Bình ổn giá các mặt hàng thiết yếu trong dịp Tết

Thứ Bảy, 12/01/2019, 06:05:31

Với mục tiêu tạo nguồn hàng ổn định cung ứng cho thị trường, nhằm bảo đảm cân đối cung cầu, tránh thiếu hàng gây sốt giá, nhất là trong những dịp cao điểm như lễ, Tết… những năm qua, chương trình bình ổn giá (CTBOG) đã được triển khai ở nhiều địa phương.

Bình ổn giá các mặt hàng thiết yếu trong dịp Tết

Các mặt hàng trong chương trình bình ổn giá bày bán tại siêu thị Hapro (Hà Nội). Ảnh: Trần Việt

Mặc dù đạt được kết quả đáng ghi nhận, song theo phản ánh của bạn đọc, trong quá trình triển khai, CTBOG vẫn còn nhiều bất cập, chưa mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.

Phó Giám đốc Sở Công thương Hà Nội Trần Thị Phương Lan cho biết: Tết Nguyên đán 2019 năm nay diễn ra sớm, chỉ cách dịp Tết Dương lịch 2019 một tháng, do vậy, từ những tháng cuối năm 2018 và dịp Tết Nguyên đán Kỷ Hợi 2019, UBND thành phố Hà Nội đã và đang triển khai có hiệu quả chương trình bình ổn thị trường các mặt hàng thiết yếu. Hà Nội đã định hướng các doanh nghiệp, đơn vị sản xuất, kinh doanh chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, dự trữ hàng hóa trong những tháng cận Tết năm 2019 tăng từ 10% đến 15% so với các tháng trong năm.

Dự kiến, số lượng mặt hàng chuẩn bị phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân trong dịp Tết năm 2019 (tính cho hai tháng từ 15-12-2018 đến 19-2-2019) gồm gạo 190.600 tấn, thịt lợn 44 nghìn tấn, thịt gà 14.600 tấn, thịt bò hơn 12.300 tấn, trứng gia cầm 256 triệu quả, rau củ 254 nghìn tấn, thủy hải sản 11.200 tấn, nông lâm sản khô 3.500 tấn, khoảng 3.000 tấn bánh mứt kẹo, 200 triệu lít đồ uống... Ngoài ra, các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, may mặc, điện máy... cũng được đưa vào kế hoạch.

Ước tính, tổng giá trị hàng hóa phục vụ người dân trong dịp Tết năm 2019 đạt 28.500 tỷ đồng, tăng khoảng 10% so với kế hoạch dự trữ hàng hóa Tết năm 2018. Hiện đã có 18 doanh nghiệp (DN) đăng ký tham gia chương trình bình ổn thị trường để đưa hàng hóa tới 10.428 điểm bán hàng phục vụ người dân. Ðể đưa hàng hóa bình ổn đến người dân tại các khu vực nông thôn, khu công nghiệp, Hà Nội đã vận động doanh nghiệp tổ chức thực hiện hơn 350 chuyến bán hàng lưu động, 10 phiên chợ Việt tại các quận, huyện, thị xã, khu công nghiệp, khu chế xuất phục vụ nhu cầu của người dân và người lao động.

Giá của các mặt hàng bình ổn được xây dựng luôn thấp hơn giá thị trường ít nhất từ 10% đến 15%, góp phần giảm bớt khó khăn cho người dân, nhất là người có thu nhập thấp. Hiệu quả là vậy, song theo phản ánh của người tiêu dùng, kết quả thực hiện CTBOG tại Hà Nội nói riêng và trên địa bàn các địa phương khác nói chung vẫn còn nhiều bất cập. Số lượng điểm bán hàng bình ổn chưa nhiều, các điểm bán hàng bình ổn trong khu dân cư hầu như không có. Bên cạnh đó, các mặt hàng bình ổn còn kém phong phú về mẫu mã, chủng loại, chỉ tập trung một số nhóm mặt hàng: Gạo tẻ, thịt lợn, thịt gà, vịt, trứng gia cầm, thực phẩm chế biến từ thịt gia súc, gia cầm, cá, thủy hải sản tươi, đông lạnh, dầu ăn, đường ăn, rau củ tươi, giấy vở học sinh... cho nên chưa đáp ứng được nhu cầu đông đảo của người tiêu dùng. Hiện nay, mặc dù DN bán hàng bình ổn nhận được nhiều ưu đãi về vay vốn, ưu đãi về vận chuyển, nhưng thực tế, một số điểm bán hàng bình ổn trong các siêu thị vẫn niêm yết giá bán nhiều mặt hàng cao hơn giá thị trường.

