Lời cảnh tỉnh từ Boracay

TRẦN ANH (BIÊN DỊCH)

Thứ hai, 16/04/2018 - 09:30 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Các bãi rác tự phát khắp nơi ở Boracay. Ảnh: AFP

Mới đây, Chính phủ Philippines thông báo nhằm khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, kể từ ngày 26-4 sẽ tạm đóng cửa đảo du lịch nổi tiếng Boracay trong sáu tháng. Vậy là, từng được xếp hạng là một trong các hòn đảo nghỉ dưỡng đẹp nhất hành tinh, song những bất cập trong công tác quản lý đã khiến Boracay dần đánh mất vị thế trong lòng du khách.

Tác động lớn tới du lịch của Philippines

Ngày 4-4 vừa qua, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte thông qua quyết định về việc đóng cửa “thiên đường nghỉ dưỡng” Boracay, ngừng tiếp nhận khách du lịch trong sáu tháng, bắt đầu từ ngày 26-4 tới. Như vậy, sau hai tháng kể từ khi Tổng thống Philippines chỉ trích các doanh nghiệp ở đây đã khiến hòn đảo Boracay thơ mộng biến thành bãi rác, đã làm dấy lên đồn đoán về việc tạm ngừng phát triển du lịch tại hòn đảo này, tới nay thông tin về việc “đóng băng” Boracay đã chính thức được xác nhận.

Trong sáu tháng đóng cửa, chính quyền Philippines sẽ tiến hành các biện pháp khắc phục tình trạng môi trường xuống cấp nghiêm trọng. Ông Duterte cho biết, nếu sau thời gian tạm đóng cửa, các nhà chức trách trong khu vực không thể cải thiện tình hình tại Boracay, ông sẽ ra lệnh ngừng phát triển du lịch vĩnh viễn tại hòn đảo.

Việc tạm đóng cửa Boracay gây ra nhiều tranh cãi, vì quyết định được thực thi sẽ khiến ngành du lịch của Philippines thiệt hại nặng nề. Nhiều doanh nghiệp địa phương đã kiến nghị nên tiến hành đóng cửa từng giai đoạn và có giới hạn phạm vi. Dù vậy, chính quyền Philippines vẫn quyết tâm “mạnh tay” trước khi mọi chuyện trở nên quá muộn.

Theo Le Monde, việc Boracay đóng cửa sẽ gây ảnh hướng tới khoảng 36.000 lao động. Dữ liệu thống kê từ tổ chức phi lợi nhuận Boracay Foundation cho thấy, ít nhất 17.000 người là nhân viên của các khách sạn, khu nghỉ dưỡng, nhà hàng, cửa hàng đồ lặn, lưu niệm, trung tâm du lịch và nhà cung cấp vận tải,… bị ảnh hưởng trực tiếp khi các doanh nghiệp ở hòn đảo này ngừng hoạt động. Ngoài ra, khoảng 19.000 lao động khác từ các lĩnh vực phi chính thức như massage bãi biển, thợ xăm, bán hàng rong,... cũng sẽ mất cơ hội kiếm thêm thu nhập.

Những điều trên sẽ khiến doanh thu du lịch của Philippines sụt giảm mạnh. Trong vòng chín tháng đầu năm 2017, du lịch tại Boracay ước tính mang lại 56 tỷ peso (khoảng 1,07 tỷ USD), tương đương 20% tổng doanh thu du lịch cả nước. Theo báo cáo của Tổng cục Du lịch Philippines, khách du lịch tới Boracay chiếm đến một phần sáu trong tổng số du khách tới Philippines. Tuy nhiên thời gian qua, tình trạng môi trường tại đây ô nhiễm nghiêm trọng đã dẫn đến quyết định đóng cửa tạm thời, rất nhiều du khách đã hủy dịch vụ tại Boracay và chuyển sang các điểm du lịch lân cận trong khu vực Đông - Nam Á, như đảo Bali (Indonesia) hay Phuket (Thái-lan)…

Các hãng hàng không cũng sẽ chịu thiệt hại nặng khi đảo du lịch này đóng cửa. Theo Giám đốc marketing của Air Juan, hãng hàng không phục vụ các đường bay giữa Manila và Boracay, thì đường bay đến Boracay chiếm khoảng 15% doanh thu của hãng. Các hãng hàng không như Philippines Airlines, Cebu Pacific Airways, SkyJet Airways và AirAsia Philippines cũng sẽ chịu tổn thất lớn trên các đường bay đi và đến hòn đảo du lịch này, đặc biệt là khi các hãng hàng không phải chịu phí hủy và đặt lại vé của khách.

