Cạnh tranh “hậu M&A”

DIỄM HƯƠNG

Thứ hai, 18/03/2019 - 05:07 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Hai năm qua đã diễn ra một loạt thương vụ mua bán, sáp nhập (M&A) giữa các công ty chứng khoán (CTCK) và mối quan tâm của nhiều nhà đầu tư (NĐT) lúc này sẽ là cuộc cạnh tranh “hậu M&A” sẽ như thế nào?

Hai vòng sát hạch

Các thương vụ M&A đều nằm ở CTCK tốp dưới và 80% trong số đó là các đối tác nước ngoài mua vào cổ phần để nắm quyền kiểm soát, thay đổi luôn diện mạo của công ty. Hiện nay có khoảng 30 CTCK đang niêm yết hoặc giao dịch cổ phiếu (CP) của mình trên ba sàn: HoSE, HNX và UPCoM. Tạm xem đây là nhóm CTCK hoạt động tích cực, trừ đi cho nhóm top 10 tương đối ổn định về thị phần, thì cuộc cạnh tranh nhiều khả năng sẽ khốc liệt ở nhóm 20 CTCK còn lại.

Trong khoảng một - hai năm tới, cuộc cạnh tranh trong nhóm 20 này sẽ diễn ra tại hai vòng: Vòng thứ nhất, các CTCK sẽ phải xây dựng bằng được tên tuổi của mình, kéo được khách hàng từ CTCK khác, hoặc thu hút khách hàng mới gia nhập thị trường. “Vũ khí” chủ lực chắc chắn sẽ là miễn, giảm các loại phí từ cơ sở đến phái sinh. Và chắc chắn trong khoảng 20 đơn vị này sẽ có kẻ thắng người thua, bởi lẽ thị phần của nhóm này vốn dĩ rất chật chội với chỉ khoảng 30% (70% còn lại đã thuộc về top 10) nên các bên sẽ phải đổ tiền để “sát phạt” nhau và giành thị phần bằng được. Vòng thứ hai, chính là cuộc cạnh tranh giữa những CTCK đã thắng trong cuộc đua vòng thứ nhất với các CTCK trong top 10. “Vũ khí” lúc này các bên sử dụng chắc chắn sẽ không chỉ có tiền, giảm phí, mà còn là công nghệ, chất lượng dịch vụ và cả những phương án M&A. Điều thú vị ở đây sẽ là: cạnh tranh “hậu M&A” bằng chính… M&A!

Vô cùng khốc liệt

Hiện nay, để lọt top 10 thì CTCK sẽ phải đạt thị phần vào khoảng 3,5-4%, tuy nhiên chuẩn này nhiều khả năng sẽ thay đổi. Bởi như đã phân tích ở trên, hơn 20 CTCK ngoài tốp 10 sẽ chia lại 30% thị phần một cách quyết liệt và khả năng sẽ có nhiều đơn vị đạt thị phần từ 3% trở lên và rất dễ áp sát top 10. Lúc này sức ép sẽ chia đều cho cả hai nhóm. Trong nhóm top 10, nhất là các vị trí từ thứ sáu tới thứ 10, sẽ phải chịu áp lực gia tăng thị phần nhiều hơn để tạo ra khoảng cách an toàn. Còn nhóm tiệm cận top 10 cũng sẽ tìm mọi cách để lọt được vào top này sau khi đã đổ ra rất nhiều tiền của.

Ngoài chuyện tiếp tục giành khách của nhau (thực tế là rất khó vì theo thời gian, hầu hết hệ thống của CTCK sẽ được chuẩn hóa và giữ chặt khách hàng dù số lượng có thể ít hay nhiều), các CTCK sẽ phải tính đến chuyện M&A. Với các CTCK lớn, việc mua lại đối thủ tiềm năng cũng có thể xem là giải pháp để hạn chế áp lực cạnh tranh. Còn với các CTCK ngoài top 10, việc diễn ra M&A lẫn nhau có thể tạo ra một CTCK lớn hơn, chẳng hạn hai CTCK có thị phần khoảng 3% nếu M&A có thể tạo ra đơn vị mới với thị phần 6% và đàng hoàng lọt vào top 10. Đó còn chưa kể đến khả năng các CTCK ngoài top 20 có thị phần tương đối cũng sẽ tiến hành M&A để mình mạnh hơn. Các thương vụ M&A kiểu này nhiều khả năng sẽ chớm diễn ra trong năm 2020.