Công trình đường chở quặng Quý Xa - Tằng Loỏng

Chậm tiến độ, “đội giá” hàng trăm tỷ đồng

Thứ Ba, 18/04/2017, 02:03:38
 Font Size:     |        Print
 

Thi công đường vận chuyển quặng Quý Xa - Tằng Loỏng (Lào Cai).

Nhiều bạn đọc phản ánh, đơn vị tư vấn khảo sát, thiết kế không đầy đủ, thiếu thực tế; tiến độ thi công chậm; chủ đầu tư buông lỏng trách nhiệm quản lý công trình - đó là nguyên nhân chính dẫn đến công trình đường vận chuyển quặng sắt Quý Xa - Tằng Loỏng ở tỉnh Lào Cai bị “đội giá” hơn 110 tỷ đồng, gây bức xúc trong cán bộ và nhân dân.

Để bảo đảm vận chuyển đủ số lượng quặng sắt từ mỏ Quý Xa (huyện Văn Bàn) đến Nhà máy luyện gang thép Tằng Loỏng (huyện Bảo Thắng), ngày 10-6-2014, UBND tỉnh Lào Cai có Quyết định số 155/QĐ-UBND phê duyệt dự án xây dựng đường vận chuyển quặng Quý Xa - Tằng Loỏng, với chiều dài 32,5 km, đạt tiêu chuẩn đường cấp 3 miền núi, tổng mức đầu tư là 729 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương hỗ trợ 350 tỷ đồng, còn lại là ngân sách địa phương. Dự án được UBND tỉnh giao Sở Giao thông vận tải (GTVT) Lào Cai làm chủ đầu tư. Theo kế hoạch, con đường sẽ được hoàn thành, đưa vào sử dụng từ tháng 4-2017, nhưng đến nay, mới thi công đạt khoảng 50% khối lượng. Dự kiến, nếu “thuận buồm xuôi gió” như chủ đầu tư cam kết, cũng phải đến cuối năm 2018 mới hoàn thành.

Tuy nhiên, vấn đề không chỉ có vậy. Nổi cộm nhất là sai phạm trong khâu bồi thường, giải phóng mặt bằng (GPMB) và tái định cư. Theo đó, UBND huyện Bảo Thắng và UBND huyện Văn Bàn bảo đảm công tác này đối với những tổ chức, cá nhân có nhà ở, vật kiến trúc, hoa màu thuộc phạm vi GPMB của tuyến đường đi qua. Do sự buông lỏng quản lý và thiếu trách nhiệm của Hội đồng bồi thường, ở hai địa phương nêu trên, đã thống kê, đo đếm, xác định diện tích các loại đất của nhiều hộ chưa đúng thực tế, không đúng với văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh (số 3904/UBND-QLĐT); hỗ trợ đất tái định cư khống cho những hộ không được bồi thường đất; hỗ trợ tiền ổn định đời sống, sản xuất và chuyển đổi nghề không đúng đối tượng, tùy tiện, không thống nhất. Đơn cử như việc Hội đồng GPMB huyện Văn Bàn tự ý hỗ trợ hai triệu đồng cho tất cả các hộ nghèo bị ảnh hưởng do GPMB mà không phải di chuyển chỗ ở là trái quy định. Bên cạnh đó, còn phê duyệt hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề tùy tiện, không thống nhất, có hộ được hỗ trợ 100%, có hộ thì được 50%, có hộ được 30%... Những sai phạm trong bồi thường, GPMB đã làm tăng kinh phí bồi thường vượt quá gần 300% so với giá trị phê duyệt theo khảo sát được phê duyệt ban đầu, làm tăng thêm 110 tỷ đồng (từ 65 tỷ đồng theo tổng mức đầu tư được duyệt lên 175 tỷ đồng).

