Tín dụng tăng trưởng phù hợp quy luật

ĐẶNG HÀ MY

Thứ năm, 04/04/2019 - 04:05 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Tăng trưởng tín dụng đến thời điểm hiện tại mới đạt 1,9%. Ảnh: NGUYỆT ANH

Ảnh hưởng của kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, chỉ số sản xuất công nghiệp trong tháng 2 giảm mạnh 17% so tháng 1. Lũy kế hai tháng đầu năm 2019, sản xuất công nghiệp tăng 9,2%, thấp hơn đáng kể so mức tăng 15% của cùng kỳ năm 2018. Bên cạnh đó, chỉ số PMI tháng 2 cũng giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 3-2016. Do đó tăng trưởng tín dụng (TTTD) đến thời điểm hiện tại mới đạt 1,9%, thấp hơn so những năm trước (cùng kỳ năm 2018 tăng 2,3%).

Tại Hội thảo “Kinh tế Việt Nam năm 2018 và Triển vọng năm 2019”, chuyên gia ngân hàng Cấn Văn Lực đánh giá, tốc độ TTTD trong quý I tăng khoảng 2 - 2,5%, cả năm 2019 có thể tăng khoảng 12 - 14%, mức tăng này phù hợp tình hình phát triển của Việt Nam. Trước đây, TTTD quý I thường khá thấp, có năm còn âm ở tháng sau Tết, tuy nhiên mấy năm vừa qua, tín dụng đã tăng trưởng đều trong các tháng. Năm 2018, tín dụng dù chỉ tăng khoảng 14% nhưng kinh tế vẫn tăng trưởng tốt, nguyên nhân là do có nhiều dòng vốn khác hỗ trợ cho nền kinh tế như đầu tư nước ngoài… Vì vậy, mục tiêu TTTD trong năm nay ở mức 12 - 14% là tương đối phù hợp, bởi TTTD trong vòng 5 năm qua đã khá cao. Bên cạnh đó, hệ số an toàn vốn (CAR) của các NHTM tiếp tục được yêu cầu phải tăng, nếu không tăng được thì không thể TTTD.

Theo Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước (NHNN), do ảnh hưởng của kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, chỉ số sản xuất công nghiệp trong tháng 2 giảm mạnh 17% so tháng 1. Lũy kế hai tháng đầu năm 2019, sản xuất công nghiệp tăng 9,2%, thấp hơn đáng kể so mức tăng 15% của cùng kỳ năm 2018. Bên cạnh đó, chỉ số PMI tháng 2 cũng giảm xuống mức thấp nhất (51,2 điểm) kể từ tháng 3-2016, cho thấy khu vực sản xuất đang tăng chậm lại. Do đó, TTTD đến thời điểm hiện tại thấp hơn so những năm trước, khiến một số câu hỏi đặt ra về áp lực TTTD trong năm nay. Và không bất ngờ khi tiếp tục xu hướng của tháng 1, trong tháng 2-2019, tình hình đăng ký doanh nghiệp (DN) khá ảm đạm. Lượng DN tạm ngừng hoạt động, giải thể, phá sản tiếp tục cao hơn so DN đăng ký mới. Thực tế, từ sau Tết Âm lịch đến nay, hoạt động của NH khá “bình bình” do DN chưa trở lại guồng hoạt động mạnh và NH tập trung tăng trưởng các hoạt động dịch vụ, NH bán lẻ”.

Trong bối cảnh như vậy, các NHTM phải điều tiết TTTD ở mức bình quân khoảng 13 - 14%, một vài NH đặt mục tiêu TTTD cao hơn do quy mô nhỏ. Để đạt được mức tăng trưởng như dự kiến nhưng lợi nhuận vẫn tăng cao so năm trước, theo ông Cấn Văn Lực, các NH điều tiết kế hoạch kinh doanh, trong đó tập trung nhiều hơn vào NH bán lẻ, tín dụng tiêu dùng (TDTD) và thu dịch vụ. Thống kê cho thấy, tăng trưởng dịch vụ ở khối NHTM hiện vào khoảng 30%. Tuy nhiên, cũng có ý kiến lo ngại việc NHTM đẩy mạnh TDTD và dịch vụ sẽ làm giảm luồng tiền chảy vào sản xuất, kinh doanh. Thực tế, hiện nay, tổng dư nợ TDTD tương đối thấp, hết năm 2018 mới đạt 14,9% tổng dư nợ của nền kinh tế, tương đương 1,4 triệu tỷ đồng, nếu tách phần TDTD mua nhà, sửa nhà thì chỉ tương đương 12%. Trong đó, các NH đang cho vay TDTD chiếm khoảng 88%, chủ yếu là các khoản vay lớn như mua nhà, sửa nhà, còn các khoản nhỏ dưới 100 triệu đồng là các công ty tài chính (CTTC) cho vay, tương đương 8% tổng dư nợ TDTD, còn lại 4% là các công ty mới xuất hiện như fintech, cho vay ngang hàng và các tổ chức tài chính vi mô... Phát triển TDTD là cần thiết, tuy nhiên phải lành mạnh và không biến tướng thành tín dụng “đen”. Để hoạt động TDTD phát triển, cần phải sớm sửa đổi, bổ sung thêm một số quy định cho phù hợp tình hình hiện nay.

Mặt khác, trong khi các NHTM CP khá “xông xênh” về dư địa TTTD (room tín dụng), thì các NHTM quốc doanh duy trì mức TTTD thấp hơn. Thí dụ, BIDV và Vietcombank chỉ tăng trưởng theo đúng hạn mức được NHNN giao từ đầu năm, tức ở mức dưới 15%. VietinBank duy trì mức TTTD khá thấp là 7,7%, theo phương án xử lý nợ xấu đã được NHNN phê duyệt.

TS Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia kinh tế cho biết, sáu tháng đầu năm TTTD thường chỉ bằng một phần ba của cả năm. Với mục tiêu TTTD 14% năm 2019, TTTD sẽ vào khoảng hơn 4% trong sáu tháng đầu năm và gần 10% trong sáu tháng cuối năm. Đây là quy luật đã diễn ra trong nhiều năm trở lại đây. Nguyên do là bởi liên quan sự phối hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ. Về chính sách tài khóa, nửa đầu năm thường giải ngân rất chậm, tập trung vào các tháng cuối năm. Trong khi đó, vốn từ ngân sách và NH đều ở mức thấp khiến cho các hoạt động của DN gặp khó khăn và hiệu quả sử dụng vốn rất thấp. Chỉ cần thay đổi cấu trúc về phân bổ ngân sách tương đối đồng đều cho cả năm sẽ làm tăng GDP và tương tự, hệ thống NH cũng sẽ đồng thời vận hành như vậy. Mức tăng 14% không phải là áp lực lớn. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, tình trạng thiếu vốn hiện tại của các NH quốc doanh mới là yếu tố chính trong việc hạn chế tiềm năng TTTD của các NH này.