Hạn chế tín dụng tập trung vào bất động sản

ĐẶNG HÀ MY

Thứ năm, 14/06/2018 - 09:25 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Các tổ chức tín dụng kiểm soát chặt chẽ cho vay tín dụng bất động sản. Ảnh: NG.ANH

Tỷ trọng cho vay bất động sản (BĐS) của toàn hệ thống ngân hàng (NH) hiện chỉ đạt gần 6% tổng dư nợ của nền kinh tế (mức an toàn là 8 - 10%), thể hiện rõ việc tín dụng BĐS chưa có dấu hiệu “bong bóng”, song không thể loại trừ việc vốn tín dụng tiêu dùng (TDTD) chảy sang BĐS khi dư nợ TDTD tiếp tục tăng cao.

Theo các số liệu được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố, tín dụng theo ngành nghề tính đến cuối năm 2017 tập trung vào ngành công nghiệp, thương mại và hoạt động dịch vụ khác, tăng 21,8% so năm 2016 và chiếm tỷ trọng 78,4% tổng tín dụng. Tín dụng vào nông nghiệp chiếm tỷ trọng 8,11% tổng tín dụng. Trong khi đó, tỷ trọng tín dụng vào hoạt động kinh doanh BĐS và xây dựng giảm nhẹ, chiếm 15,8% trong tổng tín dụng, tăng 12,2% so năm 2016. Tín dụng vào lĩnh vực xây dựng đạt 9,9%, vào hoạt động kinh doanh BĐS là 5,9%.

Cũng theo số liệu công bố của NHNN, tổng dư nợ tín dụng đối với hoạt động đầu tư, kinh doanh BĐS đến hết năm 2017 đạt 471.022 tỷ đồng. Trong đó, những lĩnh vực có dư nợ tín dụng lớn nhất (đạt hơn 100.000 tỷ đồng) gồm: cho vay đầu tư, kinh doanh các dự án xây dựng khu đô thị, phát triển nhà ở đạt 102.413 tỷ đồng; cho vay xây dựng, sửa chữa và mua nhà để ở, nhà để ở kết hợp cho thuê được khách hàng trả nợ bằng các nguồn thu nhập không phải là tiền lương, tiền công đạt 100.083 tỷ đồng; cho vay kinh doanh khác đạt 112.561 tỷ đồng. Dư nợ tín dụng BĐS hiện nay đang diễn biến trái ngược với những năm trước đây, khi tốc độ tăng trưởng cho vay BĐS thường gấp 1,5 - 2 lần tốc độ tăng trưởng chung của toàn ngành. Năm 2017, tăng trưởng tín dụng chung ngành NH khoảng 19%, thì tốc độ tăng trưởng lĩnh vực BĐS chưa bằng một nửa. Tỷ trọng cho vay lĩnh vực BĐS vẫn dưới mức an toàn là 8 - 10%.

Tuy nhiên, dưới góc độ là nhà quản lý và bài toán nợ xấu của ngành NH thời gian qua xuất phát từ cho vay BĐS, NHNN thường xuyên đưa ra những cảnh báo cần thiết, trực tiếp chỉ đạo các tổ chức tín dụng (TCTD) kiểm soát chặt chẽ cho vay tín dụng BĐS và tập trung vào những phân khúc như nhà ở xã hội, nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thu nhập thấp, tránh dồn tín dụng và kiểm soát tín dụng vào những lĩnh vực tăng trưởng nóng. Năm 2018, NHNN đưa ra mục tiêu tăng trưởng tín dụng ở mức 17%. Thống đốc NHNN yêu cầu các TCTD kiểm soát chặt chẽ tốc độ tăng trưởng tín dụng theo đúng chỉ tiêu được NHNN giao, phù hợp các giải pháp điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng, hoạt động NH của Chính phủ và NHNN, ưu tiên lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Điều này rất cần thiết cho quá trình phát triển và tăng trưởng bền vững của ngành NH nói riêng, nền kinh tế nói chung.

