Tạo động lực tăng trưởng bền vững

THU THỦY

Thứ hai, 16/04/2018 - 09:53 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Tăng trưởng GDP năm 2018 có thể đạt 6,9% - 7,1%. Ảnh: LAM ANH

Tại cuộc họp Chính phủ thường kỳ tháng 3-2018 vừa diễn ra, Chính phủ đã thống nhất mục tiêu tăng trưởng kinh tế (TTKT) năm nay đạt tối thiểu là 6,7% và cố gắng đạt cao hơn để tạo đà cho năm 2019 và các năm tiếp theo. Thực tế, mức tăng trưởng tiềm năng 7% đang dần trở lại với kinh tế Việt Nam sau những nỗ lực ổn định kinh tế vĩ mô (KTVM), cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh trong suốt những năm vừa qua. Và có thể ngay trong năm 2018 này, con số TTKT vượt 7% sẽ hiện hữu.

Theo ông Nguyễn Xuân Thành, Giám đốc Phát triển, Trường Đại học Fulbright Việt Nam, hai năm trước, nếu các vấn đề cơ cấu kinh tế không được giải quyết thì trong những năm tới mức tăng trưởng GDP chỉ ở mức 5-5,5% sẽ là điều không có gì đáng ngạc nhiên. Ngược lại, nếu các vấn đề mang tính cơ cấu được giải quyết tốt, thì có thể đưa TTKT trở lại mức tăng trưởng tiềm năng 7%, thậm chí cao hơn nếu môi trường kinh tế toàn cầu thuận lợi hơn và Việt Nam tham gia các hiệp định thương mại thế hệ mới trong các năm tới. Thực tế, hai năm trước là lúc thâm hụt ngân sách nhà nước (NSNN) đang ở mức hơn 6%, nợ công tăng nhanh có thể chạm ngưỡng trần 65% vào cuối năm 2016. Kiểm soát thâm hụt NS và nợ công cao chính là một trong những vấn đề mang tính cơ cấu cần được giải quyết, cần phải có lộ trình giảm thâm hụt NS từ 5% xuống 3% và duy trì ổn định ở mức này.

Thực tế, với những nỗ lực để giải quyết “vấn đề mang tính cơ cấu” này, mức thâm hụt NS năm 2017 đã giảm mạnh, chỉ tương đương 2,3% GDP, thấp hơn chỉ tiêu QH đề ra là 3,5% GDP và thậm chí còn thấp hơn cả mức mà chuyên gia trên mong muốn. Nợ công cũng giảm xuống và chỉ ở mức khoảng 61,3% GDP.

Theo Báo cáo tình hình kinh tế - tài chính quý I-2018 và dự báo cả năm 2018 của Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia (UBGSTCQG), tăng trưởng GDP năm 2018 có thể đạt 6,9% - 7,1% nếu tăng trưởng các quý tiếp theo tiếp tục có những diễn biến thuận lợi. TTKT quý I có nhiều thuận lợi dựa vào sự cải thiện về tổng cung của nền kinh tế, đặc biệt là nhờ những tác động tích cực có độ trễ của năm 2017.

Tại cuộc họp Chính phủ thường kỳ tháng 3-2018 vừa diễn ra, Chính phủ cũng đã thống nhất mục tiêu phấn đấu TTKT năm nay đạt tối thiểu là 6,7% và cố gắng đạt cao hơn để tạo đà cho năm 2019 và các năm tiếp theo. Dù mục tiêu tối thiểu này đã cao hơn mục tiêu 6,5-6,7% đề ra từ đầu năm, nhưng vẫn có nhiều cơ sở cho thấy TTKT rất có thể trở lại ngưỡng tăng trưởng tiềm năng 7% ngay trong năm nay. Tuy nhiên, Chính phủ cũng thể hiện rõ quan điểm sẽ không tăng trưởng bằng mọi giá với tinh thần là nỗ lực tăng trưởng chứ không hy sinh để có được tăng trưởng và tăng trưởng ấy cần hướng đến chất lượng, hiệu quả.

Theo chuyên gia kinh tế, TS Võ Trí Thành, để đánh giá thực chất về chất lượng tăng trưởng cũng như khả năng tăng trưởng dài hạn, bên cạnh con số tốc độ tăng trưởng, chúng ta cần nhìn nhận dựa trên một số chỉ số khác. Thí dụ, với các ngành, lĩnh vực có năng suất cao, qua thời gian cần xem xét lại đóng góp có tốt và bền vững hay không. Như nhìn lại thời gian qua đóng góp của Samsung rất lớn, vậy nhìn vào sản xuất của Samsung thì năng suất lao động cao hơn hay thấp hơn, hay giá trị gia tăng mà đằng sau đó là sự tham gia của các DN vệ tinh trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ… qua thời gian có chuyển biến tích cực, đóng góp lớn hơn hay không? Hay một chỉ số là số DN đăng ký thêm, số DN quay lại sản xuất, số DN tạm dừng hoạt động, phá sản… Đằng sau các động thái này của DN là gì, tập trung vào lĩnh vực nào? Từ các chuyển động đó có thể hình dung theo thời gian về năng suất, khả năng cạnh tranh… phần nào ít nhiều phản ánh chất lượng tăng trưởng. Hay một lĩnh vực mà chúng ta nói rất nhiều là khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, nó thay đổi thế nào về số lượng các nhà đầu tư, các quỹ, định chế tài chính quan tâm đến đâu, tham gia thế nào và mức độ gọi vốn như thế nào? Những dự án khởi nghiệp có thể ban đầu chỉ là mầm non, nhưng theo thời gian nó tạo ra một chất mới cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo động lực cho tăng trưởng bền vững.

Cùng quan điểm này, TS Vũ Viết Ngoạn, Tổ trưởng Tổ Tư vấn kinh tế của Thủ tướng, cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo sát sao các bộ, ngành cần “nhìn xa trông rộng” về dự báo không chỉ cho năm 2018 mà cả năm 2019-2020, lường trước các tình huống có thể xảy ra để có điều tiết chính sách tốt. Trong các vấn đề dài hạn, Chính phủ đang rất quan tâm yếu tố chu kỳ nền kinh tế vì đây là thuộc tính của nền kinh tế thị trường, sau một giai đoạn phát triển cao tốc độ tăng trưởng sẽ chững lại, cần nghiên cứu kỹ để có chính sách, giải pháp điều tiết tốt, bảo đảm phát triển bền vững. Vấn đề khác là các thành viên Chính phủ rất quan tâm việc nghiên cứu đánh giá tác động bên ngoài đối với kinh tế Việt Nam. Lý do là nền kinh tế của ta thuộc loại có độ mở lớn nhất thế giới, cho nên tất cả các yếu tố biến động bên ngoài đều có ảnh hưởng đối với thị trường tài chính cũng như KTVM. Thị trường tài chính thế giới hiện nay cũng có nhiều yếu tố bất trắc, chính sách tiền tệ có thể có nhiều thay đổi, qua đó ảnh hưởng tỷ giá, lãi suất. Vì vậy, Chính phủ đã quan tâm chỉ đạo điều hành công cụ chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa cần thận trọng, bảo đảm ổn định KTVM, nhưng vẫn hỗ trợ tăng trưởng. Cũng trong điều kiện tăng trưởng đang có xu hướng tốt thì cần tập trung cải cách cơ cấu kinh tế, tăng cường nền tảng KTVM. Vấn đề khác cần chú ý là làm thế nào trong thời gian tới tìm ra được động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế để bảo đảm ổn định lâu dài.