Động thái “hạ nhiệt” căng thẳng

LÊ SAN

Thứ hai, 07/05/2018 - 10:21 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Cựu Thủ tướng Serzh Sargsyan (trái) và thủ lĩnh phe đối lập Nikol Pashinyan tại một cuộc đối thoại. Ảnh: AP

Armenia đang rơi vào khủng hoảng chính trị khi chưa tìm ra được người giữ ghế Thủ tướng sau cuộc tranh chấp giữa Thủ tướng được Quốc hội bầu ra là ông Serzh Sargsyan và thủ lĩnh phe đối lập Nikol Pashinyan.

Thời gian qua, Armenia đã rơi vào một cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng, đặc biệt sau khi Quốc hội Armenia hôm 17-4 bầu cựu Tổng thống Serzh Sargsyan làm Thủ tướng sau hai nhiệm kỳ tổng thống liên tiếp từ năm 2008 đến năm 2018. Đây là lần đầu cơ quan lập pháp Armenia bầu ra người đứng đầu chính phủ theo quy định của Hiến pháp mới. Trước đó, tháng 12-2015, Armenia đã tổ chức cuộc trưng cầu ý dân về việc sửa đổi Hiến pháp. Theo đó, phần lớn cử tri ủng hộ thay đổi cho phép Armenia chuyển sang hình thức nhà nước do nghị viện điều hành.

Tuy nhiên, ông Sargsyan đã phải từ chức Thủ tướng và rời ghế Chủ tịch đảng Cộng hòa hôm 23-4 do các cuộc biểu tình phản đối của phe đối lập. Phe đối lập yêu cầu bầu thủ lĩnh phe này là ông Nikol Pashinyan làm Thủ tướng, trong khi đảng Cộng hòa Armenia cầm quyền cho rằng yêu cầu của phe đối lập đòi bầu ông Pashinyan làm Thủ tướng là vi hiến.

Căng thẳng dâng cao khi ngày 1-5, ứng cử viên Nikol Pashinyan đã không vượt qua được cuộc bỏ phiếu trong phiên họp của Quốc hội để trở thành Thủ tướng, vì chỉ nhận được 45 phiếu ủng hộ và 56 phiếu chống. Theo luật bầu cử, để trở thành Thủ tướng, ông Pashinyan phải nhận được ít nhất 53 phiếu ủng hộ. Với kết quả này, các nghị sĩ Armenia sẽ phải nhóm họp để bầu Thủ tướng mới vào ngày 8-5 tới. Nếu cuộc bỏ phiếu lần hai này thất bại, Quốc hội sẽ phải giải tán và một cuộc tổng tuyển cử trước thời hạn sẽ được tổ chức.

Việc sửa đổi Hiến pháp được ông Serzh Sargsyan khi đó đang là Tổng thống ủng hộ, giúp tăng quyền cho Thủ tướng và Chính phủ so trước đây quyền lực tập trung ở Tổng thống. Do đó, phe đối lập chỉ trích đây là động thái mở đường nhằm đưa ông Sargsyan tiếp tục duy trì quyền lực sau khi kết thúc nhiệm kỳ Tổng thống thứ hai.

Những chỉ trích trên đã lan rộng kể từ khi cựu Tổng thống trong vai trò là Chủ tịch đảng Cộng hòa cầm quyền chính thức tuyên bố tranh cử Thủ tướng. Do đảng Cộng hòa chiếm đa số phiếu (53 trong số 101 ghế Quốc hội) nên ông Sargsyan dễ dàng vượt qua cuộc bỏ phiếu. Ngay trước khi Quốc hội tổ chức bầu Thủ tướng, hàng nghìn người đã tập trung xuống đường tại Thủ đô Yerevan nhằm bày tỏ phản đối ông Serzh Sargsyan.

Các cuộc tuần hành tiếp diễn trong suốt những tuần qua tuy không làm bùng phát bạo lực, song đã khiến nhiều tuyến phố ở Thủ đô Yerevan bị phong tỏa, hàng loạt dịch vụ, siêu thị, cửa hàng phải đóng cửa. Một số tuyến đường sắt và đoạn đường chính dẫn ra sân bay cũng bị gián đoạn. Thủ lĩnh đối lập Nikol Pashinyan là người đã phát động chiến dịch bất tuân dân sự trên toàn quốc.

Trước tình hình trên, Tổng thống Armenia Armen Sarkissian đã kêu gọi tiến hành đàm phán. Đáp lại, các bên đã nhất trí tiếp tục đối thoại nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình tháo gỡ tình huống hiện nay. Đảng Cộng hòa cũng tuyên bố không đề cử ứng cử viên cho ghế Thủ tướng trong vòng bầu cử mới vào ngày 8-5 tới để tránh làm gia tăng căng thẳng. Tân Chủ tịch của đảng Cộng hòa, ông Vahram Baghdasaryan, cho biết đảng này sẵn sàng ủng hộ ứng cử viên của đảng khác.

Với sự “xuống thang” của đảng Cộng hòa sau những cuộc thương lượng gần đây, ứng cử viên Pashinyan nhiều khả năng nhận được thêm phiếu từ các nghị sĩ Cộng hòa để trở thành Thủ tướng mới của Armenia. Ông Baghdasaryan cũng lạc quan về việc đất nước Tây Á sẽ sớm tìm được người lãnh đạo Chính phủ trong cuộc bỏ phiếu lần hai tới đây. Do đó, động thái thiện chí của các bên được kỳ vọng sẽ “hạ nhiệt” căng thẳng ở Armenia.