Đồng thuận mong manh

SƠN NINH

Thứ hai, 26/03/2018 - 08:39 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của FADI ABOU HASSAN

Hội nghị cấp cao mùa xuân của Liên hiệp châu Âu (EU) vừa kết thúc tại Brussels (Bỉ) với kết quả làm hài lòng giới chức EU, khi một loạt vấn đề quan trọng của khối được nhất trí. Song, trong chính những điều phần lớn các nước thành viên đồng thuận vẫn còn những ý kiến trái chiều, cho thấy các vết rạn nội bộ EU chưa được hàn gắn.

Một loạt nội dung EU quan tâm hàng đầu đã được thảo luận và nhất trí, từ thách thức trong thương mại xuất phát quyết định của Mỹ áp thuế suất mới lên sản phẩm thép và nhôm nhập khẩu đến cuộc đàm phán về tiến trình Anh rời EU (Brexit), từ nỗ lực cải cách Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) tới quan hệ của EU với Nga… Sự đồng thuận và hồ hởi của giới chức EU thể hiện rõ trong nội dung Tuyên bố chung và trong cả những tuyên bố của lãnh đạo các nước EU sau hội nghị.

Có thể thấy, Hội nghị cấp cao mùa xuân của EU năm nay diễn ra trong bối cảnh EU vẫn đối mặt nhiều thách thức, song cũng có những bước tiến tích cực, thậm chí mang tính bước ngoặt. Ngay trước thềm hội nghị ở Brussels, EU và Anh đạt thỏa thuận lịch sử về giai đoạn chuyển tiếp sau Brexit, cùng nhiều phần của “thỏa thuận ly hôn”. EU được cho là giành lợi thế hơn khi Anh phải nhượng bộ khá nhiều, thậm chí chấp thuận lùi bước trong cả những vấn đề cốt lõi, như thời hạn chuyển tiếp hay quy chế tương lai của công dân các nước EU tại Anh.

Một yếu tố thuận nữa, đó là Chính phủ Mỹ thông báo hoãn áp mức thuế nhập khẩu thép và nhôm đối với các đối tác chủ chốt, trong đó có các nước EU. Dù là quyết định tạm thời, chỉ có hiệu lực đến ngày 1-5 tới, nhằm giúp các bên tìm kiếm các giải pháp thay thế, thì động thái tỏ thiện chí của Nhà trắng cũng khiến các đối tác bên này bờ Đại Tây Dương tạm trút gánh nặng phải gồng mình chuẩn bị các biện pháp đáp trả Mỹ và sẵn sàng tâm thế cho một cuộc chiến thương mại nhiều khả năng xảy ra.

Tuy nhiên, đạt thỏa thuận với Anh, hay tạm thở phào về nguy cơ chiến tranh thương mại cũng không thể che lấp những mâu thuẫn và chia rẽ của các nước EU trong chính những thỏa thuận này và cả nhiều vấn đề khác. Thực tế, việc EU thông qua đường lối chung đàm phán thương mại với Anh không đồng nghĩa các thành viên EU đồng thuận trong vấn đề thương mại và ngân sách của khối. EU vẫn đang bối rối về vấn đề đóng góp tài chính để bù đắp khoảng trống ngân sách trị giá 12 tỷ euro mà Anh để lại. Có thể, việc nhất trí về đường lối chung chỉ là cách thức tạm thời giúp các thành viên quên bài toán hóc búa về ngân sách, nhất là khi ngân sách gần nghìn tỷ euro sẽ kết thúc năm 2020 và EU phải cân nhắc một kế hoạch chi tiêu dài hạn cho giai đoạn kế tiếp, bắt đầu từ năm 2021.

Trong vấn đề thương mại, chưa có gì bảo đảm đến sau ngày 1-5, Mỹ vẫn giữ quan điểm hiện tại đối với EU. Bởi thế, điều mà các nhà lãnh đạo EU vẫn phải tập trung bàn thảo, đó là các đối sách thương mại của khối, nhất là chuẩn bị các biện pháp đối phó Mỹ với chính sách mang tính khó lường của Tổng thống Mỹ Donal Trump. Điều này đòi hỏi các thành viên EU đoàn kết, phối hợp hành động trong vấn đề được coi là đang tạo ra mối đe dọa lớn đối với nền thương mại của khối, trong bối cảnh nhiều ý kiến cảnh báo Mỹ đang tìm cách chia rẽ EU bằng các chính sách thương mại, trong đó có chính sách áp thuế nhập khẩu.

Trong khi đó, việc tại Hội nghị, EU đưa ra tuyên bố đứng về phía Anh trong vụ tranh cãi với Nga liên quan cái chết của cựu điệp viên Nga thể hiện thiện chí của EU với London. Tuy nhiên, động thái này bị đánh giá là “sự đoàn kết hình thức”. Các thành viên EU vẫn thể hiện những lập trường khác nhau, nhất là về các biện pháp chống Moscow. Không ít thành viên EU bày tỏ sự ủng hộ đối với Nga và không muốn EU đi xa hơn những tuyên bố hiện tại.

Vào thời điểm hiện nay, EU còn ngổn ngang thách thức, từ chính sự rạn nứt, chia rẽ nội bộ. Đạt được sự đồng thuận, dù chưa hoàn toàn, trong nhiều vấn đề cốt lõi của khối, Hội nghị mùa xuân năm nay của EU vẫn được đánh giá là bước khởi đầu đáng khích lệ cho năm 2018 dự kiến có nhiều biến chuyển ở châu Âu.