Như vậy, có thể thấy, nguồn vốn vào thị trường BĐS sẽ được “siết chặt” hơn trong năm nay. Hiện tại, tuy tín dụng BĐS vẫn ở mức an toàn, nhưng để hạn chế rủi ro nợ xấu và tránh tình trạng “bong bóng” lặp lại, NHNN đã yêu cầu các TCTD kiểm soát chặt chất lượng tín dụng đối với lĩnh vực này.

Theo chuyên gia tài chính - NH Huỳnh Bửu Sơn, không chỉ luôn cảnh báo đối với tín dụng BĐS, mà ngay từ đầu năm 2018, NHNN đã ban hành nhiều văn bản yêu cầu các NH thực hiện cung tín dụng đúng chỉ đạo của NHNN, tiếp tục nâng cao chất lượng tín dụng… đồng thời lưu ý các TCTD kiểm soát tốt lĩnh vực cho vay tiêu dùng thông qua việc giám sát chặt chẽ sử dụng vốn vay tiêu dùng nhưng thực chất là để đầu tư, kinh doanh BĐS, chứng khoán. Lý do là bởi tín dụng tiêu dùng năm 2017 tăng rất mạnh, trong khi tín dụng BĐS tăng chậm hơn.

Thực tế, theo Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia, tín dụng BĐS đang “ẩn nấp” trong TDTD. Cụ thể, tính đến cuối năm 2017, tín dụng rót vào BĐS chỉ chiếm 5,9% tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống, giảm mạnh so mức hơn 8% năm 2016, nhưng TDTD lại tăng rất mạnh, cao gấp ba - bốn lần mức tăng trưởng tín dụng bình quân cả nước. Đặc biệt, tín dụng dành cho mua, sửa chữa nhà ở tăng tới 76,5% và chiếm gần 53% tổng dư nợ cho vay tiêu dùng. Điều này gây không ít lo ngại, bất chấp tiêu dùng đang là lĩnh vực có sức hút rất lớn trên thị trường.

Theo NHNN, nếu không kiểm soát chặt TDTD thì nguy cơ “bong bóng” tín dụng BĐS lặp lại là khó tránh khỏi. Trên thực tế, tín dụng NH vẫn hướng vào BĐS, nhất là đối với phân khúc khách hàng cho vay mua nhà. Bên cạnh đó, cũng phải nhìn nhận rằng, nhờ thị trường BĐS ấm lên, NH mới xử lý được nợ xấu, từ đó khơi dòng chảy tín dụng. Tuy nhiên, do thị trường này luôn “ngốn” nguồn vốn lớn, trong khi không phải chủ đầu tư nào cũng có tiềm lực tài chính mạnh, nên nhiều chuyên gia lo lắng tín dụng chảy vào BĐS sẽ làm phát sinh thêm nợ xấu.

So trước đây, các NH đã thận trọng hơn khi rót vốn vào lĩnh vực BĐS khi nợ xấu tại phân khúc này đến nay vẫn chưa được xử lý triệt để. Tuy nhiên, trên thực tế, các NH đang tập trung vào tín dụng BĐS, không chỉ với phân khúc mua nhà, mà còn cả với các chủ đầu tư, bởi đây được xem là một giải pháp kích cầu thị trường và tín dụng. Trong khi đó, thị trường BĐS hiện nay dường như cung đang vượt cầu, mà giá cả vẫn không giảm. Do đó, với lĩnh vực BĐS, các NH cần có sự chọn lọc trong cho vay đối với các dự án có mức giá phù hợp và cung ứng vốn cho những khách hàng có thu nhập trung bình trở lên và ổn định, điều này sẽ giúp hạn chế rủi ro nợ xấu.

Với các chủ đầu tư cũng như khách hàng có nhu cầu vốn để đầu cơ BĐS, NH cũng cần thận trọng. Rủi ro trên thị trường BĐS luôn tiềm ẩn, bởi giá cả thường xuyên biến động và mang yếu tố đầu cơ nhiều hơn so nhu cầu thật. Do đó, nguồn vốn tín dụng vào lĩnh vực này cần được kiểm soát để tránh tình trạng “bong bong” tín dụng, kéo theo nợ xấu.