Giai đoạn mới chống IS

TRẦN ANH (BIÊN DỊCH)

Thứ ba, 06/03/2018 - 09:26 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của EMAD HAJJAJ

Dù bị đánh bại trên các chiến trường ở Iraq và Syria, tổ chức tự xưng “Nhà nước Hồi giáo” (IS) vẫn còn có khả năng gây ra những cuộc tiến công khủng bố, gây mất an ninh trên thế giới. Để đối phó với nguy cơ này, vừa qua Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng cuộc chiến nhằm tiêu diệt tận gốc tổ chức khủng bố IS đã chuyển sang giai đoạn mới.

Siết chặt luật pháp

Ngày 27-2 vừa qua, cuộc họp nhằm đưa ra cách thức hợp tác trong thời gian tới để tăng cường hiệu quả của luật pháp, hướng tới mục tiêu xóa bỏ IS và mạng lưới các tổ chức cực đoan trên toàn cầu, với sự tham gia của đại diện khoảng 90 quốc gia và các tổ chức về chống khủng bố, đã diễn ra tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ). Trong cuộc họp, Điều phối viên của Bộ Ngoại giao Mỹ về chống khủng bố Nathan A.Sales khẳng định, cuộc chiến chống IS “chưa kết thúc” và đang chuyển sang giai đoạn mới, cụ thể là chuyển từ chiến lược quân sự sang các biện pháp siết chặt luật pháp.

Trong bài phát biểu, ông Sales cho biết các chiến dịch quân sự của liên quân quốc tế chống khủng bố do Mỹ đứng đầu đã giành thắng lợi, giải phóng hoàn toàn các vùng lãnh thổ của Iraq và Syria khỏi tay IS. Dù vậy, tổ chức này vẫn có thể tìm cách thích nghi với tình hình mới và áp dụng những phương thức tiến công mới. Trên thực tế, sau thất bại tại Syria và Iraq, hiện các lực lượng IS bị phân tán mạnh mẽ, và nhiều khả năng đang tìm cách tập hợp lực lượng để tái lập tổ chức.

Do đó, Điều phối viên của Bộ Ngoại giao Mỹ về chống khủng bố kêu gọi cộng đồng quốc tế cần có sự hợp tác và chiến lược hiệu quả nhằm ngăn chặn khả năng trên, đồng thời nhổ bỏ tận gốc IS. Ông Sales cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng luật pháp như một công cụ hiệu quả nhằm giảm thiểu mối đe dọa. Đồng thời Mỹ kêu gọi các quốc gia cần kiểm soát chặt chẽ khu vực biên giới, tăng cường trao đổi thông tin thiết thực giữa chính phủ các quốc gia, đồng thời cần có biện pháp ngăn chặn các dòng tiền mà các tổ chức khủng bố có thể huy động.

Theo The New York Times, trong suốt cuộc chiến chống IS kéo dài hơn ba năm qua, internet được cho là công cụ hữu hiệu để tổ chức này tuyên truyền tư tưởng cực đoan, kích động bạo lực và lôi kéo, tuyển mộ các tay súng đến từ khắp nơi trên thế giới, đặc biệt sau khi chúng liên tiếp thất bại trên các chiến trường. Vì vậy, Mỹ cho rằng trong thời gian tới, công cụ này phải được quản lý chặt chẽ, tránh để IS lợi dụng. Ngoài ra, các quốc gia cần tăng cường khả năng quân sự nhằm đủ sức đối phó các nguy cơ khủng bố, hạn chế hoạt động cũng như ảnh hưởng của mạng lưới các tổ chức liên quan IS trên toàn cầu.

Cuộc chiến gian nan

Tuyên bố của Mỹ trong cuộc họp nói trên đã nhận được sự đồng thuận của các quốc gia. Trước đó, kể từ sau khi liên quân chống khủng bố do Mỹ đứng đầu tuyên bố chiến thắng IS trên các chiến trường Iraq và Syria, Đức cũng cho rằng cuộc chiến chống tổ chức khủng bố này vẫn chưa kết thúc. Ngày 14-1 vừa qua, nhân chuyến thăm Jordan - quốc gia mà Đức triển khai 280 binh sĩ trong liên quân quốc tế chống IS, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Ursula von der Leyen khẳng định, không nên đánh giá thấp những tay súng cực đoan IS và các nước vẫn phải tiếp tục cuộc chiến chống IS để tổ chức khủng bố này không được phép “có những nơi ẩn náu an toàn”.

