Công nương của nhân dân

LINH PHƯƠNG (BIÊN DỊCH)

Thứ năm, 07/09/2017 - 07:46 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Công nương Diana và Thái tử Charles tại hôn lễ năm 1981.Ảnh: THE PEOPLE

Ngày 31-8-1997, nước Anh trải qua một cú sốc lớn: Công nương Diana đã mãi mãi ra đi sau một tai nạn giao thông thảm khốc. Với những hoạt động từ thiện được đánh giá là hết sức sáng tạo và mang tính đột phá, 20 năm sau ngày mất, Công nương Diana vẫn được người dân yêu quý gọi bằng cái tên trìu mến “Công nương của nhân dân”.

Cuộc đời tỏa sáng nhưng ngắn ngủi

Công nương Diana, tên đầy đủ thời con gái là Diana Frances Spencer, sinh ngày 1-7-1961 ở làng Sandringham, Norfolk, phía đông nam nước Anh, trong một gia đình quý tộc có họ hàng mật thiết với Hoàng gia. Cha của Diana là Tử tước Althorp Edward Spencer, hậu duệ của Vua Charles II; mẹ là nữ Tử tước Althorp, có họ hàng xa với mẹ của Nữ hoàng Anh.

Cuộc đời Diana có sự thay đổi lớn sau khi cha mẹ bà ly dị. Người cha đã cố gắng giành quyền nuôi dưỡng con cái, vì vậy Diana sống cùng cha ở ngôi nhà mang tên Park House của gia đình trước khi chuyển tới Althorp vào năm 1975. Khi còn đi học, bà không hẳn là học sinh xuất sắc, có thành tích học tập nổi trội, nhưng lại bộc lộ tài năng thiên phú trong lĩnh vực âm nhạc và múa ba-lê. Sau khi tốt nghiệp, cô gái trẻ Diana làm nhiều nghề như đầu bếp, người giữ trẻ hay giáo viên mầm non.

Lần đầu Diana gặp Thái tử Charles vào tháng 11-1977 trong một cuộc đi săn do gia đình tổ chức. Cô gái hiền dịu, xinh đẹp xuất thân từ dòng họ quý tộc Spencer nhanh chóng lọt vào “tầm ngắm” của Thái tử. Năm 1981, hai người chính thức kết hôn. Khi đám cưới hoàng gia diễn ra, Diana mới vừa tròn 20 tuổi, kém Thái tử Charles tới 13 tuổi.

Sau khi kết hôn, Diana trở thành Công nương của Xứ Wales (Vương quốc Liên hiệp Anh & Bắc Ireland), lần lượt sinh hạ Hoàng tử William và Hoàng tử Harry. Tuy nhiên, giữa những năm 80 của thế kỷ trước, các dấu hiệu căng thẳng và rạn vỡ đã xuất hiện trong gia đình bà. Suốt thời gian này, có nhiều người cho rằng Công nương Diana bị mắc phải nhiều vấn đề về sức khỏe, chẳng hạn như chứng cuồng ăn, u uất, trầm cảm. Đến năm 1996, Thái tử Charles và Công nương Diana chấm dứt quan hệ vợ chồng bằng cuộc ly hôn cay đắng.

Dù không còn là phu nhân của Thái tử Charles nhưng người dân “xứ sở sương mù” vẫn gọi Diana là Công nương. Cách công chúng bày tỏ sự ngưỡng vọng đối với bà như một thành viên hoàng tộc, đi ngược lại những truyền thống của Hoàng gia Anh.

Nhưng tai họa đã ập xuống. Rạng sáng 31-8-1997, Công nương Diana rời khỏi khách sạn Ritz ở Paris cùng với vệ sĩ Trevor Rees-Jones và người bạn trai Dodi Fayed, con trai của tỷ phú người Ai Cập Mohamed Al-Fayed. Chiếc xe Mercedes chở họ vừa rời khách sạn đã bị một tay chuyên săn ảnh người nổi tiếng (paparazzi) bám đuôi. Trong khi cố gắng thoát khỏi sự bám đuổi của tay paparazzi, và với vận tốc hơn 100 km/giờ, chiếc xe chở Công nương đã đâm vào một cột bê-tông trong đường hầm Pont de l’Alma. Công nương Diana, Fayed và người tài xế Henri Paul thiệt mạng, còn vệ sĩ Rees-Jones bị thương.

Ban đầu, nhiều người cho rằng nguyên nhân dẫn tới thảm kịch này là do bị tay săn ảnh bám riết nên lái xe không làm chủ được tốc độ. Tuy nhiên, điều tra chính thức lại phát hiện lái xe chở Công nương vào thời điểm tai nạn có dấu hiệu sử dụng chất kích thích và đồ uống có cồn. Hai thập niên đã trôi qua, nhưng những đồn đoán về sự ra đi đột ngột của Công nương Diana vẫn chưa có lời giải đáp, còn gây nhiều tranh cãi và cuộc điều tra nhằm vén bức màn bí ẩn về cái chết đột ngột của bà vẫn đang tiếp tục.