Tiếp đến là tư vấn khảo sát, thiết kế địa chất. Đơn vị được chọn tư vấn, khảo sát là Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng giao thông Lào Cai. Do khảo sát tuyến, xác định địa hình, địa mạo, địa chất kiến trúc chưa chuẩn xác, cho nên trong quá trình thi công đã phải điều chỉnh, xử lý kỹ thuật một số hạng mục như: nền đường, công trình thoát nước, công trình phòng hộ, khối lượng đào đắp đất đá…, cho phù hợp với thực tế hiện trường. Từ đó, làm tăng kinh phí thêm 57,8 tỷ đồng so với dự toán đã được phê duyệt ban đầu. Theo giải trình của Công ty cổ phần tư vấn xây dựng giao thông Lào Cai: Tăng 57,8 tỷ đồng là do nguyên nhân khách quan như: tuyến đường mới mở, khối lượng GPMB lớn; kiểm đếm không chính xác; ngoài ra, do nguyên nhân chủ quan làm tăng 52,4 tỷ đồng từ việc áp dụng đơn giá bồi thường và cơ chế chính sách theo thời điểm thu hồi đất. Trong số 52,4 tỷ đồng nêu trên, 7,5 tỷ đồng tăng thêm là do bồi thường các vị trí bị sạt lở; tăng 23,2 tỷ đồng là do chưa thống kê đầy đủ khối lượng bồi thường về đất đai, cây cối, hoa màu; tăng 10,8 tỷ đồng là do chưa thống kê các hạng mục bồi thường vị trí bãi đổ thải; tăng 10,9 tỷ đồng là do chưa tính đủ kinh phí thực hiện các hạng mục. Có thể thấy, giải trình của đơn vị tư vấn là chưa thuyết phục, cần phải có cơ quan chức năng phân tích, đánh giá, kiểm toán minh bạch.

Chủ đầu tư buông lỏng quản lý dẫn đến sai phạm trong đánh giá hồ sơ dự thầu, không phát hiện ra đơn giá nhà thầu lập bất hợp lý để kịp thời điều chỉnh, xác định đơn giá chính xác. Đơn cử như với hạng mục bê-tông bệ đúc dầm 20Mpa đá của cầu Suối Nhuần (Km 25+910), nhà thầu đã đưa các loại vật tư, vật liệu phục vụ thi công lao kéo vào đơn giá bê-tông bệ đúc dầm (không đúng quy định) làm cho 1m3 bê-tông bệ đúc có giá 288 triệu đồng, đây là giá cao bất thường, tuy nhiên Tổ chuyên gia đấu thầu của chủ đầu tư đã không phát hiện ra?! Việc chủ đầu tư thẩm định kết quả khảo sát, thiết kế do Công ty cổ phần tư vấn xây dựng giao thông Lào Cai thực hiện cũng không chặt chẽ, dẫn đến phát sinh kinh phí xây dựng công trình khá lớn. Tổng cộng, chủ đầu tư đang xin bổ sung thêm 113 tỷ đồng, nâng mức đầu tư đường vận chuyển quặng Quý Xa - Tằng Loỏng lên 842 tỷ đồng.

Thanh tra tỉnh Lào Cai đã kiến nghị UBND tỉnh Lào Cai xử lý những sai phạm của dự án đường chuyển quặng Quý Xa - Tằng Loỏng. Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, Giám đốc Sở GTVT tỉnh Lào Cai Nông Văn Hưng cho biết: Bước đầu, Sở đã xử lý kỷ luật những đơn vị, cá nhân có sai phạm, kiện toàn nhân sự, chấn chỉnh công tác quản lý để tiếp tục thi công dự án. Cụ thể, hai cán bộ trực tiếp phụ trách Ban quản lý dự án là ông Cao Văn Thuấn và bà Nguyễn Thị Hồng nhận hình thức phê bình và điều chuyển công tác; phê bình cán bộ Phòng quản lý chất lượng công trình là ông Chu Đức Hải, ông Đặng Xuân Hoan và Tổ chuyên gia đấu thầu là ông Nguyễn Trọng Nghĩa. Các đơn vị liên quan như: Công ty cổ phần tư vấn xây dựng giao thông Lào Cai; Công ty cổ phần tư vấn giám sát chất lượng công trình Thăng Long… cũng bị kiểm điểm trách nhiệm. Ngoài ra, Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng giao thông Lào Cai còn bị chủ đầu tư phạt 40 triệu đồng.

Đến nay, sau 23 tháng thi công, dự án đường vận chuyển quặng Quý Xa - Tằng Loỏng mới cơ bản hoàn thành khoảng 30km nền đường; rải đá dăm được 7,1 km; cầu Suối Chăn thi công xong kết cấu phần dưới (mố, trụ cầu) và lao lắp được 18 trong số 25 dầm; cầu Suối Nhuần mới thi công xong cọc khoan nhồi; cầu tràn suối Nậm Mu và Nậm Mả cơ bản hoàn thành. Phấn đấu đến cuối năm 2018 đưa tuyến đường vào sử dụng, chậm tiến độ hơn 18 tháng.

Đề nghị các cấp chính quyền, cơ quan chức năng tỉnh Lào Cai tăng cường kiểm tra, thanh tra, giám sát, xử lý nghiêm các sai phạm trong quá trình thực hiện dự án.

Bài và ảnh: QUỐC HỒNG