Thay vì lựa chọn sản phẩm tại các quầy bình ổn giá, bà Trần Thị Hòa ở quận Cầu Giấy (Hà Nội) vẫn quyết định mua hàng ở gần nhà. Bà Hòa chia sẻ: “Mặc dù giá các mặt hàng tại quầy bình ổn giá đều thấp hơn giá thị trường, song tôi vẫn thường mua hàng ở các đại lý, vì các mặt hàng cũng khá phong phú, lại tiện lợi”. Còn chị Thu Minh, ở khu tập thể, đường Lê Ðức Thọ, Mỹ Ðình (Nam Từ Liêm, Hà Nội) cho biết: “Vì nhà tôi gần siêu thị, tôi cũng thường xuyên mua một số mặt hàng có trong chương trình bán hàng bình ổn giá. Nhưng phải nói thật, hầu như rất ít mặt hàng có giá bán thấp hơn bên ngoài, mà giá thường bằng hoặc cao hơn thị trường tự do. Nếu so sánh hàng ngoài chợ với hàng bình ổn trong siêu thị thì những mặt hàng tươi sống ở chợ tôi thấy tươi ngon hơn”.

Thực tế cho thấy, Hà Nội là một trong những địa phương triển khai thực hiện CTBOG sớm nhất, tuy nhiên đến nay, số lượng các điểm bán hàng còn chưa rộng khắp đến các vùng nông thôn, cho nên các đối tượng dân cư được thụ hưởng lợi trực tiếp từ Chương trình còn thấp. Hệ thống phân phối các mặt hàng nhìn chung còn mang tính tự phát, chưa theo quy hoạch. Các điểm bán hàng bình ổn vẫn chưa được phủ kín ở các khu vực tập trung nhiều công nhân. Một số ít DN đưa hàng về các vùng sâu, vùng xa thì điểm bán hàng lại khuất tầm nhìn, không ở những vị trí thuận lợi hoặc số lượng hàng sơ sài… Công tác quản lý nhà nước, kiểm tra, kiểm soát, thực hiện chế độ, chính sách thương mại giữa các ngành, cơ quan còn chồng chéo, chưa đồng bộ dẫn đến hiệu quả chưa cao.

Để duy trì và nâng cao hơn nữa hiệu quả của Chương trình bình ổn thị trường, giá cả, cần tiếp tục đẩy mạnh đầu tư, phát triển, đa dạng hóa mạng lưới phân phối nhằm bảo đảm hàng hóa đến tay người tiêu dùng một cách thuận lợi, nhanh chóng, trực tiếp, nhất là tại các quận, huyện vùng ven, khu vực ngoại thành, khu công nghiệp, các chợ truyền thống trên địa bàn TP Hà Nội. Tạo điều kiện cho các DN tham gia chương trình tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi, có kế hoạch chuẩn bị nguồn hàng. Mở rộng thêm các nhóm hàng bình ổn thị trường gắn với thực hiện hiệu quả cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”; từ đó góp phần hạn chế tốc độ tăng giá, kiềm chế lạm phát, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển. Tăng cường mối liên kết giữa các DN sản xuất và giữa sản xuất với phân phối, giúp cơ sở sản xuất, kinh doanh chủ động được đầu ra và nguồn hàng, mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ, ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất - chăn nuôi - trồng trọt, nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng sản phẩm, an toàn vệ sinh thực phẩm, phục vụ nhu cầu người tiêu dùng.

Ðẩy mạnh ứng dụng các phương thức bán hàng truyền thống kết hợp hiện đại, phát triển đa dạng hệ thống phân phối, bán hàng bình ổn tại các huyện ngoại thành, các KCN, khu dân cư; nhất là tại các chợ truyền thống, dân sinh. Phát huy sự gắn kết giữa cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức tín dụng và DN để tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ tín dụng với lãi suất hợp lý để các tổ chức, cá nhân trên địa bàn phát triển sản xuất, kinh doanh. Ðồng thời, tăng cường hợp tác giữa các tỉnh, thành phố trong các hoạt động đầu tư, kết nối giao thương, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu tiêu dùng của nhân dân.

Hiện nay, do hệ thống phân phối ở nước ta còn nhiều bất cập, cho nên dẫn đến tình trạng sản phẩm của người nông dân làm ra bán với giá rẻ, trong khi giá bán lẻ đến tay người tiêu dùng ở mức quá cao. Phải bình ổn cả sản xuất lẫn bình ổn khâu phân phối thì mới bảo đảm mục tiêu bình ổn giá.

Nguyễn Tiến Huy

Chuyên gia kinh tế

Do các điểm bán hàng bình ổn giá của TP Hà Nội đều tập trung tại các siêu thị, trong khi phần lớn người dân có thói quen đi chợ, cho nên không tiếp cận được với những mặt hàng này. Ðây cũng chính là hạn chế, ảnh hưởng đến nhóm đối tượng được thụ hưởng từ chương trình.

Trần Minh Văn

(Xã Long Xuyên, Phúc Thọ, Hà Nội)

QUANG MINH