Bất ổn gia tăng tại Sudan

TRẦN ANH

Thứ hai, 09/04/2018 - 10:40 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Ảnh: GEESKA AFRIKA

Mới đây, cựu Thủ tướng Sudan Sadiq al-Mahdi (trong ảnh) đã bị khởi tố hình sự với cáo buộc cấu kết các nhóm nổi loạn nhằm lật đổ chế độ của Tổng thống đương nhiệm Omar al-Bashir. Vụ việc này đã khoét sâu thêm mâu thuẫn trong xã hội và trên chính trường Sudan.

Ngày 3-4 vừa qua, Công tố viên An ninh nhà nước Sudan, ông Mutassim Abdallah, đã khởi tố hình sự ông Sadiq al-Mahdi với tội danh âm mưu lật đổ chính quyền. Theo đại diện cơ quan công tố Sudan, ông Al-Mahdi bị nghi ngờ đã liên hệ với nhiều nhóm chống chính phủ thời gian qua để thực hiện mục đích kể trên. Quyết định khởi tố được đưa ra chỉ vài ngày sau khi ông Al-Mahdi có các cuộc đối thoại với thủ lĩnh các nhóm nổi dậy tại Paris (Pháp).

Daily Mail cho biết, các cáo buộc chống lại ông Mahdi dựa trên luật hình sự và luật chống khủng bố của Sudan. Trước đó, phát biểu ý kiến trước Quốc hội ngày 2-4, Tổng thống Omar al-Bashir đã cảnh báo sẽ có các biện pháp cứng rắn nhằm vào các đảng phái chính trị liên minh với các nhóm nổi dậy. Khi thông tin khởi tố được công bố, ông Al-Mahdi đang ở Thủ đô Cairo (Ai Cập).

Với cáo buộc nói trên, cựu Thủ tướng Sudan tới đây đối mặt hàng loạt tội danh như hỗ trợ phá hoại trật tự Hiến pháp, kích động một cuộc chiến chống nhà nước, hoạt động gián điệp, vận động các cuộc bạo lực vũ trang nhằm lật đổ chế độ... với mức án nặng nhất là tử hình. Hiện, đảng đối lập Umma Quốc gia của ông Al-Mahdi chưa đưa ra bình luận về thông tin trên.

Ông Sadiq al-Mahdi, 83 tuổi, là người đứng đầu đảng đối lập Umma Quốc gia, một trong những đảng lâu đời nhất tại Sudan. Ông là nhân vật có tầm ảnh hưởng và từng hai lần giữ chức Thủ tướng Sudan trong các giai đoạn 1966 - 1967 và 1986 - 1989. Ông Al-Mahdi là Thủ tướng do người dân bầu lần gần đây nhất trong suốt gần 30 năm vừa qua. Chính phủ của ông đã mất quyền điều hành đất nước sau cuộc đảo chính tháng 6-1989 của liên minh những người Hồi giáo do Tổng thống đương nhiệm Omar al-Bashir đứng đầu. Kể từ đó, cựu Thủ tướng Sudan phải sống lưu vong và chỉ quay lại Sudan vào năm 2000. Năm 2010, ông Al-Mahdi thất bại trong cuộc đua vào vị trí Tổng thống.

Đây không phải lần đầu cựu Thủ tướng Sudan bị cáo buộc âm mưu lật đổ chế độ. Năm 2014, ông bị Cơ quan Tình báo và An ninh Quốc gia Sudan bắt giữ vì cho rằng ông hợp tác với phe nổi dậy. Việc bắt giữ ông Al-Mahdi khi đó đã tạo ra làn sóng phản đối dữ dội từ phía người ủng hộ. Nhiều cuộc tuần hành đòi trả tự do cho ông Al-Mahdi đã diễn ra cả trong và ngoài Sudan. Sau một tháng bị giam giữ, ông Al-Mahdi được trả tự do, sau đó sang Ai Cập lưu vong. Ông quay trở lại Thủ đô Khartoum của Sudan vào tháng 1-2017. Khoảng 6.000 người dân đã xuống đường ăn mừng và chào đón ông trở về quê hương. Trong bài phát biểu trước người ủng hộ, lãnh đạo đảng Umma Quốc gia cho biết, ông trở về đất nước để chấm dứt chiến tranh, thiết lập hòa bình và thúc đẩy chế độ dân chủ tại Sudan.

Theo Sudan Tribune, việc cựu Thủ tướng Sudan bị khởi tố hình sự diễn ra trong bối cảnh quốc gia Bắc Phi này chìm trong bất ổn. Xung đột giữa quân đội chính phủ và các phe nổi dậy vẫn tiếp diễn kể từ năm 2003 khiến hơn 300.000 người thiệt mạng và 2,5 triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Trước tình hình đó, tháng 12-2017, Tổng thống Al-Bashir phải ban bố tình trạng khẩn cấp kéo dài sáu tháng tại hai bang Bắc Kordofan và Kasala. Bảy bang xung đột khác của Sudan cũng đang được đặt trong tình trạng khẩn cấp. Không chỉ vậy, tình hình chiến sự tại Darfur, Nile Xanh và Nam Kordofan vẫn diễn ra căng thẳng.

Do đó, giới phân tích cho rằng, việc chính quyền Tổng thống Al-Bashir khởi tố nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn như ông Sadiq al-Mahdi sẽ làm gia tăng sự chống đối từ phe nổi dậy, châm ngòi cho những cuộc chiến chống chính phủ thời gian tới, gây ra thêm những bất ổn ở Sudan, khiến đất nước này tiếp tục chìm sâu trong khủng hoảng.