EC) ngày 17-4 vừa qua, Tổng thống Pháp khẳng định đã đến lúc “số phận châu Âu cần được định đoạt” và một chiến lược cải tổ châu Âu sâu rộng sẽ được Pháp và Đức sớm đưa ra. Bài phát biểu của ông E.Macron nhắc lại mục tiêu thành lập một ngân sách chung châu Âu cho các quốc gia thành viên của Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone), lập ra một vị trí “siêu Bộ trưởng Tài chính” của khu vực, giải quyết bài toán hóc búa về người nhập cư hay tiến tới xây dựng quân đội chung châu Âu... Đây cũng là những trọng tâm thảo luận mà Tổng thống Pháp đưa ra trong cuộc gặp với Thủ tướng Đức.

Tuy nhiên, dù Paris luôn mong muốn có được sự sát cánh của Berlin trong các vấn đề chung của EU, song không phải đề xuất cải cách EU nào của Tổng thống E.Macron cũng nhận được sự ủng hộ trên chính trường Đức. Một trong những cản trở đầu tiên đối với sự đồng thuận giữa lãnh đạo hai nước là mong muốn của Pháp về việc thiết lập một cơ chế như “Quỹ tiền tệ chung châu Âu”, sử dụng khoảng 500 tỷ euro trong Cơ chế bình ổn (EMS) của khối để kích thích đầu tư. Dù vậy, đây lại là điểm đang gây tranh cãi trong nội bộ chính trường Đức, với cán cân đang nghiêng về phe có xu hướng thận trọng, không muốn nước Đức quá rộng rãi với các cơ chế tài chính tại châu Âu.

Bên cạnh đó, một trong những ý tưởng đáng chú ý của ông E.Macron là muốn đưa EU tiến lên phía trước thì những ai không đi theo con đường này sẽ phải chấp nhận ở “bên lề” của khối. Đề xuất này đã vấp phải sự phản đối trong nội bộ EU, đặc biệt ở các quốc gia Trung và Đông Âu như Ba Lan, CH Czech hay Hungary, bởi đây là những nước nghèo hơn trong EU và họ cho rằng đang bị áp đặt quá nhiều các chính sách của giới lãnh đạo EU. Nếu EU thông qua đề xuất trên của ông E.Macron, điều đó chẳng khác nào xếp họ là “thành viên hạng hai” của khối. Ngoài ra, các nước Trung và Đông Âu cũng đang phản đối gay gắt kế hoạch áp đặt hạn ngạch tiếp nhận người di cư của EU, cho đây là điều “không thể chấp nhận được đối với một quốc gia thành viên EU có đầy đủ quyền lợi”.

Về vấn đề đối ngoại, hiện EU cũng chia rẽ trong việc đưa ra giải pháp đối với cuộc xung đột ở Syria. Trong cuộc tiến công của Mỹ vừa qua tại Syria, Pháp đã có động thái ủng hộ song Đức lại tuyên bố không can dự. Điều này cho thấy, giữa hai quốc gia đứng đầu EU vẫn tồn tại những khác biệt nhất định. Về quan hệ thương mại với Mỹ, giữa Đức và Pháp cũng chưa có điểm chung khi mối quan hệ Đức - Mỹ đã xấu đi đáng kể trong những tháng gần đây liên quan các bất đồng trong các lĩnh vực thương mại tự do, biến đổi khí hậu, đối phó với các hiệp định và tổ chức quốc tế... Còn Pháp vẫn được Mỹ coi là “đồng minh kinh tế” chủ chốt bên kia bờ Đại Tây Dương. Trong chuyến thăm Mỹ sắp tới, cả hai nhà lãnh đạo Pháp và Đức cho biết sẽ cùng thảo luận với Tổng thống Donald Trump về vấn đề định hình lại các quan hệ thương mại sao cho có lợi nhất đối với EU.

Tại cuộc họp báo chung ngày 19-4, Thủ tướng A.Merkel và Tổng thống E.Macron tuyên bố, Đức và Pháp sẽ làm sâu sắc hơn nữa sự hợp tác trung tâm giữa Berlin và Paris, với mục tiêu chung là thúc đẩy cải cách toàn diện EU nhằm đối phó các thách thức lớn. Tuy vậy, theo giới quan sát, những gánh nặng đối nội và đối ngoại hiện nay đòi hỏi cả hai nhà lãnh đạo “đầu tàu” cần thêm nhiều thời gian hơn nữa cũng như quyết tâm và ý chí, để biến lời nói thành hành động cụ thể và thiết thực cho sự phát triển của EU.