Chiến thuật khủng bố mới đe dọa Đông - Nam Á

AN HÒA (BIÊN DỊCH)

Chủ nhật, 10/06/2018 - 07:25 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Hiện trường một vụ tiến công nhà thờ tại Indonesia. Ảnh: GETTY IMAGES

Nếu như trước đây, các vụ tiến công khủng bố thường được tổ chức dưới dạng thức có quy mô hay­­ hành động theo kiểu “sói đơn độc” thì ngày nay, những kẻ cực đoan đã thay đổi cách thức, chuyển sang dạng gia đình khủng bố. Đây là xu hướng mới rất đáng quan ngại tại khu vực Đông - Nam Á hiện nay.

Chủ nghĩa khủng bố thế hệ thứ ba

Tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 17 diễn ra ở Singapore vừa qua, vấn đề khủng bố tiếp tục được đề cập nhưng dưới một góc độ mới: Gia đình khủng bố. “Gia đình khủng bố” là xu hướng trong đó cha mẹ và con cái sẵn sàng tiến hành các cuộc đánh bom liều chết. Phát biểu ý kiến tại Đối thoại Shangri-La, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana nhấn mạnh, sự xuất hiện của “gia đình khủng bố” là diễn biến mới đáng quan ngại tại Đông - Nam Á, điều mà những kẻ khủng bố khu vực chưa bao giờ thực hiện trước đây. Đồng tình với quan điểm này, Bộ trưởng Quốc phòng Indonesia Ryamizard Ryacudu cho rằng, việc bố mẹ hối thúc con cái tự sát là điều “ngu xuẩn”.

Không ngẫu nhiên mà cụm từ “gia đình khủng bố” lại được đề cập tại Đối thoại Shangri-La lần này. Hẳn chưa ai quên các vụ đánh bom khủng bố ở Indonesia cách đây chưa đầy một tháng. Vụ việc xảy ra sáng 14-5 ở bên ngoài trụ sở cảnh sát ở thành phố Surabaya, thủ phủ Đông Java, do một gia đình gồm năm người thực hiện. Camera an ninh tại trụ sở cảnh sát cho thấy, năm người chở nhau trên hai chiếc xe máy chạy với tốc độ cao. Trên người họ đeo đầy chất nổ tự tạo. Khi họ lao nhanh vào cổng sở cảnh sát thì bị chặn lại. Chỉ trong vài giây, các quả bom phát nổ, sức công phá đã làm bốn cảnh sát và một dân thường đi ngang qua khu vực trên bị thương, song cũng khiến bốn kẻ khủng bố đi trên xe, trong đó có một phụ nữ, thiệt mạng.

Tất cả được xác định là thành viên trong một gia đình. Người cha 50 tuổi có tên Tri Murtono, còn người mẹ tên Tri Ernawati, 43 tuổi. Hai người con trai tên Mohammad Dari Satri 16 tuổi, và Mohammad Dafa Amin 14 tuổi. Cuối cùng là bé Ais mới 8 tuổi, ngồi phía trước xe máy, văng xuống đường và bị thương khá nặng.

Vụ việc xảy ra khi mà người dân Indonesia vẫn chưa hết bàng hoàng bởi một loạt vụ đánh bom diễn ra một ngày trước đó nhằm vào ba nhà thờ tại Surabaya làm ít nhất 13 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương. Kết quả điều tra của cảnh sát tỉnh Đông Java cho thấy, thủ phạm thực hiện vụ tiến công này là một gia đình sáu người, gồm bố, mẹ cùng bốn đứa con từ 9 đến 18 tuổi. Gia đình này có quan hệ với tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và nằm trong số 500 người Indonesia trong hàng ngũ IS trở về từ chiến trường Syria.

Theo AP, người chồng đã lái một ô-tô chở chất nổ đâm vào cửa một nhà thờ. Sau đó là hai vụ tiến công nhằm vào hai nhà thờ khác, một vụ do vợ cùng hai con gái 9 và 12 tuổi thực hiện, vụ còn lại do hai con trai riêng 16 và 18 tuổi của người chồng tiến hành. “Cả gia đình tham gia tiến công khủng bố, trong đó cha mẹ đích thân đưa con vào con đường khủng bố. Đây là một chiến thuật khủng bố hoàn toàn mới mẻ”, AP nhận xét.

