Một mình một chiếu

ĐỨC TÙNG

Thứ tư, 02/05/2018 - 07:21 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của EMAD HAJJAJ

Bất đồng giữa Iran với Mỹ và giữa các nước lớn chung quanh vấn đề hạt nhân của Iran đã gia tăng trong những ngày gần đây, khi Washington và Tehran không tìm được tiếng nói chung và ngày càng “đấu khẩu” quyết liệt.

Thỏa thuận hạt nhân mang tên Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA) giữa Iran và nhóm P5+1 (gồm Anh, Pháp, Mỹ, Nga, Trung Quốc và Đức) được ký kết năm 2015. Tuy nhiên, từ khi thành “ông chủ” Nhà trắng, Tổng thống D.Trump đe dọa rút khỏi thỏa thuận hạt nhân lịch sử này và áp đặt trở lại các lệnh trừng phạt với Iran. Nhà lãnh đạo Mỹ yêu cầu soạn hiệp định bổ sung cho JCPOA. Trong khi đó, Iran đã tuyên bố sẽ không đàm phán lại và sẽ tái khởi động chương trình hạt nhân nếu Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân nói trên.

Sau cuộc hội đàm tại Nhà trắng với người đồng cấp Mỹ D.Trump vừa qua, Tổng thống Pháp E.Macron cho biết hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về một “thỏa thuận mới”, tuy nhiên Tehran kiên quyết phản đối đề xuất này. Trong bối cảnh ngày 12-5 tới là thời hạn chót mà Mỹ dự định sẽ đưa ra phán quyết với số phận thỏa thuận hạt nhân của Iran, Tổng thống D.Trump cảnh báo, “nếu Iran đe dọa chúng tôi thì họ sẽ phải trả cái giá mà rất ít quốc gia từng trải qua”.

Những phát ngôn nêu trên đang khiến giới lãnh đạo châu Âu quan ngại. Trong cuộc hội đàm với ông D.Trump tại Nhà trắng sáng 28-4, Thủ tướng Đức A.Merkel cũng tìm cách thuyết phục Tổng thống Mỹ rằng JCPOA là “hòn đá tảng” cho một thỏa thuận lâu dài và rộng lớn hơn liên quan Iran. Tuy nhiên, Tổng thống D.Trump chưa thể hiện thái độ rõ ràng.

Quan điểm cứng rắn và không rõ ràng nêu trên của ông D.Trump cũng đã làm gia tăng bất đồng giữa Mỹ với Liên hiệp châu Âu (EU) và các nước lớn khác. EU cho rằng việc Mỹ đặt ra hạn chót để EU sửa đổi, bổ sung thỏa thuận nói trên vào ngày 12-5 là “phi thực tế, nguy hiểm và không cần thiết”. Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Nga S.Lavrov cho biết Moscow và Bắc Kinh sẽ tìm cách ngăn chặn bất cứ nỗ lực nào của Mỹ nhằm hủy bỏ thỏa thuận hạt nhân Iran.

Động thái “một mình một chiếu” của Washington đang khiến JCPOA đối mặt nguy cơ đổ vỡ và có thể biến Iran thành một “thùng thuốc súng mới” đe dọa an ninh khu vực và toàn cầu. Một khi JCPOA “tan thành mây khói”, điều này cũng sẽ gây tác động khôn lường tới các mối quan hệ giữa các cường quốc.