Nhất cử lưỡng tiện

NINH SƠN

Thứ ba, 24/04/2018 - 01:44 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của RAINER HACHFELD

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan vừa chính thức công bố tổ chức tổng tuyển cử trước thời hạn tại nước này ngày 26-4 tới. Trong tuyên bố hôm 18-4, Tổng thống Erdogan cho biết, tổng tuyển cử được ấn định tổ chức sớm là bởi Thổ Nhĩ Kỳ cần chuyển đổi sang hệ thống quản trị mới, để đưa ra các quyết định và bước đi cụ thể phù hợp tình hình đất nước, cũng như bối cảnh khu vực và quốc tế hiện nay.

Đây là cuộc tổng tuyển cử đầu tiên tại Thổ Nhĩ Kỳ sau cuộc trưng cầu ý dân về sửa đổi Hiến pháp hồi tháng 4-2017, trong đó phần đông cử tri ủng hộ trao quyền hành pháp lớn hơn cho Tổng thống. Theo đó, lần đầu trong lịch sử hiện đại Thổ Nhĩ Kỳ, chức Thủ tướng bị bãi bỏ, Tổng thống điều hành chính phủ, trực tiếp bổ nhiệm các quan chức cấp cao, giải thể Quốc hội, cũng như đề xuất ngân sách, ban bố tình trạng khẩn cấp... mà không cần có sự phê chuẩn của Quốc hội. Tuy nhiên, các quy định sửa đổi Hiến pháp chỉ có hiệu lực sau một cuộc tổng tuyển cử được tổ chức gần nhất, theo kế hoạch là tháng 11-2019.

Theo giới phân tích, Tổng thống Erdogan quyết định tổ chức tổng tuyển cử vào thời điểm hiện nay là có lý do. Ở bên ngoài, những diễn biến mới, phức tạp và khó lường tại khu vực, cùng chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ bên trong lãnh thổ Syria đang đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi Chính phủ phải nhanh chóng đưa ra các quyết định mạnh mẽ và phù hợp, bảo đảm lợi ích đất nước.

Trong nước, Thổ Nhĩ Kỳ cũng đối mặt một loạt khó khăn, khi kinh tế tăng trưởng quá nóng, thâm hụt tài khoản vãng lai lớn và giá trị đồng nội tệ giảm. Những thách thức về kinh tế này có thể tác động xấu tới uy tín của đảng Công lý & Phát triển (APK) cầm quyền của Tổng thống Erdogan, lực lượng chính trị vốn được cử tri ủng hộ nhờ những chính sách và nỗ lực duy trì nền kinh tế đất nước phát triển vững chắc.

Trong tình hình nêu trên, có thể thấy, việc đẩy sớm lịch tổng tuyển cử là nước cờ chiến lược, theo kiểu “nhất cử lưỡng tiện”. Theo đó, Tổng thống Erdogan vừa sớm có thể điều hành bằng sắc lệnh và quyền hành pháp một cách đầy đủ, khi Hiến pháp sửa đổi có hiệu lực; lại vừa bảo toàn sự ủng hộ của cử tri, cũng như tận dụng được lợi thế của APK, có được từ xu hướng chống người Kurd gia tăng sau chiến dịch quân sự của Ankara tại Afrin của Syria vừa qua.