Các vụ gia đình khủng bố đã gây chấn động khắp đất nước có nền kinh tế lớn nhất Đông - Nam Á. Indonesia từ lâu phải đối phó chủ nghĩa cực đoan trong nước nhưng vẫn chưa quen với khái niệm “trẻ em cũng là kẻ tiến công”. Bộ trưởng Quốc phòng Indonesia Ryamizard Ryacudu gọi tình trạng trên là “chủ nghĩa khủng bố thế hệ thứ ba”, trong đó tư tưởng của IS truyền bá từ Trung Đông tới châu Âu và châu Á qua mạng xã hội, các mạng không chính thống và chiến binh nước ngoài. “Những người mới được tuyển là người trẻ, có giáo dục, từ tầng lớp trung lưu và được hưởng lợi từ các mạng xã hội”, ông Ryamizard Ryacudu nói.

Hiểm họa khó lường

Trên thực tế, các cuộc tiến công tự sát do trẻ em thực hiện không phải là mới và chiến thuật trên đã được các nhóm Hồi giáo cực đoan khét tiếng như IS ở Syria và Iraq, Taliban ở Afghanistan và Pakistan, Boko Haram ở Nigeria sử dụng trong thời gian qua. Chẳng hạn, IS thường tuyển trẻ em từ các gia đình nghèo và trại tị nạn, hoặc đơn giản là ép các em gia nhập hàng ngũ các chiến binh tiến công liều chết bằng vũ lực. Sau đó, tại các trại huấn luyện đặc biệt, các chiến binh nhí bị nhồi nhét tư tưởng cực đoan và thường được cho xuất hiện trong những video tuyển quân của IS.

Với sự bành trướng của IS tại nhiều khu vực, ngày càng nhiều phụ nữ và trẻ em bị lôi kéo vào các hành động khủng bố đẫm máu. Với mục tiêu thành lập cái gọi là “Nhà nước Hồi giáo” bằng mọi giá, IS đã mở rộng loại hình khủng bố, tuyên truyền nâng vai trò của phụ nữ và trẻ em trong tổ chức lên mức độ cao hơn để có thể lợi dụng các đối tượng vốn bị coi là yếu đuối này để thực hiện các nhiệm vụ đánh bom liều chết và bạo lực vũ trang, nhằm gây yếu tố bất ngờ.

Nhiều trẻ em bị ép gia nhập hàng ngũ IS. Ảnh: HSCENTRE

Tại Indonesia, các nhóm khủng bố như Jamaah Ansharut Daulah (JAD), Mặt trận Giải phóng Hồi giáo Moro (MILF), Quân đội Kumpulan Mujahideen Malaysia (KMM), Abu Sayyaf Group (ASG) hay Quân đội nhân dân mới (NPA) thường sử dụng phụ nữ làm vai trò trung gian, tăng cường các mối quan hệ và nuôi dưỡng các chiến binh thánh chiến nhằm mở rộng lực lượng. Phụ nữ cũng là lực lượng đi gây quỹ cho cuộc thánh chiến.

Tuy nhiên, việc lôi kéo cả gia đình, gồm cả phụ nữ và trẻ em, tham gia các vụ tiến công liều chết vừa qua tại Indonesia cho thấy sự nguy hiểm và tàn bạo của chủ nghĩa khủng bố. “Việc sử dụng chính con của mình để tiến công người khác vẫn còn là những trường hợp cực kỳ hiếm gặp, và đây là một câu hỏi hóc búa với các nhà phân tích”, ông Ryamizard Ryacudu nhận định. Bên cạnh đó, chiến thuật mới hết sức nguy hiểm này cũng gây rất nhiều khó khăn cho lực lượng an ninh trong việc phát hiện và ngăn chặn kịp thời các âm mưu khủng bố.

Thống kê của Bộ Nội vụ Indonesia cho thấy, hiện có ít nhất 500 công dân nước này cùng con cái đã trở về từ Syria, nơi một số đối tượng trong số đó đã gia nhập IS. Việc các gia đình thánh chiến trở về từ lò lửa Syria gây ra các vụ đánh bom ở Indonesia hồi tháng 5 vừa qua là một minh chứng cho thấy một số người nhiễm tư tưởng Hồi giáo cực đoan ở nước ngoài sẵn sàng tử vì đạo trong những cuộc tiến công khủng bố có quy mô nhỏ.

Trước thực trạng trên, Cơ quan Bảo vệ nạn nhân và nhân chứng quốc gia Indonesia (LPSK) và Ủy ban Bảo vệ trẻ em Indonesia (KPAI) đang nỗ lực hết sức để bảo vệ sự an toàn của trẻ em và phụ nữ, ngăn chặn việc họ bị các đối tượng khủng bố lôi kéo. Về phần mình, Bộ trưởng Quốc phòng Ryamizard Ryacudu cho rằng, Indonesia cũng như các quốc gia trong khu vực cần có “một chiến lược có tổ chức và được hệ thống hóa” nhằm chống lại xu hướng “gia đình khủng bố”.