Cuộc đua quân sự hóa vũ trụ

TRẦN ANH (BIÊN DỊCH)

Thứ bảy, 17/03/2018 - 10:18 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Tàu vũ trụ X-37B. Ảnh: COLLECTSPACE

Mới đây, Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo đang xem xét khả năng thành lập Bộ Chỉ huy tác chiến vũ trụ. Động thái mới này của Lầu năm góc cho thấy sau những hành động tăng cường thiết bị quân sự hoặc dân sự ngoài không gian của một vài cường quốc trong các năm gần đây, cuộc chạy đua quân sự hóa vũ trụ ngày càng mạnh mẽ.

Kế hoạch tham vọng

Trong một báo cáo trình Quốc hội Mỹ mới đây, Lầu năm góc công bố việc nghiên cứu khả năng thành lập một Bộ Chỉ huy tác chiến vũ trụ. Trong báo cáo, Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết đang xem xét “cách thức tốt nhất” để bố trí các lực lượng không gian chung nhằm hỗ trợ các chiến dịch, bao gồm những chiến dịch liên khu vực (từ hai hoặc nhiều bộ chỉ huy tác chiến theo vùng địa lý), các hoạt động đa vùng và tác chiến trong không gian vũ trụ.

Theo Govexec, thời gian gần đây giới chức quân sự Mỹ đã liên tục đề cập và thảo luận về việc thành lập lực lượng tác chiến vũ trụ trong quân đội nước này. Đây được cho là động thái mới nhất của Bộ Quốc phòng Mỹ nhằm đáp trả các kế hoạch quân sự hóa không gian. Trước đó, giới chức quốc phòng Mỹ được cho là đã nhiều lần đề nghị thành lập một Quân đoàn vũ trụ, là tổ chức chuyên biệt tương tự Quân đoàn Lính thủy đánh bộ trong Hải quân Mỹ. Đề nghị này sau đó đã bị bác bỏ. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Mỹ cam kết tiếp tục thúc đẩy việc phát triển quân sự hóa vũ trụ.

Reuters cho biết, các ý tưởng nâng cao năng lực của lực lượng vũ trụ Mỹ được đưa ra sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin đọc bản Thông điệp liên bang ngày 1-3 vừa qua. Trong đó, ông Putin khẳng định Nga đã và đang tăng cường tiềm lực quân sự và phát triển nhiều loại vũ khí mới. Nhiều loại vũ khí mới được Tổng thống Nga nhắc tới có tính năng kỹ thuật cho phép chúng có thể vô hiệu hóa các hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ.

Trong một phát biểu trước các phi công thuộc lực lượng Không quân Mỹ tại Triển lãm công nghệ hàng không lần thứ 34 tại thành phố Orlando, bang Florida (Mỹ), Tư lệnh Không quân David L. Goldfein cho biết, Mỹ đã dự đoán từ nhiều năm trước về khả năng diễn ra một cuộc chiến từ bên ngoài không gian. Để chuẩn bị cho khả năng này, Không quân Mỹ cần được đầu tư kinh phí, trang thiết bị quân sự mới và các khóa đào tạo cho tiếp cận không gian vũ trụ.

Những nguy cơ tiềm tàng

Theo AFP, việc nghiên cứu và phát triển thiết bị quân sự vũ trụ bắt đầu từ những năm 50 của thế kỷ trước. Khi đó, chỉ có Mỹ và Nga tham gia mạnh mẽ ở lĩnh vực này. Dù vậy, kể từ năm 2006, Tổng thống Mỹ khi đó là George W. Bush ký sắc lệnh cho phép Mỹ triển khai vũ khí trên vũ trụ bất chấp các hiệp ước ngăn cấm. Mỹ khi đó tuyên bố việc đưa các vệ tinh có khả năng chiến đấu vào không gian là nhằm mục đích bảo vệ các vệ tinh khác trước các nguy cơ bị tiến công.

Kể từ đó, Lầu năm góc liên tục phát triển các loại vũ khí có thể bắn hạ vệ tinh. Mỹ cũng liên tục phóng thử nghiệm thành công các loại vệ tinh với các chức năng khác nhau nhằm phục vụ hoạt động quân sự. Cụ thể, tháng 5-2007, Mỹ đã phóng thử nghiệm vệ tinh XSS-11 có khả năng đưa thiết bị do thám và viễn thông của đối phương ra khỏi vị trí trên quỹ đạo của chúng. Tiếp đó, Washington triển khai một dự án trị giá khoảng ba tỷ USD nhằm phóng các vệ tinh do thám quân sự, thời tiết vào quỹ đạo, cung cấp thông tin dự báo thời tiết trước từ ba đến bảy ngày cho quân đội. Quân đội Mỹ cũng lắp đặt hệ thống có chức năng chụp ảnh tên gọi Landsat nhằm biến vệ tinh thời tiết thành vệ tinh tình báo.

Ngày 22-4-2010, Không quân Mỹ phóng thành công tàu vũ trụ quân sự tự động tối mật mang tên X-37B đầu tiên do nước này sản xuất. Theo CNN, X-37B là loại tàu đầu tiên bay trong không gian ở cự ly gần Trái đất nhằm thực hiện nhiệm vụ do thám tối mật. Đây được coi là bước đột phá quan trọng của công nghệ không gian vũ trụ Mỹ.

Mới đây nhất, tháng 9-2017, Mỹ cũng bị các nước cáo buộc bí mật triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa của mình lên không gian. Bởi trước đó, Lầu năm góc đã cho tăng đáng kể ngân sách dành cho chương trình phòng thủ tên lửa của nước này và rất có thể khoản tăng đó để chi cho việc nghiên cứu các hệ thống phòng thủ tên lửa từ ngoài không gian.

Hệ thống Lansat của quân đội Mỹ. Ảnh: NASA SPINOFF

Trong khi đó, năm 2015, một vệ tinh tên gọi là Luch của Nga đã tự di chuyển vào vị trí giữa hai vệ tinh của Tổ chức Vệ tinh viễn thông quốc tế (INTELSAT) trong quỹ đạo địa tĩnh, tiến lại gần một vệ tinh INTELSAT trong khoảng cách 10 km trong vòng vài tháng trước khi lại di chuyển ra xa. Động thái này sau đó gây ra những đồn đoán về khả năng Nga đang phát triển các vệ tinh tiến công có thể hoạt động và tiếp cận mục tiêu trong không gian.

Trong khuôn khổ chương trình vũ trang năm 2015, Bộ Quốc phòng Nga cũng đưa ra chương trình chế tạo hệ thống vũ khí tên lửa phòng không tổ hợp nhiều mục tiêu, theo đó hợp nhất hóa hoạt động phòng không và phòng không vũ trụ, hợp nhất tất cả các lực lượng, các phương tiện của lực lượng phòng không, không quân, tên lửa vũ trụ dưới sự chỉ huy của lực lượng phòng không.

Theo đánh giá của giới chuyên gia quân sự, cuộc chạy đua quân sự hóa vũ trụ có thể gây ra cuộc chiến ngoài không gian, mang lại hậu quả thảm khốc cho nhân loại. Theo đó, khi một vệ tinh phát nổ sẽ tạo ra một loạt mảnh vỡ có thể hủy hoại các vệ tinh khác trong dây chuyền phản ứng, đồng thời khiến mảnh vỡ va đập mạnh với Trái đất, không loại trừ những khu vực dân cư đông đúc. Do đó, các cường quốc trong lĩnh vực quân sự vũ trụ cần kiềm chế nhằm tránh một cuộc chiến nguy hiểm.