Đẩy nhanh tiến độ cổ phần hóa

THU THỦY

Thứ hai, 25/12/2017 - 05:56 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Tổng công ty Đầu tư và phát triển nhà Hà Nội là một trong 64 doanh nghiệp cổ phần hóa năm 2018. Ảnh: L.ANH

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 126/2017/NĐ-CP (NĐ 126) về cổ phần hóa (CPH) doanh nghiệp nhà nước (DNNN), có hiệu lực kể từ ngày 1-1-2018. Trong đó, có quy định mới tháo gỡ khó khăn để DN dễ thực hiện nhưng vẫn ngăn chặn được thất thoát vốn nhà nước. Các chuyên gia kinh tế kỳ vọng tiến độ CPH DNNN năm 2018 sẽ khởi sắc.

Theo Quyết định số 991/TTg-ĐMDN của Thủ tướng Chính phủ, năm 2018 sẽ có 64 DN CPH. Trong đó có một số tổng công ty (TCT) có giá trị vốn lớn như: TCT Viễn thông MobiFone; TCT Phát điện 1, 2; TCT Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị; TCT Đầu tư phát triển Nhà Hà Nội... Đây là một kế hoạch không dễ thực hiện. Bên cạnh đó, lượng “hàng tồn kho” từ kế hoạch được phê duyệt trong giai đoạn 2011 - 2016 và năm 2017 chuyển sang còn nhiều. Chẳng hạn, hết tháng 10-2017 mới chỉ CPH được 11/44 DN theo kế hoạch năm. Như vậy, số lượng DN buộc phải chuyển sang thực hiện CPH năm 2018 khoảng 25 DN.

Tương tự, với thoái vốn, theo Quyết định 1232/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, năm 2018 sẽ thực hiện thoái vốn tại 181 DN, nghĩa là mỗi tháng phải thoái vốn tại hơn 15 DN, chưa kể số lượng DN thoái vốn tại TCT Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) thực hiện theo kế hoạch riêng. Như vậy, lượng vốn nhà nước được bán ra thị trường rất lớn. Trong khi, số DN thoái vốn theo kế hoạch năm 2017 chỉ đạt 5/135 DN, khiến lượng DN buộc phải chuyển sang năm 2018 còn nhiều. Chưa kể, DN bán vốn đợt này có số vốn nhà nước lớn, tỷ lệ bán khá cao như: Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam 24,86%; TCT CP Xây dựng công nghiệp Việt Nam 46,75%; TCT Máy và Thiết bị công nghiệp - Công ty CP 63,54%. Với tình trạng kế hoạch chồng kế hoạch này, sẽ tạo sức ép lớn trong năm 2018.

Theo ông Nguyễn Thành Long, Chủ tịch HĐQT Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, với việc ban hành NĐ 126, nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình CPH DNNN đã được loại bỏ. Cụ thể, NĐ 126 có hai điểm mới đáng lưu tâm, liên quan lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán (TTCK). Thứ nhất, việc áp dụng cơ chế dựng sổ (book building) trong công tác CPH, thoái vốn. Thứ hai, khi lập hồ sơ IPO, DN CPH đồng thời phải lập hồ sơ đăng ký lưu ký và hồ sơ đăng ký niêm yết trên TTCK. Có thể nói, với các quy định vừa ban hành, khung pháp lý trong lĩnh vực CPH, thoái vốn nhà nước đã tiếp cận những chi tiết kỹ thuật tiên tiến nhất trong lĩnh vực chứng khoán. Với các cơ chế gắn CPH với giao dịch trên TTCK thông thoáng, minh bạch và tiên tiến sẽ củng cố lòng tin của nhà đầu tư, từ đó kích cầu cho cổ phần của các DNNN CPH. Khi cầu nhà đầu tư đối với các DN tăng lên, sẽ thúc đẩy các DNNN mạnh dạn hơn trong quá trình CPH.

Đáng chú ý trong số đó là các quy định giúp chủ sở hữu, DN không còn phải lo dừng xin ý kiến, hoặc trì hoãn vì cơ chế chưa thông. Để tạo quyền chủ động cho DN, NĐ 126 giao cơ quan đại diện chủ sở hữu phê duyệt, tổng giám đốc (hoặc giám đốc) DN quyết định mức chi cụ thể theo các nội dung đã được quy định và chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình. Trong đó, các gói thầu lựa chọn tư vấn tiếp tục áp dụng hình thức chỉ định thầu nếu giá trị gói thầu từ ba tỷ đồng trở xuống. NĐ 126 cũng quy định cụ thể việc xử lý tài chính trong một số trường hợp đặc thù, nên các chủ sở hữu, DN không phải dừng thực hiện CPH để xin ý kiến.

Dù NĐ lần này được sửa theo hướng trao quyền chủ động cho các chủ sở hữu, để DN dễ thực hiện, nhưng cũng có một số quy định nhằm bảo đảm chặt chẽ, hạn chế thất thoát vốn nhà nước. Về tư vấn xác định giá trị DN, NĐ 126 hướng dẫn cụ thể các tiêu chuẩn tổ chức tư vấn định giá. Đây là vấn đề lo ngại lâu nay do một số nhà tư vấn CPH yếu kém về năng lực định giá không sát hoặc kéo dài thời gian thực hiện. Nghị định lần này bổ sung quy định đối với các tổ chức tư vấn nước ngoài sẽ tham gia cung cấp dịch vụ liên quan CPH.

Về tăng cường công khai, minh bạch quá trình CPH, chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh cho rằng, NĐ 126 đã yêu cầu DN CPH phải công bố công khai trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ và gửi về Bộ Tài chính, Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển DN để theo dõi: Lộ trình và tiến độ triển khai CPH, thông tin về DN, các vấn đề về xử lý tài chính trong quá trình CPH, phương pháp định giá và kết quả xác định giá trị DN, phương án CPH, tình hình và kết quả triển khai phương án CPH, tình hình quản lý và sử dụng đất đai… Vấn đề công khai, minh bạch trước đây vẫn yêu cầu, nhưng NĐ mới quy định cụ thể, tương đối rõ những vấn đề DN phải thực hiện công khai, minh bạch trong quá trình CPH. Bởi lẽ, nhà đầu tư phải nắm được thông tin của DN trước khi quyết định đầu tư. Có những người quan tâm không chỉ là hiện tại mà cả tương lai DN sau CPH.

Theo Cục trưởng Tài chính DN (Bộ Tài chính) Đặng Quyết Tiến, có hai lý do giúp chúng ta có thể đẩy nhanh tiến trình CPH DNNN trong năm 2018. Thứ nhất, tại Quyết định 991/TTg-ĐMDN, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Danh mục DNNN hoàn thành CPH từng năm giai đoạn 2017 - 2020. Thứ hai, NĐ 126 được ban hành đã cơ bản loại bỏ các khó khăn, vướng mắc. Mặt khác, Nghị định cũng trao quyền chủ động hơn cho chủ sở hữu, ban chỉ đạo CPH và lãnh đạo DN. Kế hoạch cụ thể, cơ chế thông thoáng, lại được trao quyền chủ động nên kỳ vọng thời gian tới tiến độ CPH DNNN sẽ được đẩy nhanh hơn.