Người thay đổi nhận thức cộng đồng

Lớn lên trong một gia đình quý tộc, rồi trở thành một Công nương, nhưng Diana không chịu thu mình trong những khuôn mẫu của Hoàng gia Anh. Công nương đã tìm ra cách khác biệt để đối mặt áp lực từ tiền bạc, danh vọng, kỳ vọng. Cùng tổ chức “London Lighthouse”, Công nương Diana là người đi tiên phong trong trận chiến chống lại căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS. Năm 1991, bức ảnh chụp bà tại Brazil ngồi bên giường bệnh ôm những người hấp hối với đôi mắt chan chứa sự cảm thông, cầm tay một bệnh nhân AIDS đã lay động cả thế giới. Hành động tưởng chừng nhỏ bé và đơn giản, nhưng tại thời điểm ấy có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc làm thay đổi nhận thức và thái độ của cả cộng đồng đối với căn bệnh thế kỷ. Bởi vào khi ấy, rất nhiều người vẫn cho rằng, AIDS có thể dễ dàng lây truyền qua con đường tiếp xúc thông thường.

Tháng 1-1997, Công nương Diana tới khảo sát các khu vực có mìn tại Angola để kiểm tra công tác tháo gỡ bom mìn chôn dưới mặt đất. Hình ảnh Công nương Diana mặc áo bảo hộ, bình thản đi trong bãi mìn ở Angola trong chiến dịch nâng cao nhận thức về việc rà soát bom mìn còn sót lại tại đất nước này đã làm lay động lòng người. Những bức ảnh của bà đã góp phần thúc đẩy ký kết Hiệp ước Ottawa - cấm sản xuất và sử dụng bom mìn, vào cuối năm 1997.

Công nương Diana cũng là người bảo trợ cho khoảng 100 tổ chức từ thiện, trong đó có Hội Chữ thập Đỏ, mạng lưới những người sống sót trong bom mìn và rất nhiều quỹ phòng, chống HIV/AIDS và ung thư. Bà từng bán đấu giá tổng cộng 79 chiếc váy, thu được sáu triệu USD để giúp các bệnh nhân ung thư và AIDS.

Tròn 20 năm sau khi Công nương Diana qua đời, di sản của bà vẫn còn gây ảnh hưởng với Hoàng gia Anh. Hình ảnh Hoàng gia trở nên mới lạ hơn, gần gũi với người dân hơn chứ không còn xa cách như trước. Theo AP, khi còn chung sống với Thái tử Charles, Công nương Diana thường đưa Hoàng tử William và Harry đến chơi ở Công viên Thorpe, một trung tâm giải trí gần London, nơi hai hoàng tử vui đùa cùng những đứa trẻ khác trên cầu trượt nước. Điều này đã làm thay đổi suy nghĩ của mọi người về thành viên Hoàng gia.

Một trong những thay đổi lớn trong Hoàng gia Anh chính là việc kết hôn trong hoàng tộc. Không giống cha mình, Thái tử Charles, người buộc phải kết hôn vì ngai vàng, Hoàng tử William đã kết hôn với Kate Middleton, một phụ nữ thường dân. Những người cháu của Diana, Hoàng tử George và Công chúa Charlotte, đang được nuôi nấng trong một thế giới rộng mở hơn chứ không còn tách biệt và cô lập như các thế hệ trước.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn gần đây, Hoàng tử William chia sẻ: “Khi bạn phải trải qua một nỗi đau lớn như nỗi đau mất mẹ, nó sẽ khiến bạn gục ngã hoặc trở nên mạnh mẽ hơn. Và tôi không để nỗi đau đó hủy hoại mình. Tôi muốn mẹ tự hào về con người mà tôi sẽ trở thành, tôi không muốn bà phải lo lắng”. Còn Hoàng tử Harry cho biết, bài học lớn nhất anh học được từ mẹ mình là “luôn tin vào bản thân trong mọi việc mình làm” và “hãy cho đi nhiều nhất có thể”.

“Hãy cho đi nhiều nhất có thể” chính là những gì mà Công nương Diana từng tâm nguyện khi còn sống. Vì thế, dù cuộc sống chỉ kéo dài 36 năm nhưng Công nương Diana đã cố gắng “cho đi”, góp phần làm thay đổi hoàn toàn cách nhìn nhận và sự tiếp cận của công chúng với Hoàng gia Anh. Di sản bà để lại do đó sẽ không chỉ được nhắc trong 20 năm mà còn rất lâu nữa về sau.