Thông điệp mạnh mẽ

SƠN NINH

Thứ hai, 12/03/2018 - 10:02 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Đại diện 11 thành viên tham gia Lễ ký kết CPTPP tại Chile. Ảnh: XINHUA

Sau những nỗ lực đàm phán sửa đổi “phiên bản gốc TPP”, 11 thành viên Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đã chính thức ký bản thỏa thuận thương mại tự do thế hệ mới nhất. Cam kết vững chắc về một nền thương mại thế giới tiến bộ, CPTPP đồng thời gửi đi thông điệp mạnh mẽ trước những áp lực của chủ nghĩa bảo hộ thương mại.

Chưa đầy một năm sau khi bản hiệp định gốc là TPP được 12 thành viên tham gia ký kết, Mỹ đã rút khỏi thỏa thuận thương mại tự do (FTA) đa phương nhiều kỳ vọng này. Nhưng, cũng chỉ một năm sau đó, 11 nước thành viên còn lại đã cho ra đời phiên bản mới là CPTPP. Không chỉ đơn thuần là sự thay đổi tên gọi, hay khác biệt về số thành viên, CPTPP với hai yếu tố bổ sung là “tiến bộ” và “toàn diện” được ca ngợi là chiến thắng nổi bật, có ý nghĩa biểu tượng cao của những nỗ lực hướng tới một nền thương mại đa phương tiến bộ trong thế kỷ 21.

Giữ nguyên cam kết trong “phiên bản gốc” với việc cắt giảm thuế quan đối với hơn 90% dòng hàng hóa, cùng một loạt “cam kết sau biên giới” - đặc trưng của các FTA thế hệ mới, CPTPP vượt trội cả về nội dung lẫn số lượng thành viên so các FTA đa phương hiện có, vì thế được kỳ vọng sẽ định hình tương lai thương mại, đầu tư, kinh doanh tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Dù không có sự tham gia của nền kinh tế số một thế giới, CPTPP vẫn được đánh giá là FTA thế hệ mới, với tiêu chuẩn và chất lượng rất cao. Sau khi các thành viên hoàn tất các thủ tục trong nước cần thiết và chỉ cần được sáu quốc gia đầu tiên phê chuẩn trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày ký kết, CPTPP chính thức đi vào cuộc sống, tạo cơ hội tiếp cận thị trường thương mại tự do bao trùm một khu vực rộng lớn có gần 500 triệu dân, tổng kim ngạch thương mại vượt 10 nghìn tỷ USD và đóng góp khoảng 13,5% GDP toàn cầu.

Tuyên bố chung đưa ra tại lễ ký CPTPP ở Chile hôm 8-3, đại diện 11 quốc gia thành viên khẳng định, với việc đạt được hiệp định tiêu chuẩn cao nhất với các lợi ích được cân bằng, CPTPP sẽ củng cố mối liên kết cùng có lợi giữa các nền kinh tế, thúc đẩy thương mại, đầu tư và tăng trưởng kinh tế, tạo các cơ hội cho doanh nghiệp, người tiêu dùng, các hộ gia đình và người lao động ở khu vực. Hiệp định khẳng định cam kết vững chắc của các nước thành viên hướng tới xây dựng một hệ thống thương mại hiệu quả và minh bạch, đồng thời mở cửa đối với tất cả các nền kinh tế thành viên muốn tham gia.

“Cấu trúc mở” là điểm mới, thể hiện rõ nét yếu tố tiến bộ của một FTA thế hệ mới, nhất là trong bối cảnh nhiều nước và vùng lãnh thổ đã tỏ ý muốn đàm phán gia nhập CPTPP trước khi hiệp định được ký kết. Không chỉ các nền kinh tế trong khu vực, như Thái-lan, Indonesia, Philippines, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc), mà nền kinh tế ngoài khu vực như Anh cũng tuyên bố muốn tham gia đàm phán. Đặc biệt, “cựu thành viên đàm phán” là Mỹ gần đây liên tiếp nhắc đến khả năng trở lại CPTPP.

Lễ ký CPTPP diễn ra trùng thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố quyết định áp thuế suất mới với các mặt hàng thép và nhôm nhập khẩu, động thái bị các đối tác của Mỹ chỉ trích là hành động bảo hộ có thể dẫn tới “cuộc chiến thương mại”. Vì thế, CPTPP càng khiến dư luận xem như một thông điệp mạnh mẽ, một câu trả lời đầy thách thức đối với chủ nghĩa bảo hộ thương mại, xu hướng đang nhăm nhe trỗi dậy ở nhiều nơi, nhất là tại Mỹ. Truyền thông Mỹ cũng cảnh báo, thiếu Mỹ, một TPP mới vẫn được xúc tiến, chứng tỏ chủ trương “nước Mỹ trước tiên” đang cô lập nước Mỹ với chính những đối tác thân thuộc, khiến giới doanh nghiệp và người lao động Mỹ bỏ lỡ nhiều cơ hội toàn cầu…

Giới chuyên gia quốc tế chỉ rõ, thế giới không ngừng lại chỉ vì sự quay lưng của Mỹ. CPTPP được ký kết đẩy Mỹ vào thế bất lợi, thu hẹp đáng kể cơ hội của Mỹ nhằm định hình các luật lệ thương mại ở châu Á – Thái Bình Dương. CPTPP là minh chứng rõ nét và gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc các nước có thể hợp tác thúc đẩy thương mại tự do, vì lợi ích của tất cả các bên.