Động thái xoa dịu căng thẳng

TRẦN ANH

Thứ hai, 19/03/2018 - 10:35 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Ảnh: SITA

Ngày 15-3 vừa qua, lá đơn từ chức của Thủ tướng Slovakia Robert Fico (trong ảnh) đã được Tổng thống Andrej Kiska chấp thuận. Quyền thành lập chính phủ mới đã được trao cho Phó Thủ tướng Peter Pellegrini. Quyết định từ chức của ông Fico được cho là động thái nhằm xoa dịu căng thẳng trên chính trường nước này thời gian gần đây.

Thủ tướng Fico, 54 tuổi, đã nộp đơn từ chức ngày 14-3 do những sức ép từ phe đối lập và dư luận, sau khi một phóng viên có tên là Jan Kuciak bị sát hại khi đang điều tra mối liên hệ giữa giới chức cấp cao của Slovakia và các băng đảng mafia. CNN cho biết, đã hai tuần trôi qua sau khi ông Fico chỉ định điều tra vụ việc, song vẫn chưa có nghi phạm nào bị bắt giữ.

Trước đó, trong quá trình làm rõ đường dây này theo những thông tin do Jan Kuciak cung cấp, cảnh sát phát hiện mối quan hệ làm ăn giữa một doanh nhân người Italia bị nghi ngờ là thành viên tổ chức mafia khét tiếng N’drangheta và hai quan chức thân cận của ông Fico. Cụ thể, hai quan chức này được cho là đã nhận hối lộ từ doanh nhân Italia để cung cấp các điều kiện làm việc thuận lợi cho N’drangheta. Hai quan chức này đã phải từ chức cuối tháng 2 vừa qua. Sau đó, ngày 12-3, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Nội vụ Robert Kalinak cũng phải rời ghế vì hứng chịu những chỉ trích rằng ông không thể bảo đảm tiến hành một cuộc điều tra độc lập về vụ án trên.

Theo Le Monde, cái chết bất ngờ của phóng viên Jan Kuciak và cách thức giải quyết vụ việc của Thủ tướng Robert Fico đã khiến dư luận bất bình và làm ảnh hưởng uy tín của chính phủ liên minh ba đảng do ông đứng đầu trong suốt hai tuần qua. Hàng loạt cuộc tuần hành với quy mô lớn nhất tại Slovakia trong 30 năm trở lại đây đã diễn ra ở Thủ đô Bratislava và hàng chục thành phố trên khắp cả nước nhằm phản đối chính phủ của Thủ tướng Fico, đồng thời yêu cầu tiến hành điều tra nghiêm túc về vụ án mạng nhằm đòi lại công bằng cho phóng viên này.

Trước sức ép phải tiến hành một cuộc bầu cử trước thời hạn từ phe đối lập, ông Robert Fico đã chấp nhận từ chức. Quyết định của ông được đưa ra sau các cuộc họp kéo dài hai ngày qua giữa ông với lãnh đạo hai đảng còn lại trong liên minh cầm quyền là đảng Dân tộc Người Slovakia (SNS) và đảng Most-hid chủ trương thúc đẩy hợp tác giữa người Slovakia và người dân tộc thiểu số Hungary tại Slovakia. Cùng với lá đơn từ chức, ông Fico đưa ra điều kiện Tổng thống Andrej Kiska phải tiếp tục duy trì thỏa thuận liên minh cầm quyền, cho phép đảng Dân chủ xã hội (Smer) của ông được quyền đề cử vị trí Thủ tướng mới... Tổng thống Andrej Kiska sau đó đã chấp nhận đề nghị này.

Dù không còn là Thủ tướng, ông Fico vẫn nắm giữ vai trò Chủ tịch đảng Smer, đảng lớn nhất trong liên minh cầm quyền. Trong 12 năm qua, ông đã có 10 năm lãnh đạo Chính phủ Slovakia. Ông ủng hộ chủ trương củng cố quan hệ với Liên hiệp châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Dưới sự dẫn dắt của ông Fico, nền kinh tế của Slovakia đã có những khởi sắc nhất định, dù vậy, ông cũng bị chỉ trích là quá mềm mỏng với nạn tham nhũng tại đất nước này.

Người kế nhiệm ông Fico là Phó Thủ tướng Peter Pellegrini, đồng thời là Phó Chủ tịch đảng Smer. Với việc liên minh cầm quyền chiếm đa số ghế trong Quốc hội, ông Pellegrini nhận được sự ủng hộ của 79 trong tổng số 150 nghị sĩ, đủ mức quá bán để ông có thể đứng ra thành lập chính phủ mới. Ông Pellegrini, 43 tuổi, là một cử nhân ngành kinh tế, tài chính và ngân hàng, từng kinh qua một số chức vụ như Quốc vụ khanh Bộ Tài chính, Bộ trưởng Giáo dục, Khoa học, Nghiên cứu và Thể thao. Trong thời gian tới, ông Pellergrini được cho là sẽ tiến hành cải tổ Chính phủ Slovakia để bước vào chu kỳ hoạt động mới.

Giới quan sát cho rằng, quyết định từ chức của ông Fico để mở đường cho một cuộc cải tổ chính phủ là bước đi đúng đắn nhằm xoa dịu căng thẳng trên chính trường và xã hội Slovakia, từng bước vực dậy lòng tin của cử tri và giới đầu tư.