Dù quyết định đóng cửa Boracay gây ảnh hướng lớn và thiệt hại về kinh tế, song chính quyền Philippines cho biết, nếu xử lý tốt quá trình khắc phục ô nhiễm môi trường, Boracay sẽ đem lại những lợi ích lớn hơn rất nhiều trong tương lai.

Hậu quả từ sự khai thác quá mức

Theo The New York Times, Boracay thuộc tỉnh Aklan, nằm ở khu vực phía tây Visayas của Philippines là đảo nhiệt đới nhỏ với diện tích khoảng 1.000 ha, gồm tổng cộng 13 bãi biển. Những bãi biển cát trắng mịn và nước biển xanh trong vắt, cùng không khí mát mẻ, dễ chịu ở Boracay đã thu hút đến gần hai triệu du khách mỗi năm. Năm 2016, Boracay được Tạp chí du lịch Condé Nast bình chọn là hòn đảo nghỉ dưỡng tuyệt vời nhất thế giới. Năm 2018, theo đánh giá của giải thưởng “Traveller’s Choice” do công ty du lịch Mỹ nổi tiếng TripAdvisor tổ chức, bãi biển White Beach của Boracay được xếp hạng 2 và 24 trong danh sách các bãi biển đẹp nhất châu Á và trên thế giới.

Lợi nhuận đem lại từ du lịch quá lớn đã khiến chính quyền Boracay, nhiều doanh nghiệp và người dân đổ xô khai thác hòn đảo, làm cho Boracay dần đánh mất đi vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ. Theo The Straits Times, tình trạng xuống cấp của Boracay được cho là do thất bại của chính quyền địa phương trong việc thi hành các quy định về bảo tồn biển, rác thải, vệ sinh, phân vùng và xây dựng.

Biếm họa của PAUL ERIC ROCA

Kết quả một cuộc thanh tra gần đây của Bộ Môi trường Philippines cho thấy, chỉ 25 trong số 150 điểm kinh doanh trên đảo có đường ống xử lý chất thải hợp lý. Trong khi đó, ít nhất 300 khách sạn, khu nghỉ dưỡng, nhà nghỉ xây dựng gần biển, kênh chứa nước mưa,... phớt lờ quy định xây khu xử lý nước, rác thải riêng. Thay vào đó, các doanh nghiệp này xả thẳng chất thải ra biển hoặc vào các con kênh chứa nước mưa. Chính những hành động trên đã làm tăng mức độ vi khuẩn coliform (loại vi khuẩn gây hại cho hệ tiêu hóa dẫn đến tiêu chảy, mất nước) trong nguồn nước ở Boracay và kéo dài các đợt sinh sản của tảo biển.

Không chỉ vậy, bốn trong số chín vùng đất ngập nước trên đảo Boracay cũng bị chiếm dụng làm nơi xây dựng trung tâm mua sắm, khách sạn và nơi ở của khoảng 100 người định cư bất hợp pháp. Việc thu hút số lượng lớn khách du lịch và người dân đến đây kinh doanh trong các năm gần đây đã đẩy tới tình trạng Boracay bị quá tải. Cùng với đó, việc chính quyền địa phương không đưa ra bất kỳ quy định nào về bảo vệ môi trường đã khiến Boracay xuất hiện nhiều bãi rác tự phát ở nhiều nơi, gây mất mỹ quan và bốc mùi khó chịu.

Trong thời gian tới, khi Boracay tạm đóng cửa để khắc phục ô nhiễm môi trường, các doanh nghiệp và người dân địa phương sẽ được Chính phủ Philippines giúp đỡ trang trải cuộc sống. Trước đó, Tổng thống Duterte cho biết đã dành hai tỷ peso (khoảng 38,4 triệu USD) trong ngân sách nhằm hỗ trợ tài chính cho các “nạn nhân kinh tế” khi Boracay ngừng hoạt động.

Boracay từng là một trong các điểm đến yêu thích nhất của du khách thế giới nói chung và châu Á nói riêng. Dù vậy, những lơ là trong công tác quản lý khai thác du lịch, môi trường của chính quyền địa phương đã khiến cảnh quan của “thiên đường” ở Philippines xuống cấp nghiêm trọng. Vì thế hòn đảo dần đánh mất vị thế so các địa điểm du lịch khác trong khu vực. Việc Chính phủ Philippines quyết định tạm đóng cửa hòn đảo nghỉ dưỡng này trong vòng sáu tháng tới, đặc biệt trong mùa du lịch cao điểm, đã cho thấy quyết tâm bảo vệ môi trường của nhà chức trách, đồng thời là lời cảnh báo cho chính quyền các khu du lịch khác trong công tác quản lý, không chỉ riêng ở Philippines.