Tiếp tục giải bài toán chống ngập

BÀI & ẢNH: CHÂU TRÚC

Thứ hai, 16/10/2017 - 07:02 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Vận hành siêu máy bơm tại đường Nguyễn Hữu Cảnh.

Từ 95 điểm ngập thường xuyên, hiện tại TP Hồ Chí Minh đã giải quyết được 62 điểm, nhưng 33 điểm còn lại là những nơi khó giải quyết. Mới đây, theo phản ánh của nhiều phường, quận thì trên địa bàn thành phố lại phát sinh các điểm ngập mới. Ngập: bài toán khó vẫn đang đi tìm lời giải.

Trong nhiều năm qua, TP Hồ Chí Minh đã đầu tư hàng chục nghìn­­ tỷ đồng để nạo vét, cải tạo, nâng cấp gần 2.600 km cống thoát nước, 60 km kênh-rạch; củng cố hệ thống đê bao, bờ bao ven sông, rạch; xây dựng cống kiểm soát triều cường Nhiêu Lộc - Thị Nghè; triển khai xây dựng một số nhà máy xử lý nước thải, hồ điều tiết… Tuy nhiên, việc thực hiện các quy hoạch còn rất chậm do thiếu nguồn vốn đầu tư cũng như gặp khó khăn, vướng mắc trong giải phóng mặt bằng nên tình trạng ngập nước do triều cường vẫn tăng. Thực tế hiện nay cho thấy, một số điểm ngập nước được xóa sổ nhưng lại phát sinh một số điểm ngập nước mới, nghĩa là vị trí điểm ngập nước được dịch chuyển từ nơi này đến nơi khác, từ nơi có cốt nền được nâng cao sang nơi trũng hơn, chứ số lượng điểm ngập gần như không thay đổi. Các giải pháp siêu máy bơm, hồ điều tiết ngầm đã được Trung tâm Điều hành Chương trình chống ngập nước thành phố đưa vào thí điểm, nhưng hiệu quả thì chưa rõ ràng. Mới đây, thành phố đã xây dựng một hồ điều tiết đầu tiên tại quận Thủ Đức để chống ngập cấp bách cho khu vực trũng này. Cụ thể, Công ty Sekisui (Nhật Bản) và đối tác Việt Nam là Công ty VMC Group đã thi công hồ điều tiết thông minh chống ngập nước trên đường Võ Văn Ngân với thời gian xây dựng chỉ 10 ngày. Hồ điều tiết này được xây dựng ngầm trong lòng đất có sức chứa hơn 100 m3 nước. Khi hoạt động, hồ nhận nước từ đường cống dẫn nước mưa và khi lượng nước đầy sẽ tự thoát nước thừa ra ngoài theo đường ống khác. Theo Công ty VMC Group, sau khi hoạt động thực tế, công ty sẽ đánh giá hiệu quả cụ thể và kiến nghị chính quyền thành phố triển khai nhiều hồ điều tiết tương tự để chống ngập cấp bách cho những khu vực trọng yếu trên địa bàn.

Tương tự, để giải quyết câu chuyện ngập nước tại đường Nguyễn Hữu Cảnh (nối quận 1 và quận Bình Thạnh), thành phố đã cho phép Công ty cổ phần Tập đoàn Công nghiệp Quang Trung đầu tư, lắp đặt và thí điểm hoạt động “siêu máy bơm” chống ngập trên con đường này. Hệ thống máy bơm này có công suất gần 100.000 m3/giờ (cao hơn 30 lần so với máy bơm thông thường), được kỳ vọng sẽ chấm dứt tình trạng ngập tại khu vực này. Theo chủ đầu tư, với cơn mưa có lưu lượng 100 mm kéo dài trong hai giờ thì máy bơm trong một giờ hoạt động sẽ hút hết lượng nước ngập.

Đánh giá về hiệu quả máy bơm, Giám đốc Trung tâm Điều hành Chương trình chống ngập nước thành phố Nguyễn Ngọc Công cho biết, sau khi ký hợp đồng thuê máy bơm và vận hành chính thức thì đường Nguyễn Hữu Cảnh đã giảm ngập. Sở dĩ những lần bơm trước đó nước rút lâu là do bơm thử nghiệm, tức là chủ đầu tư cố tình để nước ngập sâu rồi mới bơm. Còn hiện nay, máy đã định vị mực nước trong cống dâng lên là máy tự động bơm. Vì vậy, từ ngày 2-10 đến nay có rất nhiều cơn mưa lớn cộng với triều cường nhưng đường Nguyễn Hữu Cảnh đã không còn ngập. Theo đánh giá của Trung tâm Điều hành Chương trình chống ngập thành phố, bước đầu máy bơm của Công ty Quang Trung đã cho thấy hiệu quả. Trong quá trình hoạt động, máy bơm nước rút khá nhanh. Hiện Trung tâm đang khẩn trương nghiên cứu, khảo sát các khu vực ngập khác trên địa bàn để tham mưu, đề xuất UBND thành phố có thể triển khai nhân rộng mô hình máy bơm này.

Tuy vậy, thực tế cho thấy, cần phải thay đổi tư duy và phương thức hành động trong việc chống ngập nước trên toàn thành phố. Theo các chuyên gia đô thị, trước hết, phải chuyển từ “chống ngập triệt để” một cách bị động, sang chủ động “điều tiết nước có tính toán”; từ “chống ngập bị động” sang “thích nghi tích cực nhằm giảm thiểu rủi ro”. Bên cạnh đó, thành phố cần phải tập trung nghiên cứu và tìm giải pháp khả thi để bảo vệ an toàn (không ngập) vùng lõi trung tâm thành phố (khoảng 930 ha) và giảm ngập cho các vùng còn lại với thời gian ngập ngắn nhất. Việc xây dựng các hồ điều tiết nước là cần thiết nhưng chưa đủ, mà cần khôi phục một số ao, hồ, công viên cây xanh, mặt đất, thông cống thoát… bởi đó mới là giải pháp tốt nhất để giảm ngập hiện nay.

Thống kê cho thấy khoảng 60% kênh, rạch trên địa bàn thành phố đã bị “xóa sổ”, nhường chỗ cho các dự án bất động sản. TP Hồ Chí Minh hiện có bảy hệ thống kênh-rạch tiêu-thoát nước dài 926 km, với 412 cửa xả. Tuy nhiên, tình trạng ngập nước ở các quận 5, 6, 8, 11, Bình Thạnh, Tân Bình, Thủ Đức… đang ngày càng trầm trọng hơn do đang có hơn 5.000 hộ dân làm nhà lấn chiếm bờ kênh, thu hẹp dòng chảy, xả rác và nước thải trực tiếp xuống dòng kênh. Hiện tại, có 182 vị trí sông, kênh-rạch bị lấn chiếm, tập trung nhiều nhất ở quận 7 (49 vị trí), quận 8 (39 vị trí), Thủ Đức, Bình Chánh (mỗi nơi 24 vị trí), Bình Thạnh (17 vị trí), Nhà Bè (15 vị trí)…