Theo AFP, mới đây Mỹ cũng cảnh báo các quan chức thực thi pháp luật và tư pháp trên toàn thế giới về mối nguy hiểm đang ngày càng gia tăng từ các “chân rết” của tổ chức này, như nhóm Maute tại Philippines, Boko Haram tại Nigeria và vùng Hồ Chad, Al-Shabaab tại Somalia và Yemen, cùng một số nhóm thánh chiến tại Ai Cập và Tunisia. Thời gian gần đây, các nhóm này hoạt động vô cùng mạnh mẽ, gây ra nhiều vụ tiến công chấn động thế giới.

Nhóm vũ trang cực đoan Al-Shabaab ủng hộ IS tại Somalia. Ảnh: TV KENYA

Cụ thể, năm 2017 cho thấy sự bành trướng của IS tại khu vực Đông - Nam Á, khi nhiều vụ tiến công đơn lẻ và quy mô lớn đã xảy ra tại các quốc gia có nhiều người theo đạo Hồi như Indonesia, Philippines, Malaysia… Thậm chí, khoảng 30 nhóm phiến quân địa phương ở khu vực này đã tuyên bố trung thành và tuyệt đối nghe theo lời kêu gọi của IS. Các chuyên gia cho rằng, với việc IS thất bại trên các chiến trường, nhiều khả năng các chiến binh thánh chiến gốc Đông - Nam Á ở Iraq và Syria sẽ trở về quê nhà. Cùng với sự phát triển nhanh chóng của các “chân rết” của tổ chức này trong khu vực, Đông - Nam Á sẽ thành một căn cứ mới của IS, sau Trung Đông.

Ngoài Đông - Nam Á, khu vực châu Phi cũng được coi là chiến trường mới của tổ chức khủng bố khét tiếng thế giới. Nhiều vụ đánh bom tại Ai Cập, Somalia và Niger gây thương vong lớn đã xảy ra trong năm 2017. CNN cho biết, từ ngày 1-1-2017, ít nhất 2.000 người thiệt mạng trong các vụ tiến công mà IS lên tiếng nhận trách nhiệm. Con số này gấp 22 lần so với 117 nạn nhân của 35 vụ việc được coi là khủng bố do IS thực hiện tại châu Âu trong cùng năm.

Theo Le Monde, châu Âu cũng là “điểm nóng” trong giai đoạn mới của cuộc chiến chống IS. Đây được coi là mục tiêu tiến công số một của các phần tử cực đoan, bởi những vụ tiến công tại khu vực này thường có tầm ảnh hưởng lớn, khiến tổ chức này “vớt vát” được tiếng tăm, đồng thời gieo rắc sự sợ hãi cho dư luận. Giới chức an ninh nhiều nước trên thế giới lo ngại các chiến binh thánh chiến mang quốc tịch châu Âu, sau khi thất bại ở Iraq và Syria sẽ trở về nước và tiến hành các cuộc tiến công theo kiểu “sói đơn độc”. Không chỉ vậy, châu Âu là nơi khoảng cách giàu - nghèo, thái độ phân biệt giữa người bản xứ và nhập cư khá lớn. Do đó, việc kích động thực hiện các vụ tiến công càng trở nên thuận lợi.

Các chuyên gia cho rằng, dù đã giành chiến thắng, đẩy lùi được phiến quân IS trên các chiến trường, đồng thời giành lại quyền kiểm soát các vùng lãnh thổ chiến lược ở Iraq và Syria, giới chức an ninh thế giới vẫn không nên xem thường những nguy cơ từ tổ chức này. Chính vì vậy, ngoài biện pháp siết chặt luật pháp, các nhà chức trách trên thế giới cần đề cao cảnh giác, bảo đảm việc thực thi đầy đủ và hiệu quả các chính sách an ninh, đồng thời liên tục tăng cường trao đổi thông tin, liên lạc giữa các quốc gia nhằm kịp thời đưa ra những giải pháp đối phó.

Tuy nhiên, việc các phần tử của tổ chức này hiện phân tán, nhiều khả năng hình thành các nhóm cực đoan nhỏ, với các thủ lĩnh và đường hướng khác nhau, sẽ gây phức tạp cho các nỗ lực chống khủng bố của cộng đồng quốc tế trong thời gian tới.