Nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp

THANH TÂM

Thứ hai, 11/09/2017 - 05:46 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Các DN Việt Nam đối mặt yêu cầu cải cách để tăng sức cạnh tranh.Ảnh: NGUYỄN HẢI

Bộ Công thương phối hợp Ngân hàng Thế giới (WB) vừa ra mắt hai bản báo cáo về tiềm năng tăng trưởng của các ngành trong nước. Các tài liệu đã nhận được đánh giá cao và được kỳ vọng là tài liệu tham khảo hữu ích, phát huy hiệu quả khuyến nghị chính sách, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp (DN) Việt Nam trước những thách thức mới.

Ngày 7-9 vừa qua, Bộ Công thương phối hợp WB tổ chức hội thảo giới thiệu hai báo cáo với tiêu đề “Việt Nam trước ngã rẽ: Tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu thế hệ mới” và “Nghiên cứu về tăng cường năng lực cạnh tranh và liên kết của DN vừa và nhỏ”. Theo đánh giá của WB, Việt Nam đã hội nhập thành công vào nhiều chuỗi giá trị toàn cầu, qua đó tạo việc làm, đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo. Tuy nhiên, Việt Nam mới chỉ chuyên sâu vào các hoạt động sản xuất ở công đoạn cuối cùng, đem lại giá trị gia tăng thấp và liên kết DN trong nước còn yếu.

Ông Nguyễn Thắng, Giám đốc Trung tâm Phân tích & Dự báo, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhận định, Việt Nam là trung điểm kết nối giữa các nước công nghiệp phát triển ở Đông Á với thị trường lao động đa dạng ở Đông - Nam Á: “Chúng ta nằm trong khu vực phát triển kinh tế năng động và là trung điểm kết nối các khu vực kinh tế toàn cầu”.

Nắm bắt những yếu tố đó, Việt Nam đang đứng trước cơ hội vô cùng rộng mở để phát triển kinh tế. Tuy nhiên cơ hội cũng đang dần hẹp lại, DN trong nước phải chịu sức ép cạnh tranh từ hai phía: từ những quốc gia sản xuất hàng hóa với giá lao động rẻ hơn như Bangladesh, Campuchia…; sự phát triển của công nghệ thông tin, tự động hóa… dần đẩy hoạt động sản xuất trở lại những nước công nghiệp phát triển.

Bởi vậy, các chuyên gia nhất trí rằng Việt Nam đang đứng trước ngã rẽ và phải lựa chọn một trong hai con đường. Đó là tiếp tục sản xuất gia công xuất khẩu, tập trung vào các công đoạn gia công, lắp ráp đem lại giá trị gia tăng thấp; hoặc có thể tận dụng làn sóng tăng trưởng hiện nay để đa dạng hóa và vươn lên tham gia các công đoạn đem lại giá trị gia tăng cao hơn.

Theo báo cáo “Việt Nam trước ngã rẽ: Tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu thế hệ mới”, để đạt được thay đổi trên đòi hỏi phải có một gói cải cách toàn diện cũng như ở mỗi ngành cụ thể. Các biện pháp đó không nên được triển khai riêng lẻ mà đòi hỏi một lộ trình xuyên suốt, nhiều khía cạnh. Ông Charles Kunaka, Chuyên gia kinh tế trưởng Vụ Thương mại, Khối Thương mại và cạnh tranh của WB tại Việt Nam cho rằng, Việt Nam cần có cách tiếp cận mới, tích cực hội nhập, cải thiện môi trường kinh doanh, cải cách DN nhà nước…

Việc ra mắt hai bản báo cáo về khả năng cạnh tranh của DN Việt Nam đã nhận được sự quan tâm sâu sắc và nhiều ý kiến đóng góp của đại diện nhiều tổ chức, DN. Theo ông Nguyễn Thắng, đây là một báo cáo kịp thời khi Việt Nam hội nhập sâu rộng với kinh tế thế giới, song cũng đang đứng trước nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình và phải nỗ lực thoát khỏi gia công lắp ráp để tăng cường giá trị gia tăng.

Đại biểu đại diện khối DN cũng đưa ra ý kiến cho rằng, bản báo cáo đã thể hiện khái quát bối cảnh và thực trạng hiện nay, nhưng còn lý thuyết và dàn trải. Theo đó, các đại biểu đề nghị báo cáo nên tập trung thêm vào những ngành có tiềm năng tăng trưởng cao như công nghệ thông tin, đổi mới sáng tạo, du lịch...

Ông Phan Hữu Thắng, Phó Chủ tịch Hiệp hội DN có vốn đầu tư nước ngoài đánh giá cao sự đóng góp của WB trong việc thúc đẩy quá trình cải cách kinh tế ở Việt Nam thời gian qua. Ông đề nghị các cơ quan hữu quan tiếp tục đi sâu và vạch ra những vấn đề cụ thể hơn về chính sách, đưa ra giải pháp triệt để nhằm hỗ trợ DN Việt Nam trước ngã rẽ quan trọng